Łaziska Średnie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Łaziska Średnie (niem. Mittel Lazisk) - dzielnica Łazisk Górnych (miasta w województwie śląskim), do 1973 samodzielna gmina.

Łaziska Średnie widziane z hałdy Skalny. Na pierwszym planie kopalnia "Bolesław Śmiały"

Historia[edytuj | edytuj kod]

Przedwojenny herb Łazisk Średnich - współczesna wersja kolorowa

Pierwsza wzmianka notowana w 1287 roku. Jest to najstarsza dzielnica Łazisk, założona na terenach zwanych łazami lub łysinami. Przez wiele lat była w rękach szlacheckich, dopiero w 1814 została włączona do własności władców pszczyńskiego państwa stanowego. W XVI wieku posiadający wieś ród Zawadzkich i większość mieszkańców przyjęła ewangelicyzm. W kolejnym stuleciu Zawadzcy ufundowali w Łaziskach drewniany kościół, który jednak nie zachował się nawet do następnego wieku[1]. Dzielnica ta leży na styku dwóch krain geograficznych: Garbu Mikołowskiego (część Wyżyny Śląsko - Krakowskiej) i Kotliny Oświęcimskiej.

W alfabetycznym spisie miejscowości na terenie prowincji śląskiej wydanym w 1830 roku we Wrocławiu przez Johanna Knie wieś występuje pod niemiecką nazwą Mittel Lazisk[2].

W XIX wieku na charakter osady wpłynęły bogate złoża węgla kamiennego i ich eksploatacja. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich wymienia w 1884 5 działających w Łaziskach Średnich kopalń - Martha-Valesca (Waleska), Herzogin-Auguste, Gottmituns (Szczęść Boże), Trautscholtsegen i Bonaparte. W miejscowości stało 69 budynków, w tym 58 domów mieszkalnych, szkoła i młyn. W 1910 spis wykazał w gminie 1406 mieszkańców, a w obszarze dworskim 373[3]

Podczas plebiscytu w 1921 580 mieszkańców głosowało za Polską, a 166 za Niemcami[4].

Do dnia dzisiejszego pracuje kopalnia "Bolesław Śmiały".

W latach 1945-54 siedziba gminy Łaziska Średnie, 1954-72 osiedle[5], od 1973 dzielnica Łazisk Górnych[6].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Nieistniejący już pałac w Łaziskach Średnich. Znajdował się w miejscu, gdzie dziś wybudowane zostało osiedle ks. Głowińskiego
  • Pomnik (kapliczka) św. Jana Ewangelisty
  • kościół parafialny z lat 1937-1940 w stylu modernistycznym,
  • budynek gimnazjum nr 3 z lat 1928-1930, wybudowanego w stylu funkcjonalistycznym.

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Przypisy