Top Gear

Top Gear
Trójka prowadzących, od lewej: Richard Hammond, James May i Jeremy Clarkson (31 października 2008)
Rodzaj programu	magazyn motoryzacyjny
Kraj produkcji	Wielka Brytania
Język	angielski
Prowadzący	Jeremy Clarkson Richard Hammond James May (od 2003) Jason Dawe (2002) Stig
Data premiery	26 czerwca 1986
Lata emisji	1977–2001 (pierwsza wersja) 2002–obecnie (obecna wersja)
Liczba odcinków	137 i 9 specjalnych (17 sezonów) Lista odcinków Top Gear
Czas trwania odcinka	ok. 60 minut
Format nadawania	(SDTV) 576i (1–13 seria) (HDTV) 1080i (14 seria-obecnie + Wyprawa na biegun)
Produkcja
Produkcja	BBC
Stacja telewizyjna	BBC Two BBC HD BBC Knowledge BBC Entertainment
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Top Gear (pol. najwyższy bieg) – brytyjski magazyn motoryzacyjny telewizji BBC .

Historia

Jego nadawanie rozpoczęto w 1977 roku, początkowo prowadziła go znana prezenterka BBC Angela Rippon. Program zaczynał jako typowy informacyjny magazyn motoryzacyjny, prezentujący nowe modele samochodów i inne zagadnienia związane z motoryzacją, jak bezpieczeństwo na drodze. Wielki wzrost oglądalności Top Gear nastąpił na początku lat 90., kiedy program zaczął prowadzić Jeremy Clarkson zmieniając profil na nie stroniący od kontrowersji magazyn z elementami show dla miłośników samochodów, akcentujący również emocje i przyjemność z prowadzenia pojazdów. Obok Jeremy'ego Clarksona, program prowadzili wówczas Quentin Willson i kierowcy wyścigowi Tiff Needell oraz Vicki Butler-Henderson.

Pomimo nadal pojawiających się krytycznych opinii nt. profilu programu, Clarkson prezentując swoją samochodową pasję, do dziś jest wierny idei poruszania emocji widzów, m.in. poprzez kontrowersyjne poglądy i pomysły, w tym otwartą polemikę z przepisami i ludźmi odbierającymi przyjemność płynącą z jazdy nieżyciowymi, jego zdaniem, ograniczeniami i przepisami. Nie tylko wśród widzów jest znany z prowokacyjnie antyekologicznych wypowiedzi i ogólnego stylu prowadzenia, który można by scharakteryzować jako "bunt przeciw wszelkim formom rozdmuchanej poprawności politycznej".

Program, cieszący się sporą rzeszą wielbicieli i wiernych widzów, stał się wpływowy i opiniotwórczy na rynku motoryzacyjnym m.in. dzięki formule bezkompromisowego prezentowania poglądów, również na temat konkretnych modeli samochodów. Krytyka zespołu Top Gear mogła oznaczać spore kłopoty dla producenta, jak np. w przypadku Forda Ka, którego sprzedaż w Wielkiej Brytanii zmalała po uwadze w Top Gear, że "wygląda jak żaba". Jeremy Clarkson spotykał się wielokrotnie z zarzutem stronniczości, w tym - niechęci do niemieckich marek.

Po odejściu Clarksona, próbującego rozwijać własną karierę telewizyjną, show nieco stonował swój bezkompromisowy obraz. Jego sukces sprawił, że w połowie lat 90. inne brytyjskie programy motoryzacyjne zaczęły imitować jego format (jak Driven lub Pulling Power). Jednakże bez telewizyjnej osobowości Clarksona widownia programu spadła z 6 do poniżej 3 milionów. W 2001 BBC zdecydowała zakończyć program, w następstwie czego jego prezenterzy przeszli do brytyjskiego kanału 5 telewizji, prowadząc tam program 5th Gear.

Aktualny format

Top Gear powrócił na antenę BBC wraz z Jeremym Clarksonem, który z producentem Andy Wilmanem opracował nowy format programu. Obecnymi prezenterami są Jeremy Clarkson, Richard Hammond i James May. Program jest realizowany w studiu w Dunsfold Park w Surrey z udziałem stojącej wokół prezenterów publiczności. Stałym elementem programu jest rozmowa Clarksona z zaproszonym znanym gościem na temat jego samochodów. W konkurencji "Gwiazda w samochodzie za rozsądną cenę" (Star in a Reasonably Priced Car) goście ci próbują swoich sił w okrążeniu toru wyścigowego na lokalnym lotnisku, samochodem Kia cee'd (dawniej Chevrolet Lacetti i Suzuki Liana), a ich wyniki wędrują do rankingu. Ranking tworzą również wyniki supersamochodów, testowanych na torze przez mającego pozostawać anonimowym, kierowcę wyścigowego o pseudonimie Stig, co ma wokół niego tworzyć aurę tajemniczości i niesamowitości. W jego rolę w pierwszych dwóch sezonach programu wcielał się kierowca wyścigowy Perry McCarthy. Tożsamość obecnego Stiga została ujawniona przez niego samego w 2010 roku. Jak się okazało, "białym Stigiem" był Ben Collins. Z powodu ujawnienia BBC postanowiło w ekspresowym tempie rozwiązać z nim kontrakt. Stałą częścią programu jest również poddawanie samochodów wymyślnym i niespotykanym nigdzie indziej testom. W Polsce po raz pierwszy program pojawił się w TVN Turbo, obecnie nadawany jest przez stację BBC Knowledge oraz BBC Entertainment.

Samochód roku

Na koniec każdej jesiennej serii gospodarze wybierają samochód roku.

Rok	Samochód
2002	Range Rover
2003	Rolls-Royce Phantom
2004	Volkswagen Golf GTI
2005	Bugatti Veyron
2006	Lamborghini Gallardo Spyder
2007	Ford Mondeo lub Subaru Legacy Outback
2008	Caterham R500
2009	Lamborghini Gallardo Balboni
2010	Citroën DS3
2011	Range Rover Evoque

Samochód dekady

Lata	Samochód
2000 – 2009	Bugatti Veyron
1990 – 1999	Ford Escort RS Cosworth

Wypadek Richarda Hammonda

Podczas nagrywania materiału do Top Gear, 20 września 2006 Richard Hammond odniósł poważne obrażenia w wypadku samochodu o napędzie odrzutowym. W bolidzie przy prędkości ok. 463 km/h (288 mil na godzinę) pękła przednia prawa opona. W rezultacie pojazd wypadł z toru, kilkakrotnie koziołkował, by na koniec zaryć się w murawie. Gdy ratownicy dotarli do prezentera był on nieprzytomny, odzyskał jednak przytomność w oczekiwaniu na transport. Hammond niezwłocznie został zabrany do szpitala w Leeds na OIOM, gdzie stwierdzono u niego między innymi uraz mózgu. Mimo początkowych obaw, stan prezentera szybko się poprawiał. Richard już w 30 godzin po wypadku chodził o własnych siłach i już w tydzień po wypadku przetransportowano go do szpitala w Gloucestershire, bliżej jego domu. Opiekujący się nim neurolog ocenił okres całkowitego powrotu do zdrowia na około sześć miesięcy.

Po wypadku Hammonda telewizja BBC wstrzymała kręcenie nowych odcinków Top Gear. Producenci 5 października wznowili jednak kręcenie programu bez udziału Hammonda. 28 stycznia 2007, w pierwszym odcinku nowej serii programu Top Gear, Richard Hammond poprowadził go wraz ze swoimi kolegami. Po zaprezentowaniu nagrania z wypadku Richard poprosił ich, aby nigdy więcej nie wspominano o tym zdarzeniu w programie, do czego obydwaj obiecali się zastosować.

Wypadek Clarksona

Podczas kręcenia kolejnego odcinka do 12. serii programu Top Gear Clarkson miał wypadek. Celowo uderzył ciężarówką w mur przy prędkości 90 km/h, podczas jednego z zadań przygotowanych przez producentów programu. Prezenter odniósł szereg obrażeń: potłukł obie nogi, rękę i plecy, oraz zmiażdżył palec wskazujący prawej ręki.

Komentarz Clarksona odnośnie jego stanu: "Mój prawy palec wyglądał jak grillowana kiełbaska, lewy piszczel był większy niż udo, a po plecach jakby przejechał kafar do wbijania pali".

Zdaniem Clarksona zderzenie, które spowodowało te urazy, było jego pierwszym poważnym wypadkiem od 31 lat.

Edycje krajowe

Australia

19 listopada 2007 australijska stacja SBS ogłosiła, że wykupiła prawa do produkcji ich własnej edycji programu Top Gear. W maju 2008 stacja SBS potwierdziła, że prezenterami australijskiej edycji Top Gear będą Charlie Cox, Warren Brown, Steve Pizzati i lokalny "kuzyn" Stiga.

Emisja w pierwszym sezonie rozpoczęła się 29 września 2008 roku i składała się z ośmiu odcinków. W tym sezonie przetestowane zostały takie maszyny jak Lamborghini Gallardo LP560-4, Audi R8 czy Nissan GT-R.

Emisja w drugim sezonie rozpoczęła się 11 maja 2009 roku. 19 grudnia 2008 ogłoszono, że Charlie Cox nie będzie prezenterem w drugim sezonie Top Gear Australia i zastąpi go australijski muzyk James Morrison.

24 października 2009 roku potwierdzono, że Top Gear Australia przechodzi z SBS do Nine Network. 21 czerwca 2010 roku zatrudniono dwoch nowych prezenterów programu. Ze starej wersji pozostał Steve Pizzati, a nowymi prezenterami zostali Shane Jacobson oraz Ewen Page.

15 września 2011, producenci programu całkowicie anulowali emisje 4 sezonu Top Gear Australia. Powodem była drastycznie spadająca oglądalność programu.

USA

Pierwotnie amerykańską edycję programu miała tworzyć stacja NBC. 21 kwietnia 2010 potwierdzono, że amerykańską edycję programu Top Gear wyprodukuje History. Prezenterami programu zostali Tanner Foust, Adam Ferrara i Rutledge Wood.

Chiny

7 lutego 2011, pojawiły się pierwsze plotki, jakoby powstała chińska edycja programu Top Gear. Niecały miesiąc później, zostały potwierdzone informacje na ten temat. Realizacją programu zajęła się chińska stacja telewizyjna CCTV, a program został objęty cenzurą dlatego też jest emitowany po północy. 28 maja 2011, został wyemitowany pierwszy odcinek programu. Prezenterzy testowali w nim BMW M3 Tiger Edition i zaprosili gościa, który zrobił okrążenie w wozie za rozsądną cenę. Wozem za rozsądną cenę został Faw Besturn.

Korea

Pod koniec czerwca 2011 roku zapowiedziano stworzenie koreańskiej wersji programu. Produkcją i emisją zajęła się telewizja XTM. Prezenterami zostali kierowca wyścigowy Kim Jin-Pyo, entuzjasta samochodów i motorów Kim Kap-Soo oraz kierowca wyścigowy Yeon Jung-Hoon. Pierwszy z 13 odcinków pierwszej serii został wyemitowany 20 sierpnia 2011 roku.

Linki zewnętrzne

• Oficjalna strona programu Top Gear (ang.)
• Polska strona fanów Top Gear (pol.)
• archiwum stron web - TVN Turbo (pol.)
• Kontrowersyjna reklama Volkswagena wyemitowana w programie Top Gear (pol.)