Imielin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
Imielin
miasto i gmina
Ilustracja
Kościół Matki Boskiej Szkaplerznej w Imielinie
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Powiat bieruńsko-lędziński
Prawa miejskie 1967–1975, 1994
Burmistrz Jan Chwiędacz
Powierzchnia 27,99 km²
Populacja (31.12.2019)
• liczba ludności
• gęstość

8894[1]
317,76 os./km²
Strefa numeracyjna +48 32
Kod pocztowy 41-407
Tablice rejestracyjne SBL
Położenie na mapie powiatu bieruńsko-lędzińskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu bieruńsko-lędzińskiego
Imielin
Imielin
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Imielin
Imielin
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Imielin
Imielin
Ziemia50°08′43″N 19°11′09″E/50,145278 19,185833
TERC (TERYT) 2414021
SIMC 0941582
Urząd miejski
ul. Imielińska 81
41-407 Imielin
Strona internetowa
BIP
Urząd Miejski
Fragment centrum

Imielinmiasto w Polsce, w województwie śląskim, w powiecie bieruńsko-lędzińskim.

Według danych z Raportu o stanie miasta Imielin za 2019 r. miasto miało 8894 mieszkańców[1].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Miasto położone jest na obszarze Pagórów Jaworznickich, nad Imielanką i Przemszą, w południowo-wschodniej części GOP, a historycznie na Górnym Śląsku.

Imielin oddalony jest 18 km od Katowic. Zajmuje obszar 2799 ha, graniczy z Mysłowicami na północy, Chełmem Śląskim na południu, Jaworznem i gminą Chełmek na wschodzie i Lędzinami na zachodzie.

Miasto stanowi 17,9% powierzchni powiatu.

Środowisko naturalne[edytuj | edytuj kod]

Rzeźba terenu[edytuj | edytuj kod]

Terytorium miasta cechuje zróżnicowanie rzeźby terenu. W jego północno-wschodniej części znajdują się wzniesienia zwane Garby Imielina, spośród których najwyższym wzgórzem jest Golcówka[2]. Południowo-zachodnia część miasta to teren równinny, znajdują się tam złoża węgla kamiennego.

Gleby[edytuj | edytuj kod]

Gleby w Imielinie posiadają 4–6 klasę, są piaszczyste, płytko zalegają podłoża skalne.

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Klimat Imielina jest typowy dla Wyżyny Śląskiej, dni mroźnych jest około 20–40 w ciągu roku, z przymrozkami 120–130 dni. Pokrywa śnieżna zalega około 70 dni, długość okresu wegetacyjnego 210–220 dni. Średnia temperatura roczna wynosi 7,8 °C, zaś roczna suma opadów 667 mm. Średnia temperatura stycznia to –2 °C, lipca 18–20 °C.

Lasy[edytuj | edytuj kod]

Obszary leśne w Imielinie zajmują około 36 hektarów. W większości występują drzewa iglaste z przewagą sosny. Nad wodą występują lasy łęgowe z wierzbami, topolami, jesionami oraz wiklinami drzewnymi.

Struktura powierzchni[edytuj | edytuj kod]

Według danych z 2002 r.[3] Imielin ma obszar 28,04 km², w tym:

  • użytki rolne: 50%
  • użytki leśne: 14%

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Piramida wieku mieszkańców Imielina w 2014 r.[4]:
Piramida wieku Imielin.png

Dzielnice[edytuj | edytuj kod]

W skład Imielina wchodzi 8 dzielnic (wg rejestru TERYT)[5]:

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwę miejscowości w zlatynizowanej staropolskiej formie Jemyelenye wymienia w latach 1470–1480 Jan Długosz w księdze Liber beneficiorum dioecesis Cracoviensis[6].

Na pruskiej mapie z 1799 roku widnieje już jako Jemielin[7].

Wioski Jemielin (dzisiejszy Imielin) oraz Chełm ukazane na mapie Śląska z 1799 roku.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W 1391 r. Imielin przekazany został przez księcia raciborskiego Jana II Żelaznego biskupowi krakowskiemu Janowi Radlicy jako odszkodowanie za napad na dobra biskupie klucza sławkowskiego i lipowieckiego[8]. Odtąd do 1790 r. stanowił własność biskupów krakowskich, którzy sprawowali tutaj także władzę zwierzchnią. Z tego powodu przez historiografię pruską i niemiecką Imielin do końca epoki przedrozbiorowej nie jest zaliczany do składu Śląska. Zarządzanie biskupów krakowskich na tych ziemiach ma odzwierciedlenie również w kulturze - tradycyjnym strojem jest w Imielinie strój krakowski. W latach 1795–1922 miejscowość leżała w granicach Prus.

Mapa z 1805 roku.

Od 1798 r. własność rządu pruskiego, napływ kolonistów niemieckich i stopniowy wzrost liczby mieszkańców. W 1859 r. uzyskał połączenie kolejowe. W 1957 r. zyskał status osiedla miejskiego, a w 1967 r. otrzymał prawa miejskie. W 1975 r. w wyniku reformy administracyjnej włączony został do Tychów, najrozleglejszego wtedy miasta województwa katowickiego, pozostawał w jego granicach do 1977 r., gdy stał się dzielnicą Mysłowic. W latach 1945–1954 i 1973–1975 Imielin był siedzibą gminy wiejskiej Imielin. W latach 1975–1998 Imielin administracyjnie należał do województwa katowickiego. 30 grudnia 1994 r. Imielin odzyskał samodzielność stając się na powrót miastem[9].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Kaplica Matki Boskiej Częstochowskiej

Na terenie miasta Imielin znajdują się budynki wpisane do rejestru zabytków[10]:

  • Kaplica pod wezwaniem Matki Boskiej Częstochowskiej, (numer rejestru A/721/66) wybudowana w 1706 r. na miejscu starszej kaplicy drewnianej, która spłonęła około 1700 r. od uderzenia pioruna. Kaplica jest murowana, potynkowana, czworoboczna. Od frontu niska, trójkondygnacyjna, wieża na planie prostokąta, ze sklepioną kruchtą w przyziemiu. Na zewnątrz wieży w dolnej kondygnacji dekoracja ramowa, w górnej podziały pilastrami, trzecia kondygnacja z łukowymi spływami po bokach, w części centralnej znajduje się otwór w kształcie arkady, w którym umieszczony jest dzwon. Wejście, okno i wnęka w drugiej kondygnacji zamknięte łukiem półkolistym. Dach kryty blachą, dwuspadowy, a wieży namiotowy. W środku znajduje się ołtarz barokowy z obrazem Matki Boskiej Częstochowskiej. Kaplica wraz z otaczającym ją terenem parkowym jest własnością miasta. W 2006 r. został przeprowadzony jej kapitalny remont sfinansowany z budżetu gminy. Raz w roku, we wspomnienie Matki Boskiej Częstochowskiej sprawowana jest w niej msza w intencji władz miasta i mieszkańców.

Inne obiekty zabytkowe na terenie miasta:

  • Neogotycki kościół pw. Matki Boskiej Szkaplerznej wybudowany został w latach 1909–1912; w 1953 r. wydłużono go o 2/3, a w 1957 r. nadbudowano wieżę kościelną do wysokości 27 metrów. W latach 70. XX w. zbudowano na placu kościelnym zegar słoneczny i założono ogród z grotą lurdzką. Pomysłodawcą był Henryk Skóra, a konstruktorem i wykonawcą zegara był gnomolog Tadeusz Przypkowski, jeden z nielicznych na świecie znawców i budowniczych zegarów słonecznych.
  • Kaplica przydrożna, słupowa pod wezwaniem św. Jana Nepomucena, usytuowana jest przy ul. P. Ściegiennego. Wybudowana została prawdopodobnie przez górników kopalni galmanu w poł. XIX w.
  • Barokowa figura św. Jana Nepomucena stojąca na murze przykościelnym. Zabytek pochodzący prawdopodobnie z przełomu XVIII/XIX w., przeniesiona na teren kościoła z kapliczki na tzw. Stoku[11].

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

W mieście funkcjonuje rzymskokatolicka parafia Matki Bożej Szkaplerznej.

Oświata[edytuj | edytuj kod]

Szkoła Podstawowa nr 1 im. Powstańców Śląskich oraz hala widowiskowo-sportowa wraz z infrastrukturą towarzyszącą

W Imielinie funkcjonują trzy publiczne placówki oświatowe[12]:

  • Przedszkole Miejskie
  • Szkoła Podstawowa nr 1 im. Powstańców Śląskich
  • Szkoła Podstawowa nr 2 im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego

Polityka[edytuj | edytuj kod]

Burmistrz[edytuj | edytuj kod]

Od 1995 r. burmistrzem Imielina jest Jan Chwiędacz[13].

Rada Miasta[edytuj | edytuj kod]

Ugrupowanie Kadencja 2002–2006[14] Kadencja 2006–2010[15] Kadencja 2010–2014[16] Kadencja 2014–2018[17]
Imielińska Wspólnota Samorządowa 8
Imielin – Nasze Miasto 1 2
Imielińskie Forum Samorządowe 1
KWW Ryszarda Orła 1
KWW Bogdana Mikundy 1
Nasz Imielin 1
Imielin – Wspólna Sprawa 1 1 4
KWW Henryka Komendery 1
KWW Jana Chwiędacza 12 8 8
KWW Agnieszki Wilczek 1
Rozsądna Zmiana Warty 3
Tradycja i Nowoczesność 2
KWW Barbary Orzeł 1 1
Tradycja i Przyszłość 2

Transport[edytuj | edytuj kod]

Miasto posiada dogodne połączenie kolejowe i drogowe. Przez Imielin przebiega droga wojewódzka nr 934 relacji KatowiceOświęcim. Imielin posiada także dogodne połączenia z drogą krajową nr 1 relacji CieszynWarszawa oraz autostradą A4 Katowice – Kraków.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Raport o stanie miasta Imielin za 2019 rok (pol.). Raport o stanie miasta Imielin za 2019 rok.
  2. Aktualizacja programu ochrony środowiska dla gminy Imielin. Opole: Atmoterm, 2010-04, s. 19.
  3. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  4. Imielin w liczbach (pol.). Polska w liczbach.
  5. GUS. Rejestr TERYT.
  6. Joannis Długosz Senioris Canonici Cracoviensis, „Liber Beneficiorum”, Aleksander Przezdziecki, Tom II, Kraków 1864, s. 227.
  7. Charte von Schlesien und Maehren. Nach Murdochischer Projection entworfen, nach den neuesten und zuverlässigsten astronomischen Ortsbestimmungen berichtiget, und revidirt auf den Sternwarte zu Prag und Seeberg bey Gotha - Biblioteka Cyfrowa Uniwersytetu Wrocławskiego, www.bibliotekacyfrowa.pl [dostęp 2020-09-04].
  8. Maurycy Dzieduszycki: Zbigniew Oleśnicki, t. I, Kraków 1853, s. 242–243 [1].
  9. Dz.U. z 1994 r. nr 132, poz. 671.
  10. rejestr zabytków województwa śląskiego, Narodowy Instytut Dziedzictwa.
  11. Bernard Kopiec, Szkic Monograficzny Miasta Imielin, 1998, s. 61.
  12. Oświata (pol.). Urząd Miasta Imielin.
  13. Burmistrz Miasta. Urząd Miasta Imielin.
  14. Państwowa Komisja Wyborcza: Wybory samorządowe. wybory2002.pkw.gov.pl. [dostęp 2015-11-05].
  15. Geografia wyborcza – Wybory samorządowe – Państwowa Komisja Wyborcza. wybory2006.pkw.gov.pl. [dostęp 2015-11-05].
  16. Wybory Samorządowe 2010 – Geografia wyborcza – Województwo śląskie – - m. Imielin. wybory2010.pkw.gov.pl. [dostęp 2015-11-05].
  17. Państwowa Komisja Wyborcza | Imielin. wybory2014.pkw.gov.pl. [dostęp 2015-11-05].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]