Barysz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Barysz
Бариш
Ilustracja
Baris na mapie z 1650 r.
Herb
Herb
Państwo  Ukraina
Obwód tarnopolski
Wysokość 350 m n.p.m.
Populacja (2003)
• liczba ludności

2494
Kod pocztowy 48424
Położenie na mapie obwodu tarnopolskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu tarnopolskiego
Barysz
Barysz
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Barysz
Barysz
Ziemia49°02′N 25°16′E/49,033333 25,266667
Strona internetowa
Portal Portal Ukraina

Barysz (ukr. Бариш) – wieś (dawniej miasteczko) na Ukrainie, w obwodzie tarnopolskim, w rejonie buczackim. Od 1947 wieś jest siedzibą rady wiejskiej.[1]

Historia[edytuj]

Barysz otrzymał prawa miejskie w roku 1559.

Po zakończeniu I wojny światowej, od listopada 1918 roku do lata 1919 roku Barysz znajdował się w Zachodnioukraińskiej Republice Ludowej.

W II Rzeczypospolitej Barysz był miastem w województwie tarnopolskim, w powiecie buczackim. W 1921 roku mieszkało w nim 3003 Polaków, 1562 Ukraińców i 330 Żydów. W 1929 liczba mieszkańców wzrosła do 4795, a w 1939 roku do 7000.

Podczas okupacji niemieckiej we wrześniu 1942 roku wszystkich Żydów z Barysza przesiedlono do Buczacza[2]. Podczas okupacji pozbawiony praw miejskich i włączony do nowej wiejskiej gminy Barysz. Po II wojnie światowej nie odzyskał praw miejskich.

5 lutego 1945 kureń UPA Petra Chamczuka „Bystrego” zamordował w Baryszu 135 osób. Zbrodnię tę opisał w swoim pamiętniku Jan Zaleski[3]. Łącznie w latach 1941-1945 nacjonaliści ukraińscy zabili w Baryszu 199 Polaków[4].

 Osobny artykuł: Zbrodnie w Baryszu.

Po wojnie Polaków przesiedlano na tzw. Ziemie Odzyskane. Ostatni transport z Barysza wyjechał we wrześniu 1945.[potrzebny przypis] Pamięć o dawnym Baryszu kultywowana jest w Smardzowie na Dolnym Śląsku, gdzie co roku w przedostatnią sobotę sierpnia odbywają się uroczystości[5].

Świątynie[edytuj]

  • dawny kościół pw. św. Michała, obecnie (2006 rok) cerkiew[6].

Przypisy

  1. Облікова картка, Бариська сільська рада, Тернопільська область, Бучацький район (ukr.)
  2. Холокост на территории СССР: Энциклопедия, Moskwa 2009, ​ISBN 978-5-8243-1296-6​ s.54
  3. Tadeusz Isakowicz-Zaleski, Przemilczane ludobójstwo na Kresach, Kraków, 2008, ​ISBN 978-83-922939-8-3​, str. 16, 91, 168
  4. Henryk Komański, Szczepan Siekierka, "Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w województwie tarnopolskim 1939-1946", Wrocław 2006, ​ISBN 83-89684-61-6​, s.144
  5. Upamiętnienie Kresowian w Smardzowie, Blok Tadeusza Isakowicza-Zaleskiego, 29 sierpnia 2013
  6. Grzegorz Rąkowski, Podole. Przewodnik po Ukrainie Zachodniej. Część II, Rewasz, Pruszków 2006, ​ISBN 83-89188-46-5​, s. 273

Bibliografia[edytuj]

  • Barysz, mko, pow. buczacki w: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. I, s. 114

Linki zewnętrzne[edytuj]