Aberdeen

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta w Szkocji. Zobacz też: inne znaczenia słowa Aberdeen.
Aberdeen
Ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Wielka Brytania
Kraj  Szkocja
Hrabstwo Aberdeen City
Powierzchnia 186[1] km²
Populacja (2011)
• liczba ludności
• gęstość

222 460[1]
1198 os./km²
Nr kierunkowy (+44) 01224
Kod pocztowy AB10-AB13 (część), AB15, AB16, AB22-AB25
Położenie na mapie Szkocji
Mapa lokalizacyjna Szkocji
Aberdeen
Aberdeen
Położenie na mapie Wielkiej Brytanii
Mapa lokalizacyjna Wielkiej Brytanii
Aberdeen
Aberdeen
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Aberdeen
Aberdeen
Ziemia 57°08′50″N 2°05′43″W/57,147222 -2,095278
Strona internetowa
Portal Portal Wielka Brytania

Aberdeen (wym. [æbərˈdiːn] i; scots Aiberdeen; gael. Obar Dheathain, wym. [ˈopər ˈʝɛhɪn]) – miasto w Wielkiej Brytanii, położone w północno-wschodniej Szkocji.

Aberdeen położone jest nad ujściem rzek Don i Dee do Morza Północnego. Miasto stanowi jedną z 32 jednostek administracyjnych (council area) Szkocji, w przeszłości było ośrodkiem administracyjnym regionu Grampian. Duży port rybacki (śledzie, łososie), ośrodek usługowy dla platform wiertniczych i gazociągów na Morzu Północnym; przemysł stoczniowy, maszynowy, chemiczny; kamieniołomy granitu. Rozwój miasta związany jest z eksploatacją ropy naftowej spod dna Morza Północnego.

Historia[edytuj kod]

W średniowieczu siedziba biskupstwa (vide: diecezja Aberdeen) założonego w 1125 jako zależne bezpośrednio od Stolicy Apostolskiej; sprotestantyzowanego w 1577 (erygowane ponownie w 1878).

W XIX wieku nastąpił rozwój miasta jako ośrodka handlu zarówno wyrobami przemysłu, jak też produktami hodowli (bydło) i rybołówstwa (śledzie i łososie). W 1881 miasto liczyło 105,2 tys. mieszkańców. Od końca XIX w. rozwijał się przemysł, początkowo przede wszystkim tkacki (wyroby lniane, sukienne i bawełniane), później także stoczniowy, maszynowy i chemiczny (wyroby gumowe). Wyroby tych gałęzi przemysłu stanowiły w okresie międzywojennym przedmiot eksportu do wielu krajów.

W I połowie XX wieku rozwijał się przemysł metalowy i stoczniowy, istniał także nadal przemysł lekki, produkujący wyroby wełniane i lniane, a także galanterię. W 1925 miasto liczyło 159,1 tys. mieszkańców, a uniwersytet (zał. 1494) 1 420 studentów.

1 kwietnia 2009 około 35 mil od Aberdeen doszło do katastrofy śmigłowca na Morzu Północnym, w której zginęło 16 osób.

Zabytki[edytuj kod]

Większa część starszych budynków zbudowana z granitu, dlatego Aberdeen jest nazywane Granitowym Miastem. Do najważniejszych zabytków należą stare budynki uniwersytetu (zał. 1494), granitowa wczesnogotycka katedra St. Machar (XIV w., początek budowy 1366). Z XVI w. pochodzą zabytkowa kaplica oraz budynki King’s College i Marishall College.

Komunikacja[edytuj kod]

W mieście znajduje się stacja kolejowa Aberdeen oraz port lotniczy Aberdeen.

Ciekawostki[edytuj kod]

  • Miasto jest miejscem urodzenia wokalistki Annie Lennox.
  • Aberdeen jest głównym miejscem akcji serii książek z Loganem McRae autorstwa Stuarta MacBride’a.
  • Hans Petter Moland wyreżyserował film pod tytułem Aberdeen.
  • Leslie Benzies - (ur. 17 stycznia 1971 w Aberdeen) – brytyjski producent gier komputerowych, oraz prezes Rockstar North - Jest głównym programistą słynnej serii Grand Theft Auto, którą zajmuje się od części Grand Theft Auto III.

Galeria[edytuj kod]

Miasta partnerskie[edytuj kod]

Zobacz też[edytuj kod]

Przypisy

  1. a b Table 8a: Land area and population density by administrative area, mid-2011 (ang.). General Register Office for Scotland. [dostęp 2013-09-21].

Linki zewnętrzne[edytuj kod]