Spica

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Spica
α Virginis
Spica (Kłos) w konstelacji Panny
Spica (Kłos) w konstelacji Panny
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Panna
Rektascensja 13h 25m 11,579s[1]
Deklinacja –11° 09' 40,75"[1]
Odległość 248,9 ± 13,4 ly
76,31 ± 4,1[2] pc
Wielkość obserwowana 0,98[2]m
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy spektroskopowo podwójna
Typ widmowy B0.5 III-IV / B2.5-B3 V[3]
Masa 10,25 ± 0,68 / 6,97 ± 0,46[3] M
Promień 7,40 ± 0,57 / 3,64 ± 0,28[3] R
Wielkość absolutna –3,43[2]m
Temperatura 24 000 K / 19 500[3] K
Alternatywne oznaczenia

Spica (Kłos, Kłos Panny, alfa Virginis, α Vir, Azimech) – najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Panny[4] (wielkość gwiazdowa: +0,98m[2]) i jedna z najjaśniejszych gwiazd na nocnym niebie. Odległa od Słońca ok. 249 lat świetlnych[2]. Wchodzi w skład asteryzmu Diament Panny[5].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa Spica wywodzi się z łacińskiego spīca virginis, tj. kłos (zazwyczaj kłos pszenicy[6][7]) panny, tzn. kłos trzymany w dłoni przez pannę[7].

W chińskiej astronomii znana jako Jiao Xiu Yi[8] (角宿一).

Właściwości fizyczne[edytuj | edytuj kod]

Spica to gwiazda spektroskopowo podwójna, której składniki obiegają wspólny środek masy w ciągu zaledwie 4 dni[3], w średniej odległości 0,12 au od siebie[6]. Wielkość absolutna tego układu to -3,43m[2].

Główny składnik należy do typu widmowego B0.5 III-IV[3] (zob. diagram Hertzsprunga-Russella), czyli jest to gwiazda z pogranicza olbrzymów i podolbrzymów. Jest ok. 10,25 raza masywniejsza od Słońca, a jej promień jest ok. 7,4 raza większy niż promień Słońca[3]. Temperatura jej powierzchni jest szacowana na 24 000 K[3].

Drugi składnik jest gwiazdą ciągu głównego (karłem) o typie widmowym B2.5-B3 V[3]. Waży ok. 7 razy więcej niż Słońce, a jego promień jest 3,6 razy większy od słonecznego[3]. Temperatura powierzchni wynosi ok. 19 500 K[3].

Spica jest silnym źródłem promieniowania rentgenowskiego[6].

Spica leży w pobliżu płaszczyzny ekliptyki i jest regularnie zasłaniana przez Księżyc[6].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Spica w bazie SIMBAD (ang.)
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Anderson E., Francis C.: HIP 65474 (ang.). W: Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2014-05-15].
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 M. Palate, G. Koenigsberger, G. Rauw, D. Harrington, E. Moreno. Spectral modelling of the α Virginis (Spica) binary system. „Astronomy & Astrophysics”. 556 (A49), sierpień 2013. doi:10.1051/0004-6361/201321909 (ang.). 
  4. Spica. W: Encyklopedia PWN [on-line]. Wydawnictwo Naukowe PWN. [dostęp 2014-05-15].
  5. Joe Rao: Four-Star Sight: The Celestial Diamond (ang.). Space.com, 2006-05-19. [dostęp 2014-05-15].
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 Jim Kaler: SPICA (Alpha Virginis) (ang.). W: STARS [on-line]. [dostęp 2014-05-15].
  7. 7,0 7,1 Richard Hinckley Allen: The history of the star: Spica (ang.). W: Star Names: Their Lore and Meaning [on-line]. 1889. [dostęp 2014-05-15]. s. 466.
  8. 地理学词典. 上海: 上海辞书出版社, 1983, s. 378.