Unia hipostatyczna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Unia osobowa)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy teologii chrześcijaństwa. Zobacz też: inne znaczenia słowa unia.
Chrystus błogosławiący. Dwa palce złożone razem symbolizują jego dwie natury, boską i ludzką, zjednoczone w jednej osobie. (1478 r. Hans Memling, Muzeum Sztuki im. Nortona Simona, Pasadena, USA).

Unia hipostatyczna (unia osobowa) – jeden z podstawowych terminów chrystologicznych określający związek boskiej i ludzkiej natury Jezusa Chrystusa po Wcieleniu.

Treść[edytuj | edytuj kod]

Dogmatyczne orzeczenie w tej sprawie wydał w 451 roku Sobór chalcedoński. Uznał, że należy wyznawać, iż Jezus Chrystus, będąc jedną osobą, posiada dwie natury oraz dwie wole, a ich zjednoczenie dokonało się:

  1. bez zmiany natur (immutabiliter gr. atreptos), to znaczy spotkanie ze sobą natury boskiej i ludzkiej w Jezusie Chrystusie nie zmieniło w żaden sposób ani ludzkiej, ani boskiej natury. Każda pozostała sobą ze specyficznymi dla siebie właściwościami.
  2. bez zmieszania (inconfuse gr. asynchytos), to znaczy obydwie natury Jezusa Chrystusa po zjednoczeniu nie uległy pomieszaniu ze sobą. Nie powstała więc jakaś trzecia bosko-ludzka natura. Pozostały dwie odrębne natury, boska i ludzka, a każda z nich zachowała specyficzne dla siebie właściwości.
  3. bez rozdzielenia (indivise gr. adairetos), to znaczy mimo obecności dwóch natur w Jezusie Chrystusie po wcieleniu nie było dwóch osób, lecz jedna Jezusa Chrystusa, w której spotkało się ze sobą bóstwo i człowieczeństwo. Nie wolno więc rozdzielać Jezusa Chrystusa Boga od Jezusa Chrystusa człowieka.
  4. bez rozłączenia (inseparabiliter gr. achoristos), to znaczy, że po wniebowstąpieniu Jezusa Chrystusa natura ludzka nie odłączyła się od boskiej. Tak więc Jezus Chrystus również po wniebowstąpieniu pozostał w pełni Bogiem i w pełni człowiekiem.

Pierwsze dwa określenia skierowane są przeciwko nauce Eutychesa, kolejne dwa przeciwko nauczaniu Marcelego z Ancyry.

Zjednoczenie osobowe dokonało się z chwilą poczęcia natury ludzkiej Jezusa w łonie Bogarodzicy i pozostało po śmierci ciała Jezusa. W chwili śmierci na krzyżu dusza Zbawiciela odłączyła się od ciała, ale Syn Boży w dalszym ciągu był zjednoczony ze swoją naturą ludzką – zarówno z ciałem, jak i duszą[1][2].

Sobór Chalcedoński charakteryzując zjednoczenie natur w Jezusie Chrystusie, używał określeń negatywnych, chcąc podkreślić tajemnicę tego zjednoczenia. Sobór ten podkreślił także, że Jezus Chrystus jest współistotny Bogu Ojcu co do bóstwa, a nam co do człowieczeństwa. Podobny nam we wszystkim oprócz grzechu.

Pierwszy określenia "unia hipostatyczna" zaczął używać św. Cyryl z Aleksandrii.

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Pojęcie unii osobowej jest uznane za jedno z podstawowych dla chrześcijaństwa. Papież Leon Wielki (400-461), jeden z ojców tego terminu, podkreślał podstawowe znaczenie unii osobowej, jako właściwości osoby Chrystusa jako Pana, bez której wiara chrześcijańska traci swą rolę zbawczą. Zbawienie w Chrystusie jest możliwe jedynie, jeśli uzna się we wcielonym Synu Bożym zjednoczenie dwóch natur, boskiej i ludzkiej[2].

Sobór watykański II przypomniał, że natura ludzka została przyjęta w Chrystusie bez naruszenia jej, dlatego też także i we wszystkich ludziach uzyskała ona wzniosłą godność[3].

Związki wyznaniowe nieuznające unii osobowej[edytuj | edytuj kod]

Dogmatowi o zjednoczeniu natur w Chrystusie tradycyjnie sprzeciwia się arianizm, uznany już przez Sobór nicejski I (325 r.) za herezję. Po wielu wiekach nauczanie ariańskie podjęło powstałe w XIX w. wyznanie Świadków Jehowy. Odwołując się do wersetu z Listu apostoła Pawła do Kolosan 1,15: On jest obrazem Boga niewidzialnego - Pierworodnym wobec każdego stworzenia[4], twierdzą, że Jezus był pierwszym stworzeniem Boga Stwórcy, jednorodzonym Synem (por. Trójca Święta). Jest jedyny w swoim rodzaju, jest jedyną istotą, którą Bóg stworzył osobiście — bez pośrednictwa czy współpracy kogoś innego. Jest jedynym, przy którego współudziale Bóg, jego Ojciec, powołał do istnienia pozostałe stworzenia. Jest pierworodnym i najważniejszym z aniołów (Kol 1:15, 16; Heb 1:5, 6).

Anty-ariańskie wyznanie wiary Soboru nicejskiego zawiera sformułowanie zrodzony a nie stworzony (nie uczyniony), bardzo precyzyjnie wykluczając mówienie o Osobie Jezusa Chrystusa jako uczynionej, stworzonej:

Quote-alpha.png
/Wierzymy/ i w jednego Pana Jezusa Chrystusa, Syna Bożego, zrodzonego z Ojca, jednorodzonego, to jest z istoty Ojca, Boga z Boga, Światłość ze Światłości, Boga prawdziwego z Boga prawdziwego, zrodzonego, a nie uczynionego, współistotnego Ojcu, przez którego wszystko się stało, co jest w niebie i co jest na ziemi (Credo nicejskie).

Mimo zaprzeczenia podstawowej prawdzie wiary chrześcijańskiej o Bożej naturze Jezusa Chrystusa - zamieniając ją na pojęcie boskości, rozumiane bardziej jako świętość - Świadkowie Jehowy uważają się za jedynych chrześcijan prawdziwie oddających cześć Bogu i za związek wyznaniowy, który nie zostanie zniszczony przez Armagedon[5].

Przypisy

  1. W. Granat: Dogmatyka katolicka. s. 237-238.
  2. 2,0 2,1 G. Strzelczyk: Traktat o Jezusie Chrystusie. s. 345-346.
  3. Konstytucja duszpasterska o Kościele Gaudium et spes, 22.
  4. Wg katolickiego przekładu Biblii Tysiąclecia - w przypisie od redakcji tłumaczenia Biblii Tysiąclecia można przeczytać: "1,15 Tzn. zrodzony przed wszystkimi rzeczami stworzonymi"
  5. M.J. Penton: Apocalypse Delayed. s. 180.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Granat W.: Dogmatyka katolicka. Synteza. Lublin: TN KUL, 1967, s. 547.
  • Hoekema Anthony A.: The Four Major Cults. Grand Rapids, Michigan: William B. Eerdmans, 1963, s. 262. ISBN 0802831176.
  • Penton, M.J.: Apocalypse Delayed. University of Toronto Press, 1997, s. 180. ISBN 0802079733.
  • Strzelczyk G.: Traktat o Jezusie Chrystusie. W: Praca zbiorowa: Dogmatyka. T. 1. Warszawa: Więź, 2005, s. 233-499. ISBN 83-60356-02-5.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]