Chrystologia
Chrystologia – jeden z działów teologii zajmujący się refleksją nad Osobą Jezusa Chrystusa w świetle wiary chrześcijańskiej.
Spis treści |
Źródła i rozwój[edytuj]
Podstawowym źródłem chrystologii jest Objawienie, zapisane w Biblii oraz Tradycja Kościoła, szczególnie dogmatyczne orzeczenia Soborów, w formie skróconej wyrażone w symbolach wiary (Credo).
Kolejne etapy rozwoju chrystologii wyznaczało pojawienie się poglądów, które były uznane za herezję przez zmysł wiary Kościoła, potwierdzony przez Magisterium Kościoła, tzn. Sobory i biskupów zjednoczonych, zwłaszcza w pierwszym millenium, z następcą św. Piotra[2]. Wśród ważniejszych dla chrystologii Soborów, były: Sobór nicejski I (325 r.), Sobór konstantynopolitański I (381 r.), Sobór efeski (431 r.), Sobór Chalcedoński (451 r.) i Sobór konstantynopolitański III (680-681 r.).
Później, od XVI w. w przypadku protestantyzmu, prawdy wiary były pozostawione indywidualnemu rozeznaniu poszczególnych chrześcijan – gdy jednak ono zawodziło, by przeciwdziałać anarchii, ostateczną instancją były władze cywilne, np. książę, w myśl zasady, cuius regio, eius religio (czyja władza, tego religia)[3].
Dlatego, w związku z historycznym wyodrębnieniem się różnych odłamów chrześcijaństwa, można mówić o pewnej specyfice chrystologii zależnej od denominacji: katolickiej, prawosławnej, luterańskiej i innych wspólnot i związków wyznaniowych.
Podstawowe zagadnienia[edytuj]
Podstawowe zagadnienia, to bóstwo Chrystusa, Jego Wcielenie, Unia osobowa, Filioque, zagadnienie natur w Chrystusie (por. monofizytyzm), woli w Chrystusie (zob. monoteletyzm), także zbawcze znaczenie jego śmierci i zmartwychwstania, którym się zajmuje dział chrystologii soteriologia.
Chrystologia bywa też uwarunkowana kulturowo, stąd mówi się czasem np. o chrystologii afrykańskiej.
Chrystologie uznane m.in. przez Kościół katolicki jako błędne czyli herezje: doketyzm, emanacjonizm, subordynacjonizm, modalizm, adopcjonizm, apolinaryzm, arianizm, nestorianizm, monoenergizm, monofizytyzm, monoteletyzm.
Przypisy
- ↑ Nouwen H.: The Icon of the Savior of Zvenigorod. Seeing Christ. W: Tenże: Behold the Beauty of the Lord. Praying with Icons. Notre Dame, Indiana: Ave Maria Press, 2007, s. 69. ISBN 1-59471-136-4.
- ↑ Olivier Clément: Prawda was wyzwoli. Rozmowy z Patriarchą ekumenicznym Bartłomiejem I. Warszawa: Verbinum, 1998, s. 178-181. ISBN 83-7192-025-3.
- ↑ Bouyer L., The Spirit and Forms of Protestantism, A. V. Littledale (przekład na j. ang.), Londyn - Glasgow: Collins, 1956, s. 252-253.
Bibliografia[edytuj]
- Artemiuk, Przemysław: Chrystologia "zstępująca" kard. Christopha Schönborna. Wydawnictwo Diecezji Tarnowskiej Biblios, 2011, s. 300. ISBN 9788373329454.
- Müller, Gerhard Ludwig,: Chrystologia : nauka o Jezusie Chrystusie. Wolfgang Beinert (przedmowa) Wiesław Szymona OP (przekład), Zdzisław Kijas (wstęp). Wydaw. "M", 1998, s. 509, seria: Podręcznik teologii dogmatycznej: traktat 5. ISBN 8372210101.
- O'Collins, Gerald: Chrystologia. Jezus Chrystus w ujęciu biblijnym, historycznym i systematycznym. Katarzyna Franek, Klementyna Chrzanowska, (przekład). Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2008, s. 324, seria: Mysterion. ISBN 9788323326274.
- Schönborn, Christoph OP: Bóg zesłał Syna swego : chrystologia. Michael Konrad, Hubert Philipp Weber (współpraca), Lucjan Balter (przekł. i oprac.). Poznań: Pallottinum, 2002, s. 445.
