Wyry (gmina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wyry
gmina wiejska
Ilustracja
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat mikołowski
TERYT 2408052
Wójt Barbara Prasoł (2006)
Powierzchnia 34,45 km²
Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności

7876[1]
• gęstość 227,5 os./km²
Nr kierunkowy 32
Tablice rejestracyjne SMI
Adres urzędu:
ul. Główna 133
43-175 Wyry
Położenie na mapie powiatu
Położenie na mapie powiatu
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Wyry”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Wyry”
Ziemia50°08′N 18°54′E/50,133333 18,900278
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej
Portal Polska

Wyrygmina wiejska w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie mikołowskim, na Górnym Śląsku. W latach 1975–1998 gmina administracyjnie należała do województwa katowickiego.

Siedziba gminy to Wyry.

Według danych z 30 czerwca 2004[2] gminę zamieszkiwało 6249 osób.

Gmina Wyry leży w centralnej części województwa śląskiego, na obszarze 34,5 km². Gmina należy do powiatu mikołowskiego. Gmina sąsiaduje od strony północnej z Mikołowem, od południa z Kobiórem, od zachodu z Orzeszem i Łaziskami Górnymi, a od wschodu z Tychami.

Pod względem administracyjnym obszar gminy obejmuje dwie miejscowości oddzielone od siebie pasmem lasów: w części północnej Wyry i w części południowej Gostyń. Pod względem geograficznym stanowi fragment Kotliny Oświęcimskiej, rozciągającej się równoleżnikowo wzdłuż doliny Wisły i Gostyni.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Gmina zbiorowa Wyry[3] powstała w grudniu 1945[4] w powiecie pszczyńskim w woj. śląskim (śląsko-dąbrowskim)[5]. 6 lipca 1950 zmieniono nazwę woj. śląskiego na katowickie[6], a 9 marca 1953 kolejno na woj. stalinogrodzkie[7]. Według stanu z 1 lipca 1952 gmina składała się z 2 gromad: Gostyń i Wyry[8]. Gmina została zniesiona 29 września 1954 wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin[9]. Powstały wówczas gromada Gostyń, składająca się z Gostyni i gromada Wyry, składająca się z Wyr (z wyłączeniem niektórych parceli z karty 1 obrębu Dolne Lasy Pszczyńskie, włączonych do miasta Tychy)[10].

Jednostkę reaktywowano 1 stycznia 1973 w powiecie tyskim (utworzonym w 1954[11]) w woj. katowickim. W jej skład weszły sołectwa Gostyń i Wyry[12][13]. 27 maja 1975 gmina została zniesiona, a jej obszar włączony do Tychów[14]. Gminę odtworzono 2 kwietnia 1991[15]; od 1999 roku gmina Wyry należy do powiatu mikołowskiego w woj. śląskim.

Dojazd[edytuj | edytuj kod]

Gmina Wyry leży w ciągu drogi wojewódzkiej nr 928 tj. ul. Pszczyńskiej. Droga ta przebiega przez obie miejscowości Gminy zarówno Wyry jak i Gostyń i stanowi główną trasę dojazdową do Mikołowa, Kobióra, Tychów.

Komunikację miejską w gminie Wyry tworzą trzy linie autobusowe, obsługiwane przez ZTM: 157, 294 oraz 69 (linia 69 – tylko na terenie miejscowości Wyry).

Liniami tymi można dojechać do oddalonych w promieniu kilku czy kilkunastu kilometrów miast takich jak Mikołów, Tychy, Łaziska Górne oraz do Żor.

Struktura powierzchni[edytuj | edytuj kod]

Według danych z roku 2002[16] gmina Wyry ma obszar 34,45 km², w tym:

  • użytki rolne: 55%
  • użytki leśne: 38%

Gmina stanowi 14,88% powierzchni powiatu.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Dane z 30 czerwca 2004[2]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób % osób % osób %
populacja 6249 100 3182 50,9 3067 49,1
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
181,4 92,4 89
  • Piramida wieku mieszkańców gminy Wyry w 2014 roku[1].


Piramida wieku Gmina Wyry.png

Sąsiednie gminy[edytuj | edytuj kod]

Kobiór, Łaziska Górne, Mikołów, Orzesze, Tychy

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Gmina Wyry w liczbach, [w:] Polska w liczbach [online], polskawliczbach.pl [dostęp 2016-03-16] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. a b Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
  3. Jako gmina jednostkowa gmina Wyryfunkcjonowała także za II Rzeczypospolitej w latach 1922-1939 w powiecie pszczyńskim w woj. śląskim (Dz. U. Śl. z 1922 r. Nr 13, poz. 43); 1 października 1924 wcielono do niej obszar dworski Gardawice (Dz. U. Śl. z 1924 r. Nr 21, poz. 85).
  4. Rozporządzenie Wojewody Śląsko-Dąbrowskiego z dnia 27 listopada 1945 (Śląsko-Dąbrowski Dziennik Wojewódzki, Nr. 34, Kat, dnia 22 grudnia 1945 r.).
  5. Na podstawie ustawy z dnia 11 września 1944 o organizacji i zakresie działania rad narodowych (Dz.U. z 1944 r. nr 5, poz. 22) oraz dekretu z 23 listopada 1944 o organizacji i zakresie działania samorządu terytorialnego (Dz.U. z 1944 r. nr 14, poz. 74).
  6. Dz.U. z 1950 r. nr 28, poz. 255
  7. Dz.U. z 1953 r. nr 13, poz. 51
  8. Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa.
  9. Dz.U. z 1954 r. nr 43, poz. 191
  10. Uchwała Nr 21/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu pszczyńskiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 15 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 5 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 1 grudnia 1954 r., Nr. 10, Poz. 54)
  11. Dz.U. z 1954 r. nr 49, poz. 246
  12. Uchwała Nr XX/99/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie katowickim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 20 grudnia 1972 r., Nr. 12, Poz. 103)
  13. Dz.U. z 1972 r. nr 49, poz. 312
  14. Dz.U. z 1975 r. nr 15, poz. 87
  15. Dz.U. z 1991 r. nr 2, poz. 8
  16. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].