Abu Nidal

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Abu Nidal
أبو نضال
Data i miejsce urodzenia maj 1937
Jaffa, Mandat Palestyny
Data i miejsce śmierci 16 sierpnia 2002
Bagdad, Irak
Narodowość Palestyńczyk
Alma Mater Uniwersytet Kairski

Abu Nidal (właśc. Hassan Sabri al Banna, pseudonim znaczy „Ojciec Walki”) (ur. 1937 w Jaffie, zm. 16 sierpnia 2002 w Bagdadzie) – terrorysta palestyński, przywódca organizacji Fatah-Rada Rewolucyjna.

Życiorys[edytuj]

Urodził się w Jaffie w 1937 roku jako Sabri al-Banna. Jego rodzina była jedną z najbogatszych w Palestynie a on sam dorastał wraz z 17 braćmi i ośmioma siostrami (jego ojciec Hajj Khalil al-Banna miał aż 13 żon)[1] w luksusowej rezydencji z własnym basenem. Rodzina Nidala zajmowała się sprzedażą cytrusów do krajów Europy zwłaszcza Niemiec i Wielkiej Brytanii[2]. W 1944 lub 1945 roku ojciec wysłał Nidala do Collège des Frères będącej francuską szkołą misyjną w Jaffie. Przyszły lider palestyńskich terrorystów uczęszczał do niej przez okres jednego roku[3] a dalsze kształcenie w niej zakończyła śmierć jego ojca[4]. Bracia przenieśli go do prywatnej szkoły muzułmańskiej w Jerozolimie[5].

Walki które wybuchły po podziale Palestyny w roku 1947 doprowadziły do przerwania dochodowego biznesu rodziny al-Banna[6]. O ile ojciec Nidala i jego rodzina miała dobre relacje z żydowskimi osadnikami w Jaffie to wojna zmieniła zupełnie położenie rodziny która musiała wyjechać do kontrolowanego przez Egipt obozu uchodźców al-Burajdż w Strefie Gazy[7]. Włości al-Banni zostały zajęte przez Izrael[3] a exodus Palestyńczyków miał istotny wpływ na ukształtowanie się poglądów Nidala[8].

Po ogłoszeniu niepodległości przez Izrael rodzina przeniosła się do Nablusu[9] gdzie Nidal ukończył liceum. Po ukończeniu szkoły średniej w 1955 roku wstąpił do nacjonalistycznej partii Baas[10]. Przez dwa lata studiował na Uniwersytecie Kairskim który jednak opuścił bez zdobycia dyplomu. W 1960 roku wyprowadził się w celach zarobkowych do Arabii Saudyjskiej gdzie pracował jako m.in. robotnik. Często przyjeżdżał do Nablusu gdzie odwiedzał matkę, także tam poznał swoją przyszłą żonę która wraz z nim wyprowadziła się do Arabii Saudyjskiej. W 1962 roku para wzięła ślub. Owocem tego związku była trójka dzieci - syna i dwie córki[11].

Na emigracji nawiązał kontakt z palestyńskimi niepodległościowcami. Aktywizm w ruchu palestyńskim doprowadził go do wyrzucenia z pracy, krótkiego uwięzienia a następnie wydalenia z terenów Arabii Saudyjskiej[12]. Nidal wraz z rodziną zdecydował się na przeprowadzkę do Nablusu. Na miejscu kontynuował działalność polityczną u boku Jasira Arafata w al-Fatahu będącym frakcją OWP[13]. Po porażce Arabów w wojnie sześciodniowej przeprowadził się do Ammanu będącego stolicą Jordanii gdzie założył kompanię handlową Impex. W Jordanii kontynuował działalność polityczną i przyjął pseudonim Abu Nidal czyli Ojciec Walki. W walce (Czarny Wrzesień) między rządem jordańskim a palestyńskimi grupami zbrojnymi nie odegrał roli wojskowej[14], jego kompania handlowa posłużyła jednak dla al-Fatahu jako miejsce spotkań działaczy i transferów finansowych grupy[15]. Spółki przez niego kontrolowane uczyniły go nie tylko bogatym ale także doprowadziły do znacznego wzrostu jego wpływów w al-Fatahu i nadania mu przez Abu Ijada stanowiska przedstawiciela partii w sudańskim Chartumie[16].

Po porażce sił palestyńskich w Czarnym Wrześniu Abu Nidal zaczął oskarżać OWP o tchórzostwo. Audycje prowadził poprzez radio Głos Pakistanu z siedzibą w Iraku[17]. Podczas Trzeciego Kongresu al-Fatahu w Damaszku w 1971 roku poparł Abu Daouda wzywającego do większej demokracji w ramach partii i zemsty na rządzie Jordanii[18]. Gdy w lutym 1973 roku Daoud został zatrzymany przez jordańskie władze za próbę zamachu na tamtejszego monarchę, Nidal zorganizował pierwszą operację o charakterze zbrojnym. Operacji nadał kryptonim Al-Iqab czyli kara. W ramach operacji terroryści związani z Nidalem dokonali ataku na saudyjską ambasadę w Paryżu oraz uprowadzili należący do Kuwejtu samolot. Po atakach rząd Kuwejtu uległ zastraszeniu i wykupił od rządu Jordanii wypuszczenie na wolność Daouda[19].

 Osobny artykuł: Organizacja Abu Nidala.

Akcje Nidala odbyły się bez konsultacji i bez zgody Fatahu[20]. Przywódcy OWP zarzucili Nidalowi że poprzez swoje działania szkodzi on tak naprawdę ruchowi oraz wypełniając polityczny interes irackiego rządu znajduje się pod jego faktyczną kontrolą (Nidal rezydował wówczas w Iraku)[21]. Kolejne zamachy przeprowadzone przez Nidala doprowadziły w lipcu 1974 roku do wydalenia go z al-Fatah z inicjatywy Arafata[22]. Jeszcze w październiku tego samego roku Nidal utworzył odrębną od al-Fatahu organizację która przyjęła nazwę Fatah-Rada Rewolucyjna[23]. Radykalna organizacja otrzymała wsparcie finansowe i zaopatrzeniowe od rządu Iraku[24] a w zależności od okresu operowała również z terenów Libanu, Sudanu i Libii[25][26]. Abu Nidal cieszył się również opieką krajów bloku wschodniego, przede wszystkim Rumunii, Węgier i Polski. Kontakty między grupą Abu Nidala i władzami polskimi datują się od końca lat 70., gdy Polska rozdawała stypendia studenckie członkom jego grupy. W latach 1980–1984 Abu Nidal mieszkał w Warszawie przy ulicy Bagno 3/24. Jego firma SAS Foreign Trade and Investment Company zajmująca się handlem bronią miała siedzibę w wieżowcu Intraco w Warszawie przy ulicy Stawki. Zlikwidowano ją w 1987 roku na żądanie Amerykanów[27][28].

W latach 70. i 80. Nidal był jednym z najbardziej poszukiwanych terrorystów świata. Nidal jako metodę walki politycznej przyjął terroryzm międzynarodowy - jego organizacja przeprowadziła zamachy w 20 państwach świata[25]. Najdalej idące skutki polityczne miał zamach na ambasadora Izraela w Londynie Szlomo Argowa 3 czerwca 1982 roku. Zamach stał się dla Izraela pretekstem, by trzy dni później w odwecie wkroczyć do Libanu rozpoczynając tym samym wojnę libańską[28][29]. W czasie wojny iracko-irańskiej terrorysta sprzedawał polską i bułgarską broń obu stronom konfliktu[28][30].

Irak opuścił w 1982 roku po tym gdy rząd tego kraju nawiązał bliższe relacje z Zachodem i Nidal stał się w tym kraju niewygodnym gościem. Po opuszczeni Iraku zagościł w Syrii z której wyjechał w 1986 roku (rok później syryjski rząd wycofał się ze wspierania organizacji)[25]. Przeprowadził się następnie do Libii oraz na pewien czas do Egiptu gdzie pracował jako doradca przy zwalczaniu islamskich ekstremistów[31][32][30]. W 1991 roku prawdopodobnie zlecił zabójstwo konkurencyjnego przywódcy palestyńskiego, Abu Ijada[33]. W 1994 roku jego organizacja zaprzestała przeprowadzania akcji terrorystycznych. Ostatnie lata życia spędził w Bagdadzie gdzie dostał się nielegalnie pod fałszywym paszportem. 19 sierpnia 2002 roku Abu Nidal zginął w niewyjaśnionych okolicznościach w swoim mieszkaniu podczas próby aresztowania. Nie jest jasne, czy popełnił samobójstwo, czy został zabity przez służby specjalne. Po śmierci Nidala, wicepremier Iraku Tarik Aziz ogłosił że Nidal nawiązał kontakty w Kuwejcie i Arabii Saudyjskiej szykując spisek mający na celu obalenie irackiego rządu[28][32].

Przypisy

  1. Melman 1987, s. 46.
  2. Melman 1987, s. 45.
  3. a b Melman 1987, s. 47.
  4. Seale 1992, s. 58.
  5. Melman 1987, s. 48.
  6. Melman 1987, s. 48.
  7. Melman 1987, s. 49.
  8. Melman 1987, s. 49; Seale 1992, s. 59.
  9. Melman 1987, s. 46.
  10. Hudson 1999, s. 100.
  11. Melman 1987, s. 51.
  12. Hudson 1999, s. 100.
  13. Melman 1986, s. 52.
  14. Melman 1987, s. 513; Seale 1992, s. 70.
  15. Seale 1992, s. 69.
  16. Seale 1992, s. 78.
  17. Seale 1992, s. 78.
  18. Seale 1992, s. 85–87.
  19. Seale 1992, s. 91.
  20. Melman 1987, s. 69.
  21. Seale 1992, s. 92.
  22. Melman 1987, s. 70; Seale 1992, s. 97–98
  23. Seale 1992, s. 99.
  24. Seale 1992, s. 100.
  25. a b c Wybrane organizacje terrorystyczne na świecie).
  26. Seale 1992, s. 287–289.
  27. Abu Nidal Is Reportedly Placed Under House Arrest by Libyans. New York Times, 1989-11-28.
  28. a b c d Sabri al-Banna (Abu Nidal).
  29. Seale 1992, s. 223–224.
  30. a b Atkins, Stephen E. Encyclopedia of modern worldwide extremists and extremist groups. s. 157-58, Westport, CT: Greenwood Publishing Group, 2004. ISBN 0-313-32485-9
  31. Seale 1992, s. 255.
  32. a b Komu służył Abu Nidal?).
  33. Seale 1992, s. 32, 34, 312.

Bibliografia[edytuj]

  • Yossi Melman, The Master Terrorist: The True Story Behind Abu Nidal, Sidgwick & Jackson, 1987
  • Patrick Seale, Abu Nidal: A Gun for Hire, Hutchinson, 1992