Barysz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Barysz
Бариш
Herb
Herb
Państwo  Ukraina
Obwód tarnopolski
Wysokość 350 m n.p.m.
Populacja (2003)
• liczba ludności

2494
Położenie na mapie obwodu tarnopolskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu tarnopolskiego
Barysz
Barysz
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Barysz
Barysz
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Barysz
Barysz
Ziemia 49°02′N 25°16′E/49,033333 25,266667
Strona internetowa
Portal Portal Ukraina

Barysz[1][2] (ukr. Бариш) – wieś na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie buczackim.

Do 1945[3] miasto w Polsce, w województwie tarnopolskim, w powiecie buczackim.

Historia[edytuj]

Barysz otrzymał prawa miejskie w roku 1559. W 1921 mieszkało w nim 3003 Polaków, 1562 Rusinów i 330 Żydów. W 1929 liczba mieszkańców wzrosła do 4795, a w 1939 roku do 7000.

Podczas okupacji niemieckiej we wrześniu 1942 roku wszystkich Żydów z Barysza przesiedlono do Buczacza[4]. Podczas okupacji pozbawiony praw miejskich i włączony do nowej wiejskiej gminy Barysz. Po II wojnie światowej nie odzyskał praw miejskich.

5 lutego 1945 kureń UPA Petra Chamczuka „Bystrego” zamordował w Baryszu 135 osób. Zbrodnię tę opisał w swoim pamiętniku Jan Zaleski[5]. Łącznie w latach 1941-1945 nacjonaliści ukraińscy zabili w Baryszu 199 Polaków[6].

 Osobny artykuł: Zbrodnie w Baryszu.

Po wojnie Polaków przesiedlano na tzw. Ziemie Odzyskane. Ostatni transport z Barysza wyjechał we wrześniu 1945.[potrzebny przypis] Pamięć o dawnym Baryszu kultywowana jest w Smardzowie na Dolnym Śląsku, gdzie co roku w przedostatnią sobotę sierpnia odbywają się uroczystości[7].

Przypisy

  1. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej opracowany na podstawie wyników Pierwszego Powszechnego Spisu Ludności z dnia 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych. T. 15: Województwo tarnopolskie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 1923, s. 6.
  2. Zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 lutego 1937 r. o ustaleniu urzędowych nazw miast (M.P. z 1937 r. Nr 69, poz. 104).
  3. Ustawa z dnia 31 grudnia 1945 r. o ratyfikacji podpisanej w Moskwie dnia 16 sierpnia 1945 r. umowy między Rzecząpospolitą Polską a Związkiem Socjalistycznych Republik Radzieckich o polsko-radzieckiej granicy państwowej (Dz. U. z 1946 r. Nr 2, poz. 5).
  4. Холокост на территории СССР: Энциклопедия, Moskwa 2009, ISBN 978-5-8243-1296-6 s.54
  5. Tadeusz Isakowicz-Zaleski, Przemilczane ludobójstwo na Kresach, Kraków, 2008, ISBN 978-83-922939-8-3, str. 16, 91, 168
  6. Henryk Komański, Szczepan Siekierka, "Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w województwie tarnopolskim 1939-1946", Wrocław 2006, ISBN 83-89684-61-6, s.144
  7. Upamiętnienie Kresowian w Smardzowie, Blok Tadeusza Isakowicza-Zaleskiego, 29 sierpnia 2013

Bibliografia[edytuj]

  • Barysz, mko, pow. buczacki w: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, tom I, s. 114

Linki zewnętrzne[edytuj]