Andrzej Poniedzielski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Andrzej Poniedzielski
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 4 lipca 1954
Iwaniska
Instrument gitara
Zawód satyryk, poeta, wokalista, muzyk, aktor
Wytwórnia płytowa MTJ, Dalmafon
Powiązania Elżbieta Adamiak

Artur Andrus Przechowalnia

Odznaczenia
Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
Strona internetowa
Andrzej Poniedzielski

Andrzej Poniedzielski (ur. 4 lipca 1954 w Iwaniskach) – poeta, bard, konferansjer, autor tekstów piosenek, satyryk, humorysta, gitarzysta, twórca scenariuszy, reżyser, osoba związana z kabaretem, aktor Teatru Ateneum w Warszawie[1]. Członek Akademii Fonograficznej ZPAV[2]. Mistrz Mowy Polskiej z roku 2011[3].

Od 1980 roku jego żoną jest Elżbieta Adamiak. Ma córkę Katarzynę i syna Michała (oboje urodzeni w 1981 roku). W październiku 2008 roku został dziadkiem Zuzanny (córka Michała), zaś w marcu 2009 roku przyszła na świat jego druga wnuczka – Hanna (córka Katarzyny).

Wykształcenie[edytuj | edytuj kod]

Po ukończeniu szkoły podstawowej (1969), a następnie Technikum Elektronicznego w Kielcach (1974) rozpoczął studia na Politechnice Świętokrzyskiej na kierunku „automatyka przemysłowa”, które ukończył w 1980 z dyplomem magistra inżyniera automatyka.

Będąc jeszcze uczniem technikum, założył szkolny kabaret, organizował występy artystyczne z okazji uroczystości szkolnych, również ze swoim udziałem, brał udział w działalności szkolnego radiowęzła.

Studiując na Wydziale Elektrycznym Politechniki Świętokrzyskiej założył kolejny kabaret. Występował w uczelnianym Klubie pod Krechą. Od 1977 roku uczestniczył w Giełdach Piosenki Turystycznej w Szklarskiej Porębie, będących w tamtych czasach spotkaniami wykonawców i twórców z tak zwanego drugiego obiegu[4].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Jest autorem łącznie ponad 400 wierszy i piosenek oraz tekstów ponad 20 piosenek Elżbiety Adamiak. W 1984 roku opublikował tomik swoich wierszy Chyba już można..., zawierający kilkadziesiąt tekstów, wierszy i piosenek z lat 1977–1982 m.in. „Bawitko”, „Kardiogram”, „Koń, szabelka i butelka”, „Nos Kościuszki” oraz „Piosenkę o chyba jeszcze miłości”[4]. W 1987 ukazała się jego pierwsza płyta długogrająca (Elżbieta Adamiak & Andrzej Poniedzielski - Live, Pronit). Pisał także teksty dla Edyty Geppert, Anny Marii Jopek, Seweryna Krajewskiego, Maryli Rodowicz, Lory Szafran, Anny Treter, Grzegorza Turnaua i Tadeusza Woźniaka. Pisał teksty do muzyki Elżbiety Adamiak, Seweryna Krajewskiego, Włodzimierza Nahornego, Janusza Strobla, Jerzego Satanowskiego.

Lata 90. to jego próba biznesu z artykułami motoryzacyjnymi, jednakże założył własną scenę – Łódzką Piwnicę Artystyczną „Przechowalnia”. Ruszyła w 1995 roku, przy ogromnym wsparciu i udziale żony. Był to wtedy jedyny kabaret literacki w Polsce, oprócz krakowskiej Piwnicy pod Baranami. Od 1999 roku Andrzej Poniedzielski zaczął prowadzić wspólnie z Arturem Andrusem wieczory kabaretowe w „Przechowalni”, co stworzyło nową jakość improwizowanych błyskotliwych dialogów opartych o sceniczne osobowości obu artystów[4] (fragmenty wydano na czterech składankach CD)[5].

W 1999 roku, w serii „Biblioteka bardów” nakładem Wydawnictwa „Twój Styl” ukazały się wiersze i teksty Andrzeja Poniedzielskiego. Tomik zilustrował jego syn Michał[4].

Współpracował z teatrem – do muzyki Tadeusza Woźniaka pisał piosenki do spektakli takich jak „Kubuś Fatalista i jego Pan”, „Czterech muszkieterów w świecie komputerów” (Teatr Polski w Bydgoszczy) czy „Kopciuszek” Brzechwy (Teatr Dramatyczny w Białymstoku i Teatr im. Horzycy w Toruniu). W 2002 roku, w łódzkim Teatrze Powszechnym, stworzył spektakl „12 godzin z życia kobiety” z piosenkami Wojciecha Młynarskiego i Jerzego Derfla z płyty pod tym samym tytułem, a w 2005 roku w Teatrze Dramatycznym w Białymstoku „Cztery pary roku – Casting”[4][5].

W roku 2006, wraz z Magdą Umer i Wojciechem Borkowskim stworzył spektakl parateatralny „Chlip-Hop – czyli nasza mglista laptop–lista”, wydany również na płytach DVD i CD, atmosferę tego spektaklu i nastrój dialogów udało się autorom przenieść do Internetu w formie popularnego blogu, który został również wydany w postaci książki[5].

Wspólnie z Adamem Opatowiczem w Teatrze Polskim w Szczecinie stworzył spektakle: „Piosennik” (2004) i „Stacyjka Zdrój” (2007). W lutym 2007 roku napisał scenariusz i wraz z Adamem Opatowiczem wyreżyserował spektakl „Album rodzinny” oparty na piosenkach i tekstach Jana Kaczmarka.

4 lipca 2002 roku, w ramach Olsztyńskich Spotkań Zamkowych „Śpiewajmy Poezję” miała premierę jego pierwsza solowa płyta „13 łatwych utworów tanecznych”, za którą otrzymał nominację do Fryderyków w kategorii „piosenka poetycka”[4].

Od 2001 roku regularnie pisze felietony dla łódzkiego miesięcznika kulturalnego „Kalejdoskop”, a od kwietnia 2003 do 2009 roku pisał „Felietony z wierszem” dla miesięcznika „Zwierciadło”. Razem z Arturem Andrusem pisał dialogi i występował w drugoplanowej roli portiera w odc. 1-11 serialu Sprawa na dziś (2003). W filmie Zamknięci w celuloidzie (2007) w reżyserii Władysława Sikory grał samego siebie.

Jest współautorem wielu spektakli estradowych (scenariusz, reżyseria, prowadzenie), m.in. Wielkiej Gali 80-lecia Polskiego Radia, koncertu „Inny świat, Monsieur Chopin”, gali Złotego Berła Fundacji Kultury Polskiej dla Janusza Gajosa i Wojciecha Młynarskiego, koncertu jubileuszowego Seweryna Krajewskiego w Opolu[5].

W marcu 2007 roku Andrzej Poniedzielski, przyjmując propozycję Gustawa Holoubka, objął kierownictwo literackie „Sceny na dole” w warszawskim Teatrze Ateneum[5].

19 listopada 2011 roku zorganizowano koncert „Wywar z przywar” w ramach Festiwalu Korowód przez Fundację Anny Treter Piosenkarnia. Tytuł pochodzi od piosenki śpiewanej przez organizatorkę tego wydarzenia, w którym śpiewali: Elżbieta Adamiak, Barbara Gąsienica-Giewont, Edyta Geppert, córka Katarzyna Poniedzielska, Anna Treter, Jakub Blokesz, Przemysław Branny, Grzegorz Turnau, jak i sam Andrzej Poniedzielski oraz Artur Andrus[6][7].

24 kwietnia 2012 roku została wydana płyta Chyba już można... będącą zapisem koncertu, który odbył się w Teatrze Małym w Łodzi. Oprócz tekstów piosenek autorstwa Andrzeja Poniedzielskiego jest nagranie pieśni z wolnym tłumaczeniem przeboju pt. „Tęsknij” na melodię „Dance me to the end of love” Leonarda Cohena[8].

Dokładnie rok później Poniedzielski wydał drugą płytę studyjną pt. SzlafRock & Roll w którym autor wykonuje piosenki pisane dla wielu wykonawców m.in. Maryli Rodowicz, Edyty Geppert, Anny Treter[9].

Andrzej Poniedzielski w „Przechowalni”

W 2014 roku miał premierę program jubileuszowy z okazji 60 urodzin pt. „Monday-Day, czyli Sing, Spring & Drink” w warszawskim Teatrze Ateneum, w którym jubilat prezentował swoje najlepsze piosenki z całej swojej twórczości[10], piosenki z tego programu ukazały się w 2015 roku na płycie Live? zarejestrowanej na koncercie w Teatrze Ateneum w grudniu 2014 roku[11].

Nagrody i wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

W 1977 r. otrzymał wyróżnienie na Spotkaniach Zamkowych „Śpiewajmy Poezję” w Olsztynie i nagrodę Naczelnej Redakcji Muzyki Estradowej PRiTV na Studenckim Festiwalu Piosenki w Krakowie. Na tym samym festiwalu w maju 1978 r. otrzymał II nagrodę, a w listopadzie I nagrodę na I Warszawskim Przeglądzie Piosenki Autorskiej (późniejsza OPPA) oraz dostał zaproszenie na koncert debiutów Opole 78, gdzie „Kardiogram” przeszedł w eliminacjach, ale nie dostał jednak nagrody[4].

W 2007 roku, podczas XXVIII Przeglądu Piosenki Aktorskiej we Wrocławiu otrzymał Dyplom Mistrzowski Kapituły im. Aleksandra Bardiniego, w tym samym roku został nominowany do nagrody imienia Mateusza Święcickiego za całokształt twórczości[4].

W 2008 roku został laureatem Nagrody Polskiej Estrady „Prometeusz” przyznawanej za wybitne osiągnięcia artystyczne oraz „Małego Berła” – nagrody przyznanej mu przez laureata Złotego Berła 2008 Wojciecha Młynarskiego, który docenił Andrzeja Poniedzielskiego jako kontynuatora jego dzieła.

20 maja 2009 z rąk ministra kultury i dziedzictwa narodowego Bogdana Zdrojewskiego odebrał Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”[12]. W 2011 roku otrzymał tytuł Mistrza Mowy Polskiej[3].

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

Rok Tytuł Wydawca[5]
1987 Elżbieta Adamiak & Andrzej Poniedzielski - Live (reedycja na płytach CD – 2007) Pronit (reedycja CD w 2007 roku jako Punkt widzenia Live'87MTJ)
2002 13 łatwych utworów tanecznych[13][14] Dalmafon
2005 Przechowalnia 1&2 - Kabaretowa scena Trójki[15][16] Dalmafon
2007 Przechowalnia 3[17][18] Dalmafon
2010 Przechowalnia 4[19][20] Dalmafon
2012 Chyba już można...[21][22] MTJ, Fundacja Słowem
2013 SzlafRock & roll[23][24] MTJ
2015 Live?[25] MTJ

Filmografia[edytuj | edytuj kod]

Rok Tytuł
2003 Sprawa na dziś (odc. 1-11)
2007 Zamknięci w celuloidzie

Piosenki innych wykonawców z tekstami Poniedzielskiego[edytuj | edytuj kod]

  • 1999: Grzegorz Turnau: Ultima – tekst utworu „Wiem”
  • 2002: Stanisław Sojka: Soykanova – tekst utworu „Wywar z przywar”
  • 2006: Edyta Geppert: Moje królestwo – tekst utworu „Kamień i mgła”
  • 2006: Edyta Geppert: Śpiewam życie – tekst utworu „Śpiewam życie”
  • 2008: Edyta Geppert: Nic nie muszę – tekst utworu „Sentymentu mgła”

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]