Brasília

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy stolicy Brazylii. Zobacz też: Brasília – brazylijski piłkarz.
Brasília
Brasília
Herb Flaga
Herb Brasílii Flaga Brasílii
Państwo  Brazylia
Dystrykt  Dystrykt Federalny
Burmistrz Agnelo Queiroz
Powierzchnia 5802 km²
Wysokość 1050-1200 m n.p.m.
Populacja (2013)
• liczba ludności
• gęstość

2 650 783
457 os./km²
Nr kierunkowy (+55) 612
Kod pocztowy 70000-70999
Położenie na mapie Dystryktu Federalnego
Mapa lokalizacyjna Dystryktu Federalnego
Brasília
Brasília
Położenie na mapie Brazylii
Mapa lokalizacyjna Brazylii
Brasília
Brasília
Ziemia 15°47′02″S 47°54′51″W/-15,783889 -47,914167Na mapach: 15°47′02″S 47°54′51″W/-15,783889 -47,914167
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Strona internetowa
Brazylijski parlament (Congresso Nacional do Brasil) z 1960 roku autorstwa architekta Oscara Niemeyera uchodzi za arcydzieło modernistycznej architektury XX wieku.
Brazylijscy Indianie na tle Sądu Najwyższego (Supremo Tribunal Federal).
Pałac prezydencki (Palácio do Planalto) w Brasilii.
Jezioro Paranoá w centrum Brasilii to jedna z głównych atrakcji i miejsc do uprawiania sportu.
Brasíliaa
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Typ kulturowe
Spełniane kryterium I, IV
Charakterystyka #445
Regionb Ameryka Łacińska
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 1987
na 11. sesji
a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO
b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO
Ziemia 15°47′38,000″S 47°52′58,000″W/-15,793889 -47,882778

Brasília (wym. [bɾaˈziʎɐ]) – stolica Brazylii (od 21 kwietnia 1960), tworząca odrębny dystrykt federalny. Położona jest na wysokości ok. 1000 m n.p.m., na rozległym płaskowyżu Wyżyny Brazylijskiej, około 1000 km od wybrzeża morskiego i starej stolicy Rio de Janeiro. Miasto zostało wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Brasília spełnia głównie funkcje administracyjne, ale jest również znaczącym ośrodkiem naukowym (uniwersytet), kulturalnym, transportowym (międzynarodowy port lotniczy, metro od 1992) i turystycznym.

W Brasílii istnieje 114 szkół średnich uznanych przez Ministerstwo Edukacji[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Idea przeniesienia stolicy Brazylii w głąb kraju pojawiła się już na początku XVIII w., ale dopiero w 1955 roku podjęto taką decyzję. Rok później prezydent Kubitschek podpisał akt założycielski. Plan urbanistyczno-architektoniczny miasta stworzyli dwaj brazylijscy architekci Lucio Costa (plan przestrzenny) i Oscar Niemeyer (budynki użyteczności publicznej). W projekcie tym wykorzystano najnowocześniejsze rozwiązania stosowane w urbanistyce i architekturze. Budowa miasta została rozpoczęta w 1956 r., a oficjalna inauguracja stolicy nastąpiła 21 kwietnia 1960 r.

Założenie urbanistyczne miasta na planie nawiązującym do lecącego kondora lub samolotu: na osi dłuższej (wzdłuż skrzydeł) usytuowano dzielnice mieszkaniowe, wzdłuż osi krótszej (korpus) zlokalizowano budowle użyteczności publicznej (kulturalne, handlowe, sportowe, religijne), a na jej początku (głowa) budynki rządowe: Palácio da Alvorada (rezydencja prezydenta Brazylii i jego rodziny), Palácio do Planalto (pałac prezydencki, oficjalne miejsce pracy prezydenta Brazylii), siedzibę parlamentu, sąd najwyższy, katedrę Matki Bożej z Aparecidy, a także ambasady wielu krajów świata, w tym Polski. Architektura Brasilii uznawana jest za przykład arcydzieła modernizmu XX wieku i została wpisana na międzynarodową listę dziedzictwa kultury UNESCO. Architektura stolicy Brazylii charakteryzuje się futurystycznymi budynkami ze stali, szkła i marmuru, wieżowcami, monumentalnymi alejami, prawie całkowitym brakiem chodników, przejściami podziemnymi pod trasami szybkiego ruchu i rozdziałem poszczególnych stref mieszkalnych, administracyjnych, handlowych, przemysłowych.

Przy okazji budowy nowej stolicy stworzono sztuczne jezioro Paranoá (Lago Paranoá) o powierzchni 48 km². Jezioro stało się jedną z atrakcji miasta i miejsc do uprawiania sportu. Dookoła akwenu znajdują się m.in. pałac prezydencki, restauracje, przystanie, a także prywatne wille.

To futurystyczne miasto modernizmu zostało zaprojektowane zgodnie z nowatorskimi wówczas ideami Le Corbusiera, Oscara Niemeyera, Lucio Costy, Karty Ateńskiej. Idee modernizmu zakładały konieczność zapewnienia mieszkańcom słońca, przestrzeni i zieleni, a także oddzielenie stref mieszkalnych od stref przemysłowych, administracyjnych i handlowych. Poszczególne budynki są od siebie oddalone i pogrążone w zieleni, w związku z czym poruszanie się po mieście pieszo jest utrudnione. Takie ukształtowanie miasta było jednak planowane i podstawowymi środkami transportu zgodnie z założeniami są autobusy, taksówki i rowery, a także tramwaje i system metra. Ważną rolę pełni także lotnisko i dworzec kolejowy. Ponadto strefy mieszkalne, wśród których dominują bloki o różnej wysokości i standardzie zostały zaprojektowane jako samowystarczalne jednostki mieszkaniowe, wyposażone w sklepy, przedszkola, apteki, przychodnie oraz skwery i boiska. Dzięki samowystarczalności jednostek mieszkalnych obywatele nie muszą oddalać się od swoich mieszkań ani korzystać z jakichkolwiek środków transportu, aby zaspokoić swe potrzeby, które mogą zrealizować na miejscu.

Nową stolicę państwa Brasilię wybudowano w rekordowym tempie trzech i pół roku. Sama budowa była przedsięwzięciem unikalnym i propagandowym w historii Brazylii. Władze podnosiły hasła o konieczności zrealizowania skoku cywilizacyjnego i zobowiązanie do "50 lat rozwoju w 5 lat", czego symbolem miała stać się Brasilia. Materiały budowlane musiały być transportowane na plac budowy na pustkowiu często samolotami. Modernistyczna i unikalna w skali świata koncepcja Brasilii okazała się kontrowersyjna, jednakże zyskała światową sławę stając się przedmiotem niekończącej się do dziś dyskusji architektów, publicystów i historyków i bywała chwalona, a także krytykowana jako miasto wybudowane wbrew potrzebom człowieka, przyrodzie i prawom ekonomicznym. Niezwykłą, futurystyczną architekturę modernistycznej Brasilii trafnie oddaje zdanie radzieckiego kosmonauty Jurija Gagarina, który odwiedził Brasilię w 1961 roku i stwierdził "Mam wrażenie, że wylądowałem na innej planecie, nie na Ziemi...". Sami Brazylijczycy zwykli określać swoją stolicę, miasto Brasilię jako fantastyczną wyspę ("ilha da fantasia").

Miasto w kulturze[edytuj | edytuj kod]

Miasto Brasilia zostało uwiecznione ze szczególną uwagą na przedstawienie oryginalnej modernistycznej architektury z różnych perspektyw we francuskim filmie przygodowym Człowiek z Rio z 1964 roku.

Populacja[edytuj | edytuj kod]

Wykres liczby ludności na podstawie danych zebranych przez Instituto Brasileiro de Geografia e Estatística (w tys.)

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]