Błonie (województwo małopolskie)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Błonie
Cmentarz wojenny nr 198
Cmentarz wojenny nr 198
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat tarnowski
Gmina Tarnów
Liczba ludności 800[1]
Strefa numeracyjna (+48) 14
Kod pocztowy 33-113[2]
Tablice rejestracyjne KTA
SIMC 0832663
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Błonie
Błonie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Błonie
Błonie
Ziemia49°57′31″N 20°54′07″E/49,958611 20,901944

Błoniewieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Tarnów[3][4].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnowskiego.

Części miejscowości[edytuj | edytuj kod]

Integralne części wsi Błonie[5]
Identyfikator SIMC Nazwa miejscowości Rodzaj miejscowości
0832670 Kamionka część wsi
0832686 Kopalina część wsi
0832692 Osicze część wsi
0832700 Piekło część wsi
0832717 Szpatkówka część wsi
0832723 Wola Błońska część wsi

Toponimia[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość wzięła swą nazwę od łąki nad rzeką Dunajec. Słowo błonie oznacza bowiem rozległą równinę pokrytą łąką. W XVIII wieku przesunięto koryto rzeki na wschód odcinając tym samym wspomniane pastwiska do dworu. Znalazły się one po stronie Łukanowic. W zachowanym liście do władz z 1774 dzierżawca Błonia Kazimierz Petryczyn, wyraża swoje obawy przed realizacją projektu przekopania nowego koryta Dunajca[6].

Charakterystyka i historia wsi[edytuj | edytuj kod]

Wieś była własnością rodziny Błońskich herbu Biberstein[6]. W 1402 w źródłach pisanych pojawia się pierwsza wzmianka o tej wsi[6][7]. Nieco później przy granicy ze Zgłobicami powstała Wola Błońska[6]. Około 1470 w Błoniu znajdowały się dwa dwory, pierwszy Jana Błońskiego, drugi Tomasza Kazimirskiego, o tych samych herbach[6]. W XVII i na początku XVIII wieku wieś należała do rodu Łodzińskich[8]. W tym miejscu istniał wówczas przewóz przez Dunajec „na promach z masztami i żaglami na drodze wiedeńskiej ku Lwowu”[6]. W 1827 właścicielem wsi był Maciej Bukowski[9].

W 1868 właściciel Błonia, Adolf Jordan sprowadził z Paryża Rufina Piotrowskiego. Przez dwa lata mieszkał on we wsi i był nauczycielem domowym w miejscowym dworze[10]. W późniejszym czasie dwór pełnił funkcje letniskowe. W 1898 roku w tarnowskiej „Pogoni” pojawiło się ogłoszenie o dworskiej willi w Błoniu składającej się z czterech pokoi i kuchni w pobliżu sosnowego lasu do wynajęcia „dla potrzebujących świeżego powietrza”[6]. W 1902 właścicielem wsi był Franciszek Jordan[9].

W 1906 diecezja tarnowska zakupiła parcelę i rok później w miejscu starej resztówki dworskiej wybudowano willę „Ave” z przeznaczeniem na letni wypoczynek dla alumnów Wyższego Seminarium Duchownego w Tarnowie[6]. Obok niej powstała kaplica i gospodarstwo rolne[6]. W willi Ave odbywały się zajęcia dydaktyczne podczas I wojny światowej, kiedy budynek seminaryjny w Tarnowie został zajęty przez wojsko i używany jako szpital oraz podczas okupacji niemieckiej w latach 1940-41[6]. 22 maja 1941 pod zarzutem prowadzenia nielegalnego uboju[11] Gestapo aresztowało w Błoniu m.in. rektora Wyższego Seminarium Duchownego księdza Romana Sitkę[6]. W 1960 wybudowano nową kaplicę, która od 1980 pełni funkcję kościoła parafialnego[12][6].

Obecnie miejscowość słynie z wyrobu opłatków[13] i wędliny[14]. Zakład przetwórczo-handlowy WSD produkuje rocznie ponad milion opłatków[15].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Pamiątkę z czasów pierwszej wojny światowej stanowi cmentarz wojenny nr 198.

Szkoła w Błoniu[edytuj | edytuj kod]

W latach siedemdziesiątych XVIII w. istniał w Błoniu punkt nauczania, który znajdował się we dworze. Na początku XIX w. utworzono tutaj szkołę parafialną. W 1908 r. powstała szkoła tzw. 1-klasowa, która swego budynku doczekała się dopiero w 1937 r. W czasie wojny, w latach 1944-1945 w szkole stacjonowało wojsko niemieckie. W latach 1946-1951 obok starego budynku rozpoczęto budowę nowego, murowanego, który stoi do dziś[8].

Związani z Błoniem[edytuj | edytuj kod]

  • Rufin Piotrowski - w latach 1868 - 1870 mieszkał i nauczał we dworze w Błoniu.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Stan ludności Gminy Tarnów na dzień: 30 czerwca 2015 r.. [dostęp 2015-12-13].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2014-03-09]. s. według wyboru.
  3. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  4. TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-11-18].
  5. Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych: Urzędowy wykaz nazw miejscowości (2012,2015) (pol.). Wykaz urzędowych nazw miejscowości i ich części (xls) opublikowany, [w:] Dz.U. z 2013 r. poz. 200 ze zmianami w Dz.U. z 2015 r. poz. 1636. [dostęp 2017-09-08].
  6. a b c d e f g h i j k l Urząd Gminy Tarnów. Nowiny Tarnowskiej Gminy nr 2 (121). . ISSN 1897-2446. 
  7. Feliks Kiryk, Zygmunt Ruta: Tarnów dzieje miasta i regionu. Tom I - czasy przedrozbiorowe. 1981.
  8. a b Błonie, "Stowarzyszenie Przyjaciół Gminy Tarnów".
  9. a b Marcin Niewalda, Błonie, Bch - własność ziemska, historia posiadania, opis, zdjęcia, www.genealogia.okiem.pl [dostęp 2017-11-25].
  10. Barbara Sawczyk, Maria Sąsiadowicz, Ewa Stańczyk, Ocalić od zapomnienia... patroni tarnowskich ulic. Tom 2.
  11. Ks. Stanisław Gurba. Represje Gestapo wobec alumnów Seminarium w Błoniu k. Tarnowa Ze wspomnień ks. prałata Adama Kaźmierczyka.. , 2013. 
  12. Tarnowski Gość Niedzielny - Parafia w Błoniu. [dostęp 2015-12-13].
  13. Urząd Miasta Tarnowa - Opłatki z Błonia na wigilijny stół. [dostęp 2015-12-13].
  14. Pierwszy portal rolny - Tarnów: gospodarstwo seminaryjne już po raz drugi wystąpiło o dopłaty unijne. [dostęp 2015-12-13].
  15. Gazeta Krakowska - Opłatki z Błonia zamawiają proboszczowie z całej Polski. [dostęp 2015-12-13].