Toluen

Toluen
Nazewnictwo
Nomenklatura systematyczna (IUPAC) metylobenzen
Inne nazwy i oznaczenia fenylometan
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny	C7H8
Inne wzory	C6H5CH3
Masa molowa	92,14 g/mol
Wygląd	bezbarwna, klarowna ciecz o charakterystycznym zapachu
SMILES Cc1ccccc
Identyfikacja
Numer CAS	108-88-3
PubChem	1140
Właściwości Gęstość i stan skupienia 0,873 g/cm³ (20 °C); ciecz Rozpuszczalność w wodzie bardzo słaba: 0,5348 g/dm3 Temperatura topnienia -94,991 °C Temperatura wrzenia 110,63 °C Temperatura krytyczna 318.6 °C Ciśnienie krytyczne 4,1 MPa Lepkość 0,5866 mPa·s (20 °C)
Budowa Moment dipolowy 0,36 D
Niebezpieczeństwa MSDS Zewnętrzne dane MSDS Europejska klasyfikacja substancji Zagrożenia wg Rozporządzenia CLP, zał. VI Łatwopalny (F) Szkodliwy (Xn) Zwroty R R11, R38, R48/20, R63, R65, R67 Zwroty S S2, S36/37, S46, S62 NFPA 704 3 2 0   Temperatura zapłonu 4 °C () Temperatura samozapłonu 536 °C () Numer RTECS XS5250000
Podobne związki
Pochodne	ksyleny, mezytylen, etylobenzen
Podobne związki	metylocykloheksan, styren
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja
Legalność w Polsce	prekursor narkotykowy kategorii 3

Toluen (metylobenzen), C₆H₅CH₃ – organiczny związek chemiczny z grupy węglowodorów aromatycznych, stosowany często jako rozpuszczalnik organiczny. Odkrywcą toluenu jest polski chemik Filip Walter.

Właściwości

Toluen jest bezbarwną cieczą o przyjemnym, intensywnym zapachu. Nie miesza się z wodą, jest natomiast mieszalny z większością rozpuszczalników organicznych. Toluen jest substancją łatwopalną, w postaci płynnej spala się żółtym, silnie kopcącym płomieniem.

Toksyczność

Pomimo znacznie mniejszej toksyczności od benzenu, toluen jest szkodliwy dla układu oddechowego, krwionośnego, rozrodczego, nerwowego i immunologicznego, nerek i wątroby. Obniża zdolność uczenia się. Może wywoływać podrażnienia oczu i skóry, a także uszkodzenia mózgu. Toksyczny dla organizmów wodnych.

Otrzymywanie

Otrzymywany jest w wyniku katalitycznego reformowania ropy naftowej lub frakcyjnej destylacji smoły pogazowej albo na drodze destylacji balsamu peruwiańskiego z południowoamerykańskiego drzewa woniawca balsamowego (Myroxylon balsamum).

Zastosowanie

Znajduje zastosowanie jako surowiec i rozpuszczalnik w wielu dziedzinach przemysłu organicznego, farmaceutycznego, tworzyw sztucznych do produkcji materiałów wybuchowych (TNT/Trotyl), barwników, detergentów i perfum oraz jako składnik wysokooktanowych paliw lotniczych. Ze względu na niską temperaturę krzepnięcia wykorzystuje się go również w cieczowych termometrach minimalnych (mierzących najniższą temperaturę powietrza jaka wystąpiła w ciągu doby na wysokości 2m i 5cm n.p.g) umieszczonych na terenie stacji i posterunków meteorologicznych.

Stosowany także do produkcji żelów, sprayów i farb do włosów oraz lakierów do paznokci.

Znajduje się on w wykazie prekursorów środków odurzających.