Rusyfikacja
 |
Ten artykuł należy dopracować zgodnie z zaleceniami edycyjnymi: informacje o tym procesie w innych krajach (m.in. Finlandii) anektowanych do Imperium Rosyjskiego. Po wyeliminowaniu niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu. |
Rusyfikacja – proces polegający na dążeniu władz rosyjskich do wynarodowienia ludności podbitych państw poprzez narzucanie rosyjskiego języka, obyczajów, kultury i wzorców w sztuce.
W ZSRR w początkowym okresie głoszono internacjonalizm, począwszy od mniej więcej roku 1940 natomiast stosowano rusyfikację, zwłaszcza w oświacie, gdzie rosyjski był jedynym językiem wykładowym powyżej poziomu podstawowego. Promowano również osiedlanie się Rosjan na terenie innych republik związkowych, m.in. za pomocą systemu stypendiów. Józef Stalin osobiście określał naród rosyjski jako siłę przewodnią ZSRR[1]
Spis treści |
Rusyfikacja na ziemiach polskich[edytuj]
Samowola wielkiego księcia Konstantego oraz łamanie Konstytucji Królestwa Polskiego przyczyniły się do powstawania tajnych związków, a następnie do wybuchu powstania listopadowego (1830-1831). Gwałtowne zaostrzenie rusyfikacji nastąpiło po upadku wcześniej wspomnianego powstania co doprowadziło do zniesienia konstytucji z 1815 roku, która zapewniała Królestwu Polskiemu odrębność państwową. W 1833 roku wprowadzono stan wojenny. W 1841 wprowadzono rosyjski system monetarny. Ponowne zaostrzenie rusyfikacji nastąpiło po upadku powstania styczniowego: wprowadzono ciągły stan wojenny, zrusyfikowano administrację i szkolnictwo, zlikwidowano Kościół unicki, wysiedlano i wywłaszczano Polaków.
Bardziej radykalne metody rusyfikacyjne zastosowano na ziemiach I Rzeczypospolitej zajętej przez Imperium Rosyjskie po rozbiorach i wcielonych bezpośrednio do państwa rosyjskiego. Zamknięto Uniwersytet Wileński i Liceum Krzemienieckie, jako karę za udział jej studentów i uczonych w powstaniu listopadowym. Ukazem cara Mikołaja I w latach 1832-1834 z terenów Wołynia i Podola zostało wysiedlonych w głąb Rosji kilkanaście tysięcy polskich rodzin.
Bibliografia[edytuj]
- Andrzej Chwalba "Imperium korupcji w Rosji i Królestwie Polskim w latach 1861-1917" Księgarnia Akademicka, Kraków, 2006, ISBN 83-7188-867-8
- Grzegorz Smyk "Rusyfikacja obsady personalnej organów zarządu gubernialnego Królestwa Polskiego w latach 1867-1915" Czasopismo Prawno-Historyczne, tom LI, zeszyt 1-2, 1999
- Jan Wołyński "Wspomnienia z czasów szkolnictwa rosyjskiego w byłym Królestwie Polskiem 1868 - 1915" Warszawa, 1936
- Andrzej Chwalba "Polacy w służbie Moskali" Wydawnictwo Naukowe PWN, Kraków, 1999, ISBN 83-01-12753-8
- Piotr Frączykowski "Rusyfikacja polskiego narodu"Wydawnictwo PWN, Kraków, 2001
