Stożek (bryła)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Stożek – przypadek najogólniejszy
Rodzaje stożków
Stożek prosty
schemat stożka prostego

Stożek (dawniej konus) – bryła ograniczona przez powierzchnię stożkową, której linia kierująca jest zamknięta, oraz przez płaszczyznę przecinającą powierzchnię stożkową. Część płaszczyzny wycięta przez powierzchnię stożkową stanowi podstawę stożka. Może mieć ona kształt dowolnej figury płaskiej. Kierującą powierzchni stożkowej może być obwód podstawy. Wysokością stożka nazywamy odległość wierzchołka od płaszczyzny podstawy.

Objętość stożka wynosi

V=\frac {1}{3} Sh

gdzie

S\, – pole powierzchni podstawy stożka,
h\, – wysokość stożka.

Stożek obrotowy[edytuj | edytuj kod]

Stożek obrotowy prosty to bryła wypukła powstała przez obrót trójkąta prostokątnego wokół jednej z przyprostokątnych. Przyprostokątna ta tworzy wysokość (h) stożka, druga przyprostokątna staje się promieniem podstawy (r) zaś przeciwprostokątnatworzącą stożka (l).

Stożek w kartezjańskim układzie współrzędnych opisany jest układem nierówności:

\left\{ {{x^2 +y^2 \le \left(\frac{zr}{h}\right)^2}\atop {0\le z\le h}}\right .
gdzie r>0,\ h>0

Długość tworzącej stożka[edytuj | edytuj kod]

Długość tworzącej wynika z twierdzenia Pitagorasa

l=\sqrt{h^2+r^2}

Pole powierzchni bocznej stożka[edytuj | edytuj kod]

\mathcal{P}_b=\pi r l

Wzór ten można uzyskać w następujący sposób: powierzchnia boczna stożka po rozprostowaniu na płaszczyźnie tworzy wycinek kołowy o promieniu R=l\; takim jak tworząca stożka i długości łuku równej obwodowi podstawy stożka L=2\pi r\;

Wycinek kołowy o promieniu R\; i długości łuku L\; ma pole powierzchni[1]:

\mathcal{P}=\frac{1}{2}LR

Stąd

\mathcal{P}_b=\frac{1}{2}LR=\frac{1}{2}2\pi rl=\pi rl

Pole powierzchni całkowitej stożka[edytuj | edytuj kod]

\mathcal{P}_c = \mathcal{P}_p + \mathcal{P}_b

Objętość stożka[edytuj | edytuj kod]

V={1 \over 3}\mathcal{P}_p h

Wzór ten obowiązuje także dla dowolnych ostrosłupów, \mathcal{P}_p jest wtedy polem wielokątnej podstawy. Koło jest granicznym przypadkiem ciągu wielokątów foremnych dla liczby boków dążącej do nieskończoności.

Kąt rozwarcia stożka[edytuj | edytuj kod]

Tym terminem oznacza się kąt przy wierzchołku przekroju osiowego stożka.

\operatorname{tg}\frac{\alpha}{2}=\frac{r}{h}

Objętość kuli opisanej na stożku[edytuj | edytuj kod]

V_k={1 \over 6} \pi \frac{l^6}{ (l^2-r^2) \sqrt{l^2-r^2}}

gdzie  l - tworząca,  r - promień podstawy stożka.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. w szczególności dla całego koła byłoby L=2\pi R\; i \mathcal{P}=\frac{1}{2}LR=\frac{1}{2}2\pi R^2=\pi R^2

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • I.N. Bronsztejn, K.A. Siemiendiajew: Matematyka. Poradnik encyklopedyczny, Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 1997, wyd. XIV, s. 226, ISBN 83-01-11658-7