Traktat reasekuracyjny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Traktat reasekuracyjny – tajny traktat podpisany 18 czerwca 1887, obowiązujący do czerwca 1890. Był kontynuacją formowania się sojuszu pomiędzy Niemcami a Rosją, po tym jak Sojusz Trzech Cesarzy (1873) dobiegł końca w 1887.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Europa w 1890

Otto von Bismarck kontynuował swoją politykę izolacjonizmu Francji na arenie międzynarodowej, co według jego zdania gwarantowało Niemcom bezpieczeństwo. Sojusz z Rosją miał także na celu potencjalne odciągnięcie Rosji od możliwego nawiązania dobrych relacji z Francją, a w efekcie uniknięcie możliwej wojny na dwch frontach.

Traktat dzielił się na dwie części, którymi były:

  • Część 1. Zarówno Rosja jak i Niemcy gwarantowały pozostać neutralne w potencjalnym konflikcie, jeżeli jeden z krajów rozpocznie wojnę z państwem trzecim. Neutralność nie obowiązuje Rosji w chwili ataku Niemiec na Francję, a także Niemiec w sytuacji kiedy Rosja znajdzie się w stanie wojny z Austro-Węgrami.
  • Część 2. Ściśle tajny protokół, zawarty między oboma krajami, gwarantował neutralność Rosji wobec Niemiec nawet w przypadku wystąpienia konfliktu i interwencji Niemiec w okolicach Bosforu oraz Dardaneli.

Dobre relacje z Rosją, a także podpisanie wszystkich traktatów z tym krajem jest w dużej mierze zawdzięczane Bismarckowi oraz jego pozycji i autorytetowi. W chwili dymisji Bismarcka ze stanowiska kanclerza Niemiec (20 marca 1890), ministerstwo zagraniczne Niemiec nie było w stanie kontynuować dotychczasowej polityki, co doprowadziło do zakończenia sukcesywnej polityki Niemiec wobec Rosji. Następcą kanclerza Bismarcka został Leo von Caprivi, który uważał, że tajna umowa zawarta z Rosją była całkowicie sprzeczna z umową zawartą przez Niemcy i Austro-Węgry (Dwuprzymierze). Umowę z Rosją uznał za zdradę Austro-Węgier i doradził cesarzowi, aby nie przedłużył umowy z Rosją po jej wygaśnięciu[1].

W 1890 Rosja chciała renegocjować traktat, jednakże cesarz Niemiec, Wilhelm II nie wyraził chęci, ani zgody na ponowne podpisanie traktatu. Doprowadziło to w konsekwencji do zbliżenia się kontaktów Rosji z Francją, co w konsekwencji doprowadziło do podpisania sojuszu francusko-rosyjskiego w 1892, a także zakończenia izolacji Francji na arenie międzynarodowej (Entente cordiale, 1904). Niechęć podpisania nowego traktatu z Rosją doprowadziło także do rozpoczęcia izolacji politycznej Niemiec, po tym jak Wielka Brytania rozpoczęła rozszerzać swoje stosunki dyplomatyczne z Rosją (Porozumienie rosyjsko-angielskie, 1907).

W 1896 niemiecka gazeta Hamburger Nachrichten opublikowała treść traktatu, co wywołało fale oburzenia w Niemczech oraz Austro-Węgrzech.

Brak zgody na podpisanie ponownego traktatu przez Niemcy wzmogły animozje i wrogość pomiędzy wszystkimi państwami Europy, co w konsekwencji doprowadziło do izolacji Niemiec, powstania wielu sojuszów wojskowych (często wrogich pomiędzy sobą), a ostatecznie doprowadziło do wybuchu I wojny światowej.

Przypisy

  1. J. H. J. Andriessen I wojna światowa w fotografiach, wyd. 2011, str. 32