Aberdeen

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta w Szkocji. Zobacz też: inne znaczenia słowa Aberdeen.
Aberdeen
Ilustracja
Od góry po lewej, zgodnie z ruchem wskazówek zegara: Marischal College, zachodnia wieża ratusza, panorama miasta, plaża w Aberdeen, stare miasto
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Wielka Brytania
Kraj  Szkocja
Hrabstwo Aberdeen City
Powierzchnia 184,46 km²
Populacja (2016)
• liczba ludności
• gęstość

228 990
1169 os./km²
Nr kierunkowy (+44) 01224
Kod pocztowy AB10-AB13 (część), AB15, AB16, AB22-AB25
Położenie na mapie Szkocji
Mapa lokalizacyjna Szkocji
Aberdeen
Aberdeen
Położenie na mapie Wielkiej Brytanii
Mapa lokalizacyjna Wielkiej Brytanii
Aberdeen
Aberdeen
Ziemia57°08′50″N 2°05′43″W/57,147222 -2,095278
Strona internetowa
Portal Portal Wielka Brytania

Aberdeen (wym. [æbərˈdiːn] i; scots Aiberdeen; gael. Obar Dheathain, wym. [ˈopər ˈʝɛhɪn]) – miasto w Wielkiej Brytanii, położone w północno-wschodniej Szkocji.

Położone jest nad ujściem rzek Don i Dee do Morza Północnego. Miasto stanowi jedną z 32 jednostek administracyjnych (council area) Szkocji, w przeszłości było ośrodkiem administracyjnym regionu Grampian. Duży port rybacki (śledzie, łososie), ośrodek usługowy dla platform wiertniczych i gazociągów na Morzu Północnym; przemysł stoczniowy, maszynowy, chemiczny; kamieniołomy granitu. Rozwój miasta związany jest z eksploatacją ropy naftowej spod dna Morza Północnego.

Historia[edytuj]

W średniowieczu siedziba biskupstwa (vide: diecezja Aberdeen) założonego w 1125 jako zależne bezpośrednio od Stolicy Apostolskiej; sprotestantyzowanego w 1577 (erygowane ponownie w 1878).

W XIX wieku nastąpił rozwój miasta jako ośrodka handlu zarówno wyrobami przemysłu, jak też produktami hodowli (bydło) i rybołówstwa (śledzie i łososie). W 1881 miasto liczyło 105,2 tys. mieszkańców. Od końca XIX w. rozwijał się przemysł, początkowo przede wszystkim tkacki (wyroby lniane, sukienne i bawełniane), później także stoczniowy, maszynowy i chemiczny (wyroby gumowe). Wyroby tych gałęzi przemysłu stanowiły w okresie międzywojennym przedmiot eksportu do wielu krajów.

W I połowie XX wieku rozwijał się przemysł metalowy i stoczniowy, istniał także nadal przemysł lekki, produkujący wyroby wełniane i lniane, a także galanterię. W 1925 miasto liczyło 159,1 tys. mieszkańców, a uniwersytet (zał. 1494) 1420 studentów.

1 kwietnia 2009 około 35 mil od Aberdeen doszło do katastrofy śmigłowca na Morzu Północnym, w której zginęło 16 osób.

Zabytki[edytuj]

Większa część starszych budynków zbudowana z granitu, dlatego Aberdeen jest nazywane Granitowym Miastem. Do najważniejszych zabytków należą stare budynki uniwersytetu (zał. 1494), granitowa wczesnogotycka katedra St. Machar (XIV w., początek budowy 1366). Z XVI w. pochodzą zabytkowa kaplica oraz budynki King’s College i Marishall College.

Komunikacja[edytuj]

W mieście znajduje się stacja kolejowa Aberdeen oraz port lotniczy Aberdeen.

Polonia[edytuj]

  • Polish Association Aberdeen
  • Polska Szkoła im. św. Stanisława Kostki
  • Polska Szkoła Słoneczna
  • Związek Harcerstwa Polskiego poza Granicami Kraju – Drużyna Harcerek i Harcerzy "Zawiszacy" (Polish Scouting Limited)[1]

Ciekawostki[edytuj]

  • Miasto jest miejscem urodzenia wokalistki Annie Lennox.
  • Aberdeen jest głównym miejscem akcji serii książek z Loganem McRae autorstwa Stuarta MacBride’a.
  • Hans Petter Moland wyreżyserował film pod tytułem Aberdeen.
  • Leslie Benzies - (ur. 17 stycznia 1971 w Aberdeen) – brytyjski producent gier komputerowych, oraz prezes Rockstar North - Jest głównym programistą słynnej serii Grand Theft Auto, którą zajmuje się od części Grand Theft Auto III.

Galeria[edytuj]

Miasta partnerskie[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj]