M60 Patton

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
M60
M60 Patton
M60 Patton
Dane podstawowe
Państwo  Stany Zjednoczone
Typ pojazdu czołg podstawowy
Załoga 4
Dane techniczne
Silnik silnik wysokoprężny 750 KM (560 kW)
Długość 6,9 m
Szerokość 3,6 m
Wysokość 3,3 m
Masa 57,3 t
Osiągi
Prędkość 48 km/h
Zasięg 450 km
Dane operacyjne
Uzbrojenie
Główne-armata 105 mm
Pomocnicze-Karabin maszynowy 12,7 mm i 7,62 mm
Użytkownicy
M60 Patton users.png
kolor granatowy – aktualni użytkownicy, kolor błękitny – kraje, w których wycofano M60 ze służby

M60 Pattonamerykański czołg podstawowy z okresu zimnej wojny.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Czołg M60 powstał w 1957, po odkryciu, że w Związku Radzieckim projektowany jest nowy czołg (później znany jako T-62) uzbrojony w armatę 115 mm, przewyższającą uzbrojenie czołgu M48. Postanowiono zmodernizować M48 poprzez przezbrojenie go w silniejsza armatę (brytyjskie działo L7 105 mm) i wyposażenie go w nowy silnik. Przeprojektowano i wzmocniono również opancerzenie wieży oraz kadłuba. Nowy pojazd otrzymał oznaczenie M68 i wszedł do produkcji w 1959, ale w momencie wejścia do służby rok później otrzymał oficjalne oznaczenie M60 Patton. Ogólnie wyprodukowano ponad 15 000 egzemplarzy M60 (we wszystkich wersjach).

W 1969 M60 został zmodernizowany i otrzymał oznaczenie M60A1, ten model, produkowany aż do 1980 miał powiększoną wieżę, lepsze opancerzenie i zawieszenie.

Wersja M60A2 otrzymała zupełnie inną wieżę z nową armatą 152 mm z której można było strzelać nie tylko zwykłą amunicją, ale także kierowanymi pociskami przeciwpancernymi MGM-51 Shillelagh. Odkryto jednak szereg problemów z nowym działem (między innymi niespalone, osadzone w lufie cząsteczki materiału pędnego rakiet powodowały przedwczesne eksplozje później wystrzeliwanych pocisków). Część problemów została rozwiązana, ale w końcu zdecydowano przebudować wszystkie modele A2, jako M60A3 z konwencjonalną armatą.

Model M60A3 wszedł do produkcji w 1980 i był w porównaniu z poprzednimi modelami znacznie bardziej zaawansowany pod względem technicznym. Modernizacja polegała na zastosowaniu nowego precyzyjnego systemu kierowania ogniem, składającego się z komputerowego urządzenia do obliczeń danych balistycznych, dalmierza laserowego o zasięgu maksymalnym 5000 m, pasywnego celownika noktowizyjnego oraz termowizora. W późniejszym czasie wszystkie wcześniejsze modele M60 zostały zmodernizowane do wersji A3.

Czołg dzielił wady poprzednika wynikające ze zbyt dużej wysokości pojazdu. Pancerz w wersji podstawowej sięgał 180 mm, a w wersji A3 dochodził do 255 mm, czyli więcej niż w czołgach T-54 i T-55 i porównywalnie co w czołgu T-62. Jednakże radzieckie czołgi T-64 i T-72 przewyższały wszystkie wersje M60 zarówno pod względem opancerzenia, jak i siły ognia.

Użycie bojowe[edytuj | edytuj kod]

W czasie wojny wietnamskiej w M60 wyposażeni byli amerykańscy Marines, w późniejszym czasie M60A1 wzięły udział w operacji "Desert Storm" gdzie starły się z irackim T-72, które miały porównywalne dane techniczne, choć miały raczej lepsze uzbrojenie główne. M60A1 wzięły udział w wyzwoleniu Kuwejtu.

M60 i M60A1 zostały użyte przez wojska izraelskie w 1973 w czasie wojny Jom Kippur zarówno w Synaju jak i na Wzgórzach Golan. Czołgi w służbie izraelskiej zostały użyte w czasie inwazji na Liban w 1982, zostały one wcześniej zmodernizowane poprzez dodanie nowego typu opancerzenia ERA – ten model znany jest jako Mag'ach 6B.

18 maja 1995 r. jeden z takich czołgów został porwany z arsenału Gwardii Narodowej w San Diego i wyprowadzony na ulice miasta, niszcząc pojazdy, słupy elektryczne, hydranty itp. Porywaczem okazał się Shawn Nelson - były członek armii z zaburzeniami psychicznymi. Ostatecznie czołg zatrzymał się na betonowym murze dzielącym pasy autostrady, a Nelson został postrzelony przez policję i zmarł w wyniku odniesionych obrażeń. Incydent wzbudził wątpliwości dotyczące bezpieczeństwa placówek zajmujących się składowaniem sprzętu wojskowego[1].

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Czołg pojawił się w 8 odcinku 4 sezonu serialu The Walking Dead pt. "Too Far Gone".

Inni użytkownicy[edytuj | edytuj kod]

Obecnie (2012) różne odmiany M60 pozostają w aktywnej służbie sił zbrojnych wielu państw takich jak: Arabia Saudyjska, Bahrajn, Brazylia, Egipt, Hiszpania, Izrael, Jordania, Maroko, Oman, Tajlandia, Tajwan, Turcja.

M60 w Polsce[edytuj | edytuj kod]

We wrześniu 2012 roku armia grecka przekazała Polsce po jednym egzemplarzu M48 i M60. Czołgi trafią do Muzeum Broni Pancernej Centrum Szkolenia Wojsk Lądowych w Poznaniu[2].

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]