Bartne

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bartne
Бортне
Widok na wieś z okolic bacówki
Widok na wieś z okolic bacówki
Państwo  Polska
Województwo małopolskie
Powiat gorlicki
Gmina Sękowa
Sołectwo Bartne
Wysokość 486 - 615 m n.p.m.
Liczba ludności (2009) 200
Strefa numeracyjna (+48) 18
Kod pocztowy 38-307 Sękowa
Tablice rejestracyjne KGR
SIMC 0464739
Położenie na mapie gminy Sękowa
Mapa lokalizacyjna gminy Sękowa
Bartne Бортне
Bartne
Бортне
Położenie na mapie powiatu gorlickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu gorlickiego
Bartne Бортне
Bartne
Бортне
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Bartne Бортне
Bartne
Бортне
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bartne Бортне
Bartne
Бортне
Ziemia49°34′06″N 21°19′32″E/49,568333 21,325556

Bartne (łemkow. Бортне, Bortne) – wieś łańcuchowa w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie gorlickim, w gminie Sękowa.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Bartne wzmiankowane jest już w 1629. Według miejscowych przekazów, wieś została założona przez kamieniarzy z pobliskiej Jasionki, którzy na zboczach pobliskich gór pozyskiwali materiał.

Nazwa wsi (Bartne/Bortne) pochodzi od bartnictwa, czyli dawnej formy pszczelarstwa. Istnieje też etymologia ludowa, wywodząca nazwę od połączenia słów "bór tnę".

Z Bartnego/Bortnego pochodził Stefan Szkurat, który przyjął później bardziej szlachecko brzmiące nazwisko "Bortniański" – był to ojciec kompozytora Dmytra Bortniańskiego.

W XIX wieku wieś rozsławiły warsztaty kamieniarskie - pochodzące stąd krzyże przydrożne oraz nagrobki spotkać można w odległych miejscowościach; kamienne koło młyńskie z datą 1905 znajduje się w Bydgoszczy.

W latach 18701892 we wsi pełnił posługę kapłańską łemkowski ksiądz i pisarz Wołodymyr Chylak, który stworzył tu swoje najważniejsze utwory, m.in. nowelę Szybienicznyj Wierch.

W czasie I wojny światowej toczyły się tu walki Operacji Gorlickiej, o czym świadczy cmentarz z tego okresu.

Po II wojnie światowej w 1947r. w ramach akcji "Wisła" cała wioska została wysiedlona pod przymusem władz. Część osób wysiedlono na ziemie zachodnie Polski, pozostałe osoby na północ Polski. W drodze na zachód, część osób wysadzono w Obozie w Jaworznie, który warunkami nie różnił się dużo od obozów ZSRR. Pod koniec lat 50 XXw do Bartnego powróciła część rodzin, zamieszkująca wioskę do dziś.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Jest to jedna z cenniejszych cerkwi w tej części Beskidu Niskego. Klucze do obiektu udostępnia właściciel domu nr 25.

Cerkiew prawosławna jest siedzibą miejscowej parafii.

Pozostałe zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • Spichlerz kamienny z I połowy XIX w. ze zbiorami kamieniarki
  • Cmentarz ofiar cholery z 1873
  • Krzyże kamienne wystawione po 1918
  • Ośrodek kamieniarstwa ludowego
  • Chyże łemkowskie – domostwa łączące pod jednym dachem część mieszkalną oraz oborę ze stodołą

Szlaki piesze[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Paweł Kutaś "Szlak Architektury Drewnianej w Małopolsce", Zakrzów 2013, ​ISBN 978-83-60941-50-8​, ss.52-53

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Janusz Rieger: Mały słownik łemkowskiej wsi Bartne. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2016.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]