Wallace i Gromit: Klątwa królika

Wallace i Gromit: Klątwa królika Wallace & Gromit: Curse of Were-Rabbit
Gatunek	komedia animacja
Data premiery	4 września 2005 14 października 2005
Kraj produkcji	Wielka Brytania
Język	angielski
Czas trwania	85 minut
Reżyseria	Steve Box Nick Park
Scenariusz	Nick Park Bob Baker Steve Box Mark Burton
Główne role	Peter Sallis Helena Bonham Carter Ralph Fiennes
Muzyka	Julian Nott
Zdjęcia	Tristan Oliver Dave Alex Riddett
Scenografia	Alastair Green Sarah Hauldren Matt Perry Phil Lewis
Montaż	David McCormick Gregory Perler
Produkcja	Claire Jennings Peter Lord Nick Park Carla Shelley David Sproxton
Wytwórnia	Aardman Animations
Dystrybucja	United International Pictures DreamWorks Distribution
Budżet	30 000 000 $
Nagrody	Oscar

Wallace i Gromit: Klątwa królika (ang. Wallace & Gromit: The Curse of the Were-Rabbit, 2005) – brytyjski film animowany, wyprodukowany przez DreamWorks. Jest to pierwsza pełnometrażowa produkcja, w której występują Wallace i Gromit, para lubianych na całym świecie plastelinowych postaci stworzonych przez Nicka Parka. Film ten zdobył wiele nagród, w tym Oscara w roku 2006 za najlepszy film animowany.

Opis fabuły

Akcja filmu dzieje się w latach sześćdziesiątych XX w. na przedmieściach Wigan, gdzie trwa gorączkowe przygotowywanie do konkursu na największe warzywo. Impreza ta odbywa się nieprzerwanie od kilkuset lat w pałacu Tottington, stając się najważniejszym wydarzeniem kulturalnym dla wielu okolicznych mieszkańców. Niestety imprezie tej od zawsze towarzyszą liczne problemy. Tym razem jest to niespotykana dotychczas plaga królików. Głównym sprzymierzeńcem ogrodników jest Anti-Pesto – firma prowadzona przez Wallace'a, zajmująca się humanitarnym wyłapywaniem wszelkich szkodników. Jednak nawet najbardziej wyrafinowane pułapki zawodzą, gdy w okolicach zaczyna grasować bestia, która pod osłoną nocy bezlitośnie szlachtuje bezbronne warzywa… Tą bestią okazuje się być Wallace

Postacie

• Wallace – zapalony konstruktor i wynalazca. Miłośnik serów (głównie Wensleydale) zagryzanych krakersami. Jego pasja wynalazczości połączona z nieustannym roztargnieniem jest źródłem licznych problemów.
• Gromit – niezwykle inteligentny pies, przyjaciel Wallacea mieszkający z nim pod jednym dachem. Ukończył uniwersytet Chałwardzki, oraz zajmował się elektroniką. Jego głównym zajęciem jest wybawianie z opresji swojego pana.
• Lady Campanula/Milady Tottington – zdrobnienie jej nazwiska oznacza w języku angielskim "pociągającą dziewczynę". Cechująca się wyjątkowo łagodnym usposobieniem spadkobierczyni rodu Tottingtonów, kontynuująca rodzinną tradycję organizowania corocznych konkursów na największe warzywo.
• Lord Victor Quartermaine – zapalony myśliwy, chce przejąć majątek Tottingtonów poprzez małżeństwo z Campanuelą. Wyjątkowo cyniczny i mściwy osobnik noszący perukę.
• Phil – myśliwski pies Victora. Cechuje się wyjątkową arogancją, brakiem jakichkolwiek skrupułów i służalczością.
• Królik Huch – Efekt nieudanego eksperymentu Wallacea z manipulatorem umysłów, przeprowadzonego na królikach w celu wyleczenia ich z warzywnego nałogu.
• Policjant Albert Macintosh – lokalny policjant, który prócz pilnowania porządku, zajmuje się między innymi sędziowaniem w konkursie warzyw.
• Reverend Hedges – nieco ekscentryczny wikary, którego pasją jest wrestling zakonnic.

Humor

Humor w tym filmie należy do dość trudnych w odbiorze. Wymaga on od widza sporej uwagi, szybkiego kojarzenia faktów, podstawowej znajomości angielskiej kultury, znajomości wielu filmów, oraz biegłego posługiwania się językiem angielskim. Jest tak gdyż humor ten opiera w znacznej części na grach słownych, i skojarzeniach, które w znacznej mierze nie zostały uwzględnione w polskim tłumaczeniu.

Poniżej znajduje się lista niektórych dowcipów, które mogły ujść uwadze polskiego widza:

• Rejestracja samochodu Wallacea: HOOP 2 1T (skocz po to) parodia hasła reklamowego firmy Nike Just do it!
• Marka lodówki: Smug (samozachwyt) jest przekręceniem nazwy włoskiej firmy Smeg
• Królik wyskakujący z pudełka z herbacianymi torebkami (tea bags) bags jest homofonem słowa Bugs imienia najsłynniejszego animowanego królika.
• Rozmowa Wallacea z Viktorem, chcącym [odzyskać] perukę (toupee): Wallace usłyszał jako zapłacić (to pay). Gdy Viktor sprostował iż chodzi mu o włosy (hair) wciąż nie został zrozumiany, gdyż roztargniony Wallace usłyszał że, chce on odzyskac swego zająca (hare). stąd dalszy ciąg rozmowy: w maszynie są tylko króliki, zając to inny, dużo większy ssak.

Alternatywne tłumaczenie: – Musimy się rozliczyć – Płaci pan gotówką czy czekiem – Chodzi o mój tapir! Jest w pańskiej maszynie – Niemożliwe tam są tylko króliki. Tapir to dużo większe zwierzę.

• Gromit odtwarza swojej cukinii "Warzywną sonatę" a inicjały producenta na drugiej układają się w słowo Pea (groszek).
• Przed przejechaniem przez tunel Wallace powiedział: "To będzie prawdziwy nokaut". Choć miał na myśli reakcję królika giganta, nie pomylił się.
• Częstotliwości radia w wozie Wallace to MUTT (czyli kundel)
• Piosenka którą gra to radio samochodowe w czasie gdy Gromit je przestraja to "Bright Eyes" motyw przewodni filmu "Wodnikowe Wzgórze" (Watership Down).
• Gigantyczna marchewka z napisem Harvey’s to nawiązanie do filmu "Harvey" opowiadającym o przyjaźni pewnego mężczyzny z gigantycznym królikiem.
• Naklejka na tylnych drzwiach samochodu: "I eat cheesy now, ask me how". Można to przetłumaczyć na "odżywiam się serowo – spytaj jak" lub "odżywiam się kiepsko – spytaj jak"
• Nazwa sklepu z antykami "Rare bits" (łakome kąski) szybko wymówiona staje się homofonem słowa rabbits (króliki)
• Pneumatyczna nitowarka, użyta przez Gromita do budowy superklatki jest firmy Botch (Fuszerka),pochodzi od nazwy Bosch
• Zasady Quinsberryego wspomniane przez Victora podczas wyzywania Wallacea na pojedynek zabraniają „Rabbit punchs” (króliczych ciosów)
• Bestiariusz wikarego: dzieło autorstwa Klaudiusza Zdziczałego (Claude Savagely) mówi o takich istotach jak Potwór z Loch Ness (Turistus Pułapkus), Wielka Stopa (Ogromnus Tiptopus), Krowołak (Wymionus Wielowzrotis) i Królikołak (Marchewkojadus Gigantus)
• Do zabicia królikołaka potrzeba 24-karotkowych kul. Karot to homofon słowa carrot (marchewka)
• Pani Mulch (chochoł) zamykając swoje marchewki medalistki powiedziała "Think big now" (miejcie duże aspiracje).
• Wallace z króliczymi uszami powiedział do Gromita: "co jest piesku" (What's up dog?) parodia słynnego "Co jest doktorku" (What's up doc) Królika Bugsa
• Na festynie, po ataku królikołaka sprzedawca sprzętu dla ogrodników "przekwalifikował się" na sprzedawcę sprzętu dla linczowników (angry mob supply)
• Na festynie serwowano hotdogi i kotburgery. Dodatkowo ten żart stanowi nawiązanie do plakatu filmowego do filmu Psy i Koty (Dogs and Cats) będącego dziełem Dreamworks.
• Gdy Wallace po ucieczce z Sanktuarium Milady Tottington skakał po dachach rezydencji Victor nazwał go "Kic Kong" (parodia od "King Kong").
• Gdy Victor po nieudanym pościgu za królikołakiem zaczepił się spodniami o blaszanego kurka na dachu wikary mówi do niego "beware of moon" (strzeż się księżyca) jest to nie tylko cytat z filmów o wilkołakach, ale w tym kontekście można uznać iż wikary ostrzegał go przed pęknięciem spodni. Słowo Mooning oznacza publiczne eksponowanie nagich pośladków.

Fakty z filmu

• Samochód którym jeżdżą Wallace i Gromit to Austin A35 w wersji van. Wszelkie dźwięki wydawane przez filmowy pojazd (wliczając skrzypienie drzwi) to nagrane dźwięki wydawane przez oryginalny samochód Austin A35.
• Po tym filmie popyt na ser Śmierdzący Biskup (Stinking Bishop) – ten którym Gromit ocucił Wallacea – wzrósł pięciokrotnie. Jednak jego producent nie zdecydował się zwiększyć produkcji powyżej dotychczasowych 22 ton rocznie.
• Do produkcji filmu użyto przeszło 2800 kg plasteliny w 42 kolorach.
• Prócz plasteliny użyto wielu innych materiałów w tym szkła (np. szklarnie), metalu (szkielety plastelinowych postaci) gipsu (budynki) i różnych sztucznych tworzyw (np. trawa)
• Zdjęcia w przedsionku u wikarego (scena w której Victor zabiera złote kule i odchodzi) przedstawiają zdjęcia reżyserów Nicka Parka i Steve Boxa

Wpadki filmowe

• Ceny na festynie są podane w funtach, szylingach i pensach, a więc akcja filmu dzieje się przed rokiem 1971. Tymczasem auto Wallacea ma poduszkę powietrzną, podczas gdy wynalazek ten pojawił się dopiero w Mercedesie klasy S w 1980 r.
• Kalendarz Gromita w szklarni: Najpierw widać cztery niewykreślone dni do konkursu, a dzień później jest ich już pięć, czyli pomimo upływu dnia liczba skreśleń spadła zamiast wzrosnąć.
• Szklarnia wikarego: w pierwszym ujęciu brak zamontowanych lamp alarmu, które błyskają w następnym ujęciu podczas zamykania szklarni.
• Gdy Victor przeładowuje broń w kaplicy z zamka wypada czerwona łuska z naboju do broni gładkolufowej. Takich nabojów nie stosuje się w sztucerach.
• Świecąca reklama w kształcie marchewki rzucona przez królikołaka na samochód znika, gdy Gromit rusza samochodem.
• W scenie wysuwania automatycznego lassa z maski samochodu znika ozdobny emblemat, który ujęcie wcześniej przekręcił się o 90 stopni.
• Pani Mulch zamykając swoją szklarnię na kilka zasuwek w wyniku wpadki z montażem zamyka trzecią zasuwkę dwa razy.

Nagrody

• Nagroda Akademii Filmowej: Najlepszy film animowany 2005
• Annie: między innymi za najlepszy film długometrażowy, najlepszy scenariusz, najlepszy projekt *postaci i najlepszą reżyserię.
• Nagroda BAFTA (British Academy of Film and Television Arts): Najlepszy film angielski
• BFCA (Broadcast Film Critics Association Awards): Najlepszy animowany film pełnometrażowy
• FFCC (Florida Film Critics Circle Awards): Najlepszy film animowany
• Empire Awards: Najlepsza reżyseria
• TFCA (Toronto Film Critics Association): Najlepszy film animowany
• WAFCA (Washington DC Area Film Critics Association Awards): Najlepszy film animowany
• Young Artist Awards: Najlepszy pełnometrażowy film rodzinny w kategorii animacja

Wersja polska

Opracowanie wersji polskiej: START INTERNATIONAL POLSKA
Reżyseria: Marek Robaczewski
Dialogi polskie: Joanna Serafińska
Dźwięk i montaż: Hanna Makowska
Kierownik produkcji: Elżbieta Araszkiewicz
W wersji polskiej udział wzięli:

• Wojciech Paszkowski –
  • Wallace,
  • Balcer
• Izabella Bukowska – Milady Tottington
• Zbigniew Suszyński – Lord Wiktor
• Andrzej Gawroński – Pastor
• Zbigniew Konopka – Pan Trawnik
• Paweł Szczesny – Pan Grządka
• Agata Gawrońska – Pani Kosiarka
• Adam Bauman – Policjant
• Andrzej Chudy – Pan Zraszacz
• Elżbieta Kopocińska-Bednarek – Pani Grządka

oraz

• Marek Robaczewski
• Krzysztof Szczerbiński
• Robert Tondera
• Janusz Wituch
• Anna Apostolakis
• Ewa Serwa

Linki zewnętrzne

• Plakat z filmu
• Wallace i Gromit: Klątwa królika w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
• Wallace i Gromit: Klątwa królika w bazie filmweb.pl
• Wallace i Gromit: Klątwa królika w bazie stopklatka.pl
• Oficjalna strona filmu
• Dubbing