Bohdan Smoleń

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Bohdan Smoleń
Ilustracja
Bohdan Smoleń, 2011
Data i miejsce urodzenia 9 czerwca 1947
Bielsko[1]
Data i miejsce śmierci 15 grudnia 2016
Poznań
Zawód aktor, piosenkarz, satyryk, artysta kabaretowy
Lata aktywności 1967–2015
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” Order Ecce Homo Złota Oznaka Honorowa Towarzystwa Polonia
Bohdan Smoleń, 2007

Bohdan Smoleń (ur. 9 czerwca 1947 w Bielsku, zm. 15 grudnia 2016 w Poznaniu[2]) – polski aktor, piosenkarz komediowy, artysta kabaretowy, członek słynnego w okresie PRL kabaretu „Tey” z Poznania, filantrop, założyciel „Fundacji Stworzenia Pana Smolenia”. Przez 5 lat prowadził polonijny program Ludzie listy piszą w TVP Polonia. Nagrał także „Smoleniowe bajanie, czyli całkiem dorosłe bajki” – zbiór przerobionych satyrycznie bajek, np. Bajka o pronitce z płytami, Szklana rura i tym podobne[3].

Życiorys[edytuj]

Jego rodzicami byli Bronisław Karol (1919–2001) i Elżbieta Smoleń (1926–1980).

Ukończył I Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Bielsku-Białej. Absolwent Akademii Rolniczej (Wydział Zootechniki) w Krakowie z 1975[4]. W latach 1968–1977 występował w krakowskim kabarecie Pod Budą (był jego założycielem), z którym na Famie w 1972 otrzymał główną nagrodę.

W 1970 ożenił się z Teresą (ur. 13 sierpnia 1950, zm. 1 marca 1991[5]). Mieli trzech synów: Macieja (ur. 1973), Piotra (ur. 1974, zm. 1990) i Bartosza (ur. 1979).

Za namową Zenona Laskowika przeniósł się do Poznania i występował przez 7 lat w poznańskim kabarecie „Tey”. Na festiwalu w Opolu w 1981 otrzymał tytuł Mister Obiektywu[6]. W połowie lat 80. w duecie z Krzysztofem Krawczykiem nagrał kilka humorystycznych piosenek („Mężczyzna po czterdziestce”, „Dziewczyny, które mam na myśli” do melodii przeboju Willie Nelsona i Julio Iglesiasa To all the girls I loved before z 1984). W 1987 wraz z Krzysztofem Jaślarem przygotował komedię antyczną „Wykopaliska”, w której zagrał obok Andrzeja Zaorskiego. Współpracował również z kabaretem „Długi”.

Cenzura komunistyczna[edytuj]

Twórczość satyryczna Bohdana Smolenia jak również informacje na jego temat takie jak artykuły, recenzje, omówienia twórczości podlegały cenzurze komunistycznej. Tomasz Strzyżewski w swojej książce o peerelowskiej cenzurze publikuje poufną informacje na ten temat zamieszczoną w biuletynie przeznaczonym dla cenzorów z grudnia 1974 roku Głównego Urzędu Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk. Informował on o ingerencji cenzorskiej: „H. Cyganik - po kolejnym spektaklu „Kabaretu pod Budą” w Krakowie - spisał monolog Bohdana Smolenia - głównego i charakterystycznego aktora tego kabaretu, który opublikowano w „ITD” (nr 49) pt. „Monolog za kulisami”. (W kilku fragmentach dokonano skreśleń - uwaga wydawcy)”.[7].

Okres po upadku PRL[edytuj]

Prowadził z żoną Teresą sklep zoologiczny w Poznaniu. W 1990 Piotr, jeden z jego trzech synów, powiesił się. W 1991 samobójstwo popełniła żona artysty[8][9]. Po tych wydarzeniach wpadł w depresję i wycofał się na kilka lat z życia publicznego.

Wraz ze Sławomirem Sokołowskim oraz Aldoną Dąbrowską w latach 1995–1997 nagrał trzy humorystyczne płyty, utrzymane w stylu disco polo[10]. Piosenki te były emitowane wówczas w programie Disco Relax. Ostatni Kabaret Bohdana Smolenia ukształtował się w latach 1992–1995. W jego skład, oprócz założyciela, wchodzili: Grzegorz Rekliński, Józef Romek i Marcin Samolczyk. Z programem „Nowy Rząd – Stara Bida” odwiedzali różne miejsca w kraju i za granicą, dając występy dla każdego rodzaju publiczności[11].

W latach 1999–2015 występował w sitcomie Świat według Kiepskich, w którym wcielał się w postać Listonosza Edzia[12].

W 2004 przeprowadził się do Baranówka koło Mosiny.

W roku 2007 założył fundację pod nazwą „Fundacja Stworzenia Pana Smolenia”, która zajmuje się hipoterapią dla dzieci[13].

Zawiesił działalność kabaretową ze względu na zły stan zdrowia. W dużej mierze przyczynił się do niego skrajny nikotynizm (artysta przyznał, że palił od młodości kilka paczek papierosów dziennie). Na początku 2008 przeszedł przewlekłe zapalenie płuc. Lekarze podejrzewali również gruźlicę[14]. W grudniu 2008 aktor przeszedł lewostronny wylew[15]. 26 stycznia 2010, tuż po zakończeniu zdjęć do kolejnego sezonu Świata według Kiepskich doznał zawału serca w pokoju hotelowym i trafił do jednego z wrocławskich szpitali, gdzie wykonano mu koronarografię. Aktorowi wszczepiono rozrusznik serca[16]. W październiku tego samego roku artysta przeszedł kolejny, nierozległy wylew. W lutym 2015 trafił do szpitala z powodu infekcji wirusowej i problemów z oddychaniem[17]. Miesiąc później został ponownie hospitalizowany, po tym jak doznał trzeciego wylewu, po którym został sparaliżowany i praktycznie stracił mowę[18]. Od tej pory poruszał się na wózku inwalidzkim. Zaprzestał wtedy występów gościnnych w serialu Świat według Kiepskich.

29 lutego 2016 w Teatrze Kamienica odbył się koncert charytatywny na rzecz Bohdana Smolenia. Zebrane pieniądze zostały przeznaczone na rehabilitację artysty[19]. Zaplanowano również podobne koncerty, m.in. we Wrocławiu i Krakowie. Od marca 2016 aktor przebywał w bydgoskim ośrodku rehabilitacyjnym dla osób po udarach[20]. W kwietniu 2016 w szpitalu w Bydgoszczy przeszedł kolejny udar, po którym ponownie stracił mowę i doznał paraliżu[21].

Pomimo pogarszającego się stanu zdrowia, nie udało mu się zerwać z nałogiem nikotynowym. Zmarł 15 grudnia 2016 w poznańskim szpitalu[22], w którym przebywał na skutek poważnej infekcji. Artysta od wielu lat miał problemy z oddychaniem spowodowane chorobą płuc, które infekcja nasiliła, dodatkowo przebyte choroby doprowadziły do osłabienia jego organizmu[23]. Został pochowany 20 grudnia 2016 na cmentarzu w podpoznańskim Przeźmierowie[24].

Odznaczenia i nagrody[edytuj]

Filmografia[edytuj]

Bohdan Smoleń, czerwiec 2012

Aktor[edytuj]

Aktor gościnnie[edytuj]

Polski dubbing[edytuj]

Dyskografia[edytuj]

 Zobacz więcej w artykule Kabaret Tey, w sekcji Dyskografia.
  • Piosenka gubernatoraPan Kleks w kosmosie (1988)
  • Rzężenia Smolenia, wydany także pod nazwami Śpiewam piosenki, Dzieła wybrane cz. I i Mężczyzną być (1988)
  • Rzężę po raz drugi, spłacę wasze długi
  • Stawiam wciąż na Lecha
  • Ani be, ani me, ani kukuryku (1995)
  • Szalałeś, szalałeś (1995)
  • Widziały gały co brały (1996)
  • Amerykańska gra (1996)
  • Jubileusz, czyli 50 lat wątroby Bohdana Smolenia (1997)
  • 6 dni z życia kolonisty (2003)
  • Aaa tam cicho być... (2004)
  • Na chorobowym (2004)

Teledyski[edytuj]

  • Ani be, ani me, ani kukuryku (1995)
  • Cepry hej! (1995)
  • Szalałeś, szalałeś (1995)
  • Widziały gały co brały (1996)
  • Amerykańska gra (1996)

Uwagi

  1. Po występie na KFPP w Opolu kierownik Wydziału Kultury KC PZPR nałożył na Bohdana Smolenia okresowy zakaz występów.

Przypisy

  1. Bohdan Smoleń, Anna Karolina Kłys: Niestety wszyscy się znamy. Kraków: Wydawnictwo Otwarte, 2011, s. 7. ISBN 978-83-7515-183-1.
  2. Bohdan Smoleń nie żyje. wyborcza.pl. [dostęp 2016-12-15].
  3. Andrzej Sobczak - baza utworów: SMOLENIOWE BAJANIE, www.teksty.agencja-as.pl [dostęp 2016-12-15].
  4. Bohdan Smoleń – Biografia. wp.pl. [dostęp 2015-04-03].
  5. https://s3.amazonaws.com/bg.ami.com/headstones/images/20140524/7190505.jpg
  6. Mister Smoleń 1981. [dostęp 2015-04-03]. s. tvp.pl.
  7. Tomasz Strzyżewski 2015 ↓, s. 378.
  8. http://cmentarz.parafiaprzezmierowo.pl/wyszukiwarka
  9. Smoleń szuka spokoju. [dostęp 2015-04-03].
  10. Disco Polo 21 przełomowych momentów. [dostęp 2015-04-03].
  11. Bohdan Smoleń: jeszcze się trzymam. [dostęp 2015-04-03]. s. onet.pl.
  12. Bohdan Smoleń – Biografia. wp.pl. [dostęp 2015-04-03].
  13. O nas. [dostęp 2015-04-03].
  14. Bohdan Smoleń: Już nie mam płuc. 2008-03-04. [dostęp 2015-04-03].
  15. Smoleń: Uciekłem ze szpitala. eFakt.pl, 2009-01-03. [dostęp 2010-01-27].
  16. Smoleń trafił do szpitala!. eFakt.pl, 2010-01-26. [dostęp 2010-01-27].
  17. Smoleń opuścił szpital na wózku inwalidzkim!. [dostęp 2015-04-03].
  18. Dramat! Bohdan Smoleń stracił mowę. 11.06.2015. [dostęp 2016-12-15].
  19. http://www.fakt.pl/plotki/bohdan-smolen-potrzebuje-pieniedzy-na-rehabilitacje-jest-kosztowna,artykuly,608659.html.
  20. http://www.radiomerkury.pl/informacje/pozostale/wsparcie-dla-bohdana-smolenia.html.
  21. Grupa Wirtualna Polska, Bohdan Smoleń walczy o życie! Jego stan znowu się pogorszył, gwiazdy.wp.pl, 8 kwietnia 2016 [dostęp 2016-04-09] (pol.).
  22. Bohdan Smoleń nie żyje. tvn24.pl. [dostęp 2016-12-16].
  23. Bohdan Smoleń nie żyje. WP abc Zdrowie. [dostęp 2016-12-16].
  24. Aktor, satyryk, legenda kabaretu. Ostatnie pożegnanie Bohdana Smolenia. tvn24. [dostęp 2016-12-20].
  25. Bohdan Smoleń pośmiertnie odznaczony przez Prezydenta RP. prezydent.pl
  26. http://film.wp.pl/idGallery,13640,idPhoto,377561,title,Bohdan-Smolen-Schorowany-aktor-na-gali-dobroczynnej,galeria.html?ticaid=113194.
  27. Bohdan Smoleń kończy 65 lat. interia.pl. [dostęp 2012-06-09].
  28. Glorie dla przedstawicieli świata rozrywki. mkidn.gov.pl, 20 maja 2009.
  29. M.P. z 1998 r. Nr 6, poz. 120

Bibliografia[edytuj]

  • Tomasz Strzyżewski: Wielka księga cenzury PRL w dokumentach. Warszawa: Prohibita, 2015, s. 378. ISBN 9788361344704.

Linki zewnętrzne[edytuj]