Zawada (powiat tarnowski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy wsi w województwie małopolskim, powiecie tarnowskim. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Zawada
Zawada
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat tarnowski
Gmina Tarnów
Wysokość 384 m n.p.m. m n.p.m.
Liczba ludności (2009) 1020[1]
Strefa numeracyjna (+48) 14
Kod pocztowy 33-112 Tarnowiec
Tablice rejestracyjne KTA
SIMC 0833303
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Zawada
Zawada
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zawada
Zawada
Ziemia 49°58′49″N 21°00′50″E/49,980278 21,013889

Zawadawieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie tarnowskim, w gminie Tarnów. W latach 1975 - 1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa tarnowskiego.

Toponimia[edytuj]

W 1510 występowało w źródłach Podgrodzie. W 1525 dokumenty wymieniały wieś "Zawada vel Podgrodzye". W późniejszych latach człon "Podgrodzie" wyszedł z użycia. Nazwa Zawada oznacza karczmę lub przeszkodę na drodze. Biegł tędy szlak z tarnowskiego zamku do Tuchowa[2]. Obecnie wieś składa się z przysiółków noszących nazwy: Brzuchówka, Dębry, Góra, Grębalówka, Grodzisko, Kąty, Łabnówka, Łazy, Przymiarki, Srebrówka, Wólka[3].

Historia[edytuj]

Wieś położona jest na szczycie Góry Świętego Marcina (384 m n.p.m.), około 5 km na południe od centrum Tarnowa. Parafia w Zawadzie powstała prawdopodobnie w XII wieku, pierwsza spisana wzmianka o jej istnieniu pochodzi z 1326 roku. W miejscowości prowadzone były prace archeologiczne, których efektem było odkrycie pozostałości wczesnośredniowiecznego grodziska (IX - XI wiek) i osady przygrodowej z X - XII wieku. Podania ludowe mówią o pogańskiej gontynie, która miała być umiejscowiona w pobliżu grodziska i osady. Wg Anieli Piszowej w świątyni czczono boga wichrów Pogwizda, a na wzgórzu płonęły nie wygasające światła[4].

Na skalistym cyplu po północno-wschodniej stronie Góry Świętego Marcina (w obecnych granicach administracyjnych Tarnowa) znajdują się ruiny zamku, wzniesionego w latach 1328 - 1331 przez Spycimira z Melsztyna. We wsi znajduje się zabytkowy drewniany kościół św. Marcina z XV wieku.

W 1951 część wsi włączono do Tarnowa[5]. W 1960 obok zabytkowego kościoła św. Marcina, utworzona została Stacja Linii Radiowych. W latach 1984–1987 wybudowano nową wieżę antenową o wysokości 90 metrów.

Corocznie od 2004 roku organizowany jest w czerwcu bieg ulicami Zawady zwany „Memoriałem im. Ojca Zbigniewa Strzałkowskiego”[6].

Przypisy

  1. http://web.archive.org/web/20110916173114/http://www.gmina.tarnow.pl/pliki/statystyka.pdf
  2. FeliksF. Kiryk FeliksF., ZygmuntZ. Ruta ZygmuntZ., Tarnów. Dzieje miasta i regionu. Tom I, 1981, str.139.
  3. Małopolska Infrastruktura Informacji Przestrzennej | Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego, miip.geomalopolska.pl [dostęp 2016-03-12].
  4. Renata OpracR. O. Iwaniec Renata OpracR. O., Tarnów i jego okolice w legendach, Miejska Biblioteka Publiczna im. J. Słowackiego, 2002, ISBN 8391089622 [dostęp 2016-03-11].
  5. Józef Cyrankiewicz. Dziennik Ustaw nr 35 poz.270, 271, 272., Rozporządzenie Rady Ministrów z dn.23.06.1951 w sprawie zmiany granic miasta Tarnowa., 23 czerwca 1951.
  6. Szkoła Podstawowa w Zawadzie im. o. Z. Strzałkowskiego - News: Zapraszamy na VIII Memoriał im. ojca Zbigniewa Strzałkowskiego, www.szpzawada.pl [dostęp 2016-05-10].

Bibliografia[edytuj]