Toluen

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Toluen
Toluen Toluen
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny C7H8
Inne wzory C6H5CH3
Masa molowa 92,14 g/mol
Wygląd bezbarwna, klarowna ciecz o charakterystycznym zapachu
Identyfikacja
Numer CAS 108-88-3
PubChem 1140[3]
Podobne związki
Pochodne ksyleny, mezytylen, etylobenzen
Podobne związki metylocykloheksan, styren
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Klasyfikacja
Legalność w Polsce prekursor narkotykowy kategorii 3

Toluen (metylobenzen), C6H5CH3organiczny związek chemiczny z grupy węglowodorów aromatycznych, stosowany często jako rozpuszczalnik organiczny. Odkrywcą toluenu jest polski chemik Filip Walter.

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Toluen jest bezbarwną cieczą o przyjemnym, intensywnym zapachu. Nie miesza się z wodą, jest natomiast mieszalny z większością rozpuszczalników organicznych. Toluen jest substancją łatwopalną, w postaci płynnej spala się żółtym, silnie kopcącym płomieniem.

Toksyczność[edytuj | edytuj kod]

Pomimo znacznie mniejszej toksyczności od benzenu, toluen jest szkodliwy dla układu oddechowego, krwionośnego, rozrodczego, nerwowego i immunologicznego, nerek i wątroby. Obniża zdolność uczenia się. Może wywoływać podrażnienia oczu i skóry, a także uszkodzenia mózgu. Toksyczny dla organizmów wodnych.

Otrzymywanie[edytuj | edytuj kod]

Otrzymywany jest w wyniku katalitycznego reformowania ropy naftowej lub frakcyjnej destylacji smoły pogazowej albo na drodze destylacji balsamu peruwiańskiego z południowoamerykańskiego drzewa woniawca balsamowego (Myroxylon balsamum).

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Znajduje zastosowanie jako surowiec i rozpuszczalnik w wielu dziedzinach przemysłu organicznego, farmaceutycznego, tworzyw sztucznych do produkcji materiałów wybuchowych (TNT/Trotyl), barwników, detergentów i perfum oraz jako składnik wysokooktanowych paliw lotniczych. Ze względu na niską temperaturę krzepnięcia wykorzystuje się go również w cieczowych termometrach minimalnych (mierzących najniższą temperaturę powietrza jaka wystąpiła w ciągu doby na wysokości 2 m i 5 cm n.p.g) umieszczonych na terenie stacji i posterunków meteorologicznych.

Stosowany także do produkcji żelów, sprayów i farb do włosów oraz lakierów do paznokci.

Znajduje się on w wykazie prekursorów środków odurzających.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Toluen (ang. • pol.) w katalogu produktów Sigma-Aldrich.
  2. Informacje o klasyfikacji i oznakowaniu substancji wg Rozporządzenia 1272/2008, zał. VI: Toluen (pol.) w bazie European chemical Substances Information System. Instytut Ochrony Zdrowia i Konsumenta. [dostęp 2010-12-07].
  3. Toluen – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.