Turkmenbaszy (miasto)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Türkmenbaşy)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Turkmenbaszy
Port w Turkmenbaszy
Port w Turkmenbaszy
Państwo  Turkmenistan
Wilajet balkański
Wysokość 25 m n.p.m.
Populacja (1999)
• liczba ludności

68 300
Położenie na mapie Turkmenistanu
Mapa lokalizacyjna Turkmenistanu
Turkmenbaszy
Turkmenbaszy
Ziemia 40°01′N 52°58′E/40,016667 52,966667Na mapach: 40°01′N 52°58′E/40,016667 52,966667

Turkmenbaszy (turkm. Türkmenbaşy, dawniej Krasnowodzk, Krasnowodsk, Красноводск) – miasto portowe nad Zatoką Türkmenbaşy (Morze Kaspijskie), w zachodnim Turkmenistanie w wilajecie balkańskim. Położone jest na wysokości 27 m n.p.m. Ludność: 68 tys. (2005).

Początki miasta sięgają 1717, kiedy kniaź rosyjski Aleksander Bekowicz Czerkaski założył nad zatoką stanicę wojskową, która miała służyć Rosjanom przy podboju chanatu chiwańskiego. Niepowodzenie jego wyprawy spowodowało, że miejsce to pozostało w zapomnieniu przez ponad półtora wieku. Ponownie stanicę wojskową założyli tutaj Rosjanie w 1869. Osada otrzymała wówczas nazwę Krasnowodzk, która była tłumaczenie miejscowej nazwy Kyzyl-Suw, czyli "czerwona woda". Na jej rozwój wpływ miało przeniesienie tutaj końcowej stacji kolei transkaspijskiej po trzęsieniu ziemi w 1895. W 1896 osada Krasnowodzk otrzymała prawa miejskie.

Po przystąpieniu ZSRR do wojny z Niemcami w Krasnowodsku był obóz przejściowy dla rodzin polskich, depatriowanych po 17 września 1939 roku z okupowanej wschodniej Polski. Znajdował się tam także polski cmentarz, gdzie pochowano 81 polskich żołnierzy i junaków[1].

Nazwa miasta została zmieniona w 1993 na Türkmenbaşy, na cześć prezydenta Turkmenistanu Saparmyrata Nyýazowa, który począł tytułować się Türkmenbaşy (Turkmenbaszy), czyli "przywódcą Turkmenów". Obecnie ludność miasta stanowią głównie Rosjanie, Azerowie, Turkmeni, Ormianie.

Miasto rozwinęło się jako ważny port nadkaspijski oraz końcowa stacja kolejowa kolei transkaspijskiej. Dochodzi tutaj również Kanał Karakumski. Miasto ma połączenie promowe z Baku. Turkmenbaszy posiada również port lotniczy.

W pobliżu miasta znajdują się złoża ropy naftowej i gazu ziemnego. W Turkmenbaszy znajduje się największa turkmeńska rafineria ropy naftowej. Rozwinął się tutaj również przemysł stoczniowy, materiałów budowlanych, chemiczny, maszynowy i spożywczy.

12 km na zachód od miasta planowana jest budowa nowej strefy turystycznej Awaza, pod którą kamień węgielny położył prezydent Saparmyrat Nyýazow pragnący kolejnego upamiętnienia swojego kultu. Jego następca, Gurbanguly Berdimuhamedow oświadczył w 2007, że na 16 km linii brzegowej ma powstać 60 nowoczesnych hoteli[2][3]. Ten gigantyczny projekt został sparodiowany w grze komputerowej Battlefield: Bad Company (Serdaristan i postać prezydenta Zavomira Serdara).

Przypisy