Andrzej Mencwel

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Andrzej Mencwel
Ilustracja
Andrzej Mencwel, Warszawa 2004
Data i miejsce urodzenia 11 września 1940
Tarnobrzeg
Zawód, zajęcie profesor, historyk literatury, krytyk literatury i kultury polskiej, antropolog kultury, eseista, publicysta
Narodowość Polska polska
Alma Mater Uniwersytet Warszawski
Uczelnia Instytut Kultury Polskiej UW
Stanowisko Dyrektor IKP UW
(1998-2005)
Małżeństwo Anna Gettlich
Dzieci Jan Mencwel
Stanisław Mencwel
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
Strona internetowa

Andrzej Stanisław Mencwel (ur. 11 września 1940 w Tarnobrzegu) – polski historyk literatury oraz krytyk literatury i kultury polskiej, antropolog kultury, eseista, publicysta. Profesor nauk humanistycznych. Ojciec Jana Mencwela.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Studiował filologię polską na Uniwersytecie Warszawskim, uzyskał w 1976 stopień doktora za rozprawę o Stanisławie Brzozowskim. W 1990 habilitował się na podstawie książki Etos lewicy. Esej o narodzinach kulturalizmu polskiego. W 1998 uzyskał tytuł profesora nauk humanistycznych[1].

Jest profesorem w Instytucie Kultury Polskiej na Wydziale Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego i na Wydziale Reżyserii Akademii Teatralnej im. A. Zelwerowicza w Warszawie, wykłada historię i antropologię kultury (polskiej i porównawczej); eseista, krytyk, publicysta. Od 1992 kierownik Katedry Kultury Polskiej, od 1998 wraz z jej przekształceniem w Instytut Kultury Polskiej – jego dyrektor (do 2005), obecnie przewodniczący Rady IKP.

Członek Komitetu Nauk o Kulturze (wiceprzewodniczący) oraz Komitetu Nauk o Literaturze PAN, przewodniczący Humanistycznego Zespołu Ekspertów Ministra Edukacji Narodowej, członek-korespondent Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, członek Rady Towarzystwa Popierania i Krzewienia Nauk, członek Międzynarodowego Stowarzyszenia im. Janusza Korczaka, Association Internationale de Critiques Litteraires oraz Collegium Invisibile[2].

Debiutował na łamach dwutygodnika „Współczesność” jako krytyk. W latach 1978–1981 był redaktorem tygodnika „Literatura”, a w 1981 – czasopisma „Meritum”. Autor i współautor licznych publikacji, książek i podręczników. Współautor (wespół z Tomaszem Zygadło) scenariusza do obyczajowego filmu fabularnego pt. Sceny dziecięce z życia prowincji (reż. Tomasz Zygadło, premiera 12 stycznia 1987[3]).

W latach 1967–1983 był członkiem Związku Literatów Polskich, członek PZPR w latach 1976–1981, ekspert IX Nadzwyczajnego Zjazdu PZPR w 1981[4].

Laureat nagrody Polskiego PEN-Clubu im. Jana Strzeleckiego (1998). Dwukrotnie nominowany do Nagrody Literackiej „Nike”: w 2007 za Wyobraźnię antropologiczną[5] oraz w 2018 za Toast na progu[6]. Mieszka w Warszawie.

Jest redaktorem serii „Communicare” wydawanej przez Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego i został wyróżniony nagrodą czasopisma „Literatura na Świecie” w kategorii „Inicjatywy Wydawnicze” w 2010.

W 2015 jego książka pt. Stanisław Brzozowski. Postawa krytyczna. Wiek XX została nominowana do Nagrody Historycznej im. Kazimierza Moczarskiego[7] oraz do Nagrody Literackiej Gdynia w kategorii eseistyka[8]. Za pracę tę został także uhonorowany Nagrodą im. Kazimierza Wyki[9].

Syn krawca Antoniego Mencwela i Stanisławy z domu Walkowiak. W 1970 ożenił się z Anną Gettlich, z którą ma synów: Stanisława (ur. 1971) i Jana (ur. 1983)[10].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Opracowania (wybór)[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Andrzej Mencwel w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI).
  2. Lista tutorów Collegium Invisibile. ci.edu.pl. [dostęp 2 kwietnia 2011].
  3. Sceny dziecięce z życia prowincji w bazie filmpolski.pl
  4. Marzec 1968 w dokumentach MSW, t. 1: Niepokorni, red. naukowa Franciszek Dąbrowski, Piotr Gontarczyk, Paweł Tomasik, Warszawa 2008, s. 482.
  5. Nagroda Nike 2007. nike.org.pl. [dostęp 2015-07-21].
  6. 20 książek nominowanych do Nagrody Nike 2018 [dostęp 2018-05-22] (pol.).
  7. Nagroda Moczarskiego 2015: oto nominowani i jurorzy. wyborcza.pl. [dostęp 16 listopada 2015].
  8. Nominowani 2015 | Nagroda Literacka Gdynia, nagrodaliterackagdynia.pl [dostęp 2015-12-07].
  9. Wręczenie Nagrody im. Kazimierza Wyki w 2015 roku, wyka.malopolskanagroda.pl [dostęp 2017-02-03].
  10. O sobie : Andrzej Mencwel, andrzejmencwel.pl [dostęp 2018-05-22].
  11. Postanowienie Prezydenta RP z 29 września 2011 o nadaniu orderów i odznaczeń, prawo.sejm.gov.pl [dostęp 2018-12-09].
  12. Postanowienie Prezydenta RP z 9 sierpnia 2004 o nadaniu orderów, prawo.sejm.gov.pl [dostęp 2018-12-09].
  13. MKiDN – Medal Zasłużony Kulturze – Gloria Artis [dostęp 2018-12-09] (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]