Unia Narodów Południowoamerykańskich

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Unión de Naciones Suramericanas
União de Nações Sul-Americanas
Union of South American Nations
Zuid-Amerikaanse Statengemeenschap

Unia Narodów Południowoamerykańskich
Flaga Południowej Ameryki
Godło Południowej Ameryki
Flaga Południowej Ameryki Godło Południowej Ameryki
Położenie Południowej Ameryki
Kraje członkowskie
Język urzędowy
Prezydent pro tempore Unii Narodów Południowoamerykańskich Dési Bouterse
Sekretarz generalny Unii Narodów Południowoamerykańskich Ali Rodriguez
Powierzchnia
 • całkowita

17 715 335 km² km²
Liczba ludności ()
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia
 • narody i grupy etniczne

382 433 000
21,59/km² osób/km²
Jednostka monetarna
Utworzona:
 • Deklaracja z Cuzco
 • Traktat ustanawiający Unię Południowoamerykańską

8 grudnia 2004
23 maja 2008 (podpisanie, brak ratyfikacji)
Religia dominująca chrześcijaństwo
Strefa czasowa UTC -2 do -5

Unia Narodów Południowoamerykańskich (w języku hiszpańskim UNASUR: Unión de Naciones Suramericanas, w języku portugalskim UNASUL: União de Nações Sul-Americanas) jest wspólnotą polityczną i ekonomiczną dwunastu krajów południowoamerykańskich ustanowioną 8 grudnia 2004 w Cusco w Peru podczas III Szczytu Południowoamerykańskiego. Na I Południowoamerykańskim Szczycie Energetycznym między 16 a 17 kwietnia 2007 na wyspie Margarita (Wenezuela) przywódcy południowoamerykańscy zdecydowali, że Południowoamerykańska Wspólnota Narodów zmieni nazwę na Unię Narodów Południowoamerykańskich, a jej stały sekretariat będzie miał siedzibę w mieście Quito (Ekwador). Rodrigo Borja Cevallos (były prezydent Ekwadoru) został mianowany pierwszym Sekretarzem Generalnym.

Cele[edytuj | edytuj kod]

W Deklaracji ustanawia się następujące cele:

  1. Koordynacja polityki i dyplomacji w regionie.
  2. Konwergencja Mercosur, Wspólnoty Andyjskiej i Chile w strefę wolnego handlu. Surinam i Gujana będą mogły dołączyć do tego procesu bez zerwania współpracy w ramach Caricomu.
  3. Integracja fizyczna, energetyczna i komunikacyjna w Ameryce Południowej. Zapoczątkowana przez Inicjatywę Południowoamerykańskiej Integracji Regionalnej (IIRSA).
  4. Harmonizacja polityk rozwoju wiejskiego i rolno-żywieniowej.
  5. Wymiana technologii i współpraca we wszystkich sferach nauki, edukacji i kultury.
  6. Wzrost współpracy między przedsiębiorstwami i społeczeństwami integrujących się krajów.
  7. Do 2019 r. nastąpić ma pełna integracja państw członkowskich

Ustanowi się sukcesywnie środki, cele i sfery wspólnego działania na istniejącej już instytucjonalnej podstawie.

Struktura[edytuj | edytuj kod]

Obecnie struktura UNASUR jest prowizoryczna (oparta na CSN):

  • Spotkania Szefów Państw (Szczyty CSN), coroczne, są najwyższą instancją polityczną. Pierwsze Spotkanie odbyło się 29 i 30 września 2005 w Brasílii. Drugie Spotkanie z 8 i 9 grudnia 2006 w Cochabamba (Boliwia). Trzeci szczyt odbędzie się w Cartagenie (Kolumbia) w 2007.
  • Spotkania Ministrów Spraw Zagranicznych, odbywają się co pół roku, uzgadniają propozycje konkretnych działań i ustanawiają decyzje wykonawcze. Liczy się tutaj na współpracę Przewodniczącego Komitetu Stałych Przedstawicieli Mercosur, Dyrektora Sekretariatu Mercosur, Sekretarza Generalnego Wspólnoty Andyjskiej, Sekretarza Generalnego ALADI i Stałego Sekretariatu Organizacji Współpracy Amazońskiej oraz innych instytucji współpracy i integracji regionalnej.
  • Spotkania Ministerialne innych sektorów zwoływane przez Szefów Państw. Są przeprowadzane wewnątrz mechanizmów Mercosur i Wspólnoty Andyjskiej.
  • Troika CSN składa się z kraju-gospodarza szczytu i krajów-gospodarzy z roku uprzedniego i następnego. Będzie wspierać swą pracą Sekretariat Pro Témpore.
  • Sekretariat Pro Témpore będzie zmieniany rotacyjnie w cyklu rocznym przez kraje członkowskie dawnej CSN pomiędzy szczytami CSN. Kraje, które go prowadziły to: Peru (2004), Brazylia (2005) i Boliwia (2006). Według tego co uzgodniono w Decisiones del Diálogo Político (Decyzje Dialogu Politycznego) podpisanych podczas I Szczytu Energetycznego Ameryki Południowej, zostanie utworzony Stały Sekretariat z siedzibą w Quito (Ekwador).
  • 9 grudnia 2005 utworzono Strategiczną Komisję Refleksji nad Procesem Integracji Południowoamerykańskiej. Złożona z 12 członków, jej celem jest wypracowanie propozycji, które pobudzą proces integracji południowoamerykańskiej. Powinny wręczyć swoje rekomendacje na II Szczycie CSN (2006).
  • Komisja Wysokich Urzędników (utworzona na II Szczycie CSN), przeobrażona w Radę Delegatów lub Komisję Polityczną według Decisiones del Diálogo Político.
  • Oczekuje się, że III Szczyt w Kolumbii w 2007 poda projekt Układu Konstytucyjnego UNASUR (Acuerdo Constitutivo de UNASUR).

Członkowie[edytuj | edytuj kod]

Państwa Członkowskie UNASUR

W skład UNASUR wchodzą:

Państwa członkowskie Wspólnoty Andyjskiej (CAN):

Państwa członkowskie Mercosur:

Pozostałe kraje:

Obserwatorzy:

Terytoria południowoamerykańskie, które nie uczestniczą w integracji.

Następujące obszary Ameryki Południowej są dependencjami państw europejskich i nie uczestniczą w procesie integracji południowoamerykańskiej:

Wymierne skutki integracji[edytuj | edytuj kod]

  • UNASUR rozpoczęła swoje plany integracyjne wraz z budową Autostrady Interoceanicznej, która połączy Peru z Brazylią poprzez Boliwię, dając Boliwii dostęp do morza, Brazylii dostęp do Pacyfiku, a Peru dostęp do Atlantyku. Budowa została rozpoczęta we wrześniu 2005; jest finansowana w 60% przez Brazylię i w 40% przez Peru, przewiduje się, że budowa zostanie ukończona w 2009.
  • Gazociąg Transkaraibski, projekt energetyczny integrujący Kolumbię i Wenezuelę, jest budowany od połowy 2006 przez wenezuelską PDVSA i kolumbijski Ecopetrol. Koszt budowy wynosi 300 milionów dolarów amerykańskich. Szacuje się, że prace konstrukcyjne będą trwać dwa lata.
  • Polidukt Binarodowy w bliskiej przyszłości pozwoli Wenezueli eksportować ropę naftową do krajów azjatyckich poprzez pacyficzne wybrzeże Kolumbii.
  • Cała Ameryka Południowa (z wyjątkiem Gujany Francuskiej) będzie mogła być odwiedzana przez każdego jej mieszkańca do 90 dni za pomocą jedynie dowodu tożsamości.

Statystyki[edytuj | edytuj kod]

Ludność: 366 669 975
Powierzchnia: 17 658 000 km²
Część kontynentu amerykańskiego: 45%
PKB: US$ 2 635 349 milionów
PKB per capita: US$ 7 187(2007)
Dług zagraniczny: US$ 315 000 milionów

Ludność wg wieku:

  • 0 – 14 lat : 29,57%
  • 15 – 64 lat: 64,44%
  • ponad 65 lat: 5,99%

Cytaty[edytuj | edytuj kod]

Jesteśmy tutaj, aby spełnić sen Simona Bolívara... Wkrótce będziemy mieć jedną walutę, jeden paszport... Wkrótce będziemy mieć jeden parlament wybrany bezpośrednio przez ten nowy naród, który dzisiaj tworzymy. – Prezydent Peru Alejandro Toledo, 8 grudnia 2004.
Ktoś zapisze w historii, że dziś Południowoamerykańska Wspólnota Narodów, która jest Twoim pomysłem, została skonsolidowana – Prezydent Lula da Silva do prezydenta Alejandro Toledo. Początek budowy Autostrady Interoceanicznej.

Proponowane zmiany nazwy[edytuj | edytuj kod]

28 grudnia 2005 chilijski minister spraw zagranicznych Ignacio Walker zaproponował zmianę nazwy wspólnoty na Unię Południowoamerykańską (hisz. Unión Sudamericana, port. União Sul-Americana); od razu propozycja została odrzucona ze względu na mylący akronim: USA.

Nazwa została ostatecznie ustalona 16 kwietnia 2007 w pierwszym dniu Południowoamerykańskiego Szczytu Energetycznego na wyspie Margarita w Wenezueli. Unión de Naciones Suramericanas (UNASUR) po hiszpańsku, União de Nações Sul-Americanas (UNASUL) po portugalsku, Union of South American Nations po angielsku i Unie van Zuid-Amerikaanse Naties po niderlandzku, co tłumaczymy na polski jako Unia Narodów Południowoamerykańskich.