Cédric Villani

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cédric Villani
ilustracja
Państwo działania

Francja

Data i miejsce urodzenia

5 października 1973
Brive-la-Gaillarde

Profesor
Alma Mater

École Normale Supérieure, Université Paris-IX Dauphine

Cédric Villani (ur. 5 października 1973 w Brive-la-Gaillarde) – francuski matematyk i nauczyciel akademicki, laureat Medalu Fieldsa, dyrektor Institut Henri-Poincaré (2009–2017), a także polityk.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Absolwent matematyki w paryskiej École Normale Supérieure[1]. W 1998 doktoryzował się na Université Paris-Dauphine pod kierunkiem Pierre'a-Louisa Lionsa[2]. W latach 2000–2010 był profesorem w École normale supérieure w Lyonie. W 2010 został profesorem na Université Claude-Bernard-Lyon-I. W 2007 uzyskał członkostwo w Institut Universitaire de France, a w 2009 objął stanowisko dyrektora instytutu naukowego Institut Henri-Poincaré[3].

W 2010 otrzymał Medal Fieldsa za „dowód zbieżności do stanu stacjonarnego rozwiązań równania Boltzmanna, w tym dowód hipotezy Cercignaniego, [oraz za] wyjaśnienie relaksacji do stanu równowagi rozwiązań równania Własowa (tłumienie Landaua)”[4][5].

W pracy naukowej specjalizuje się w zagadnieniach z zakresu analizy matematycznej, zajmuje się teorią transportu optymalnego, matematycznymi problemami fizyki, zwłaszcza w kinetyczno-molekularnej teorii gazów i równaniu Boltzmanna[3].

W 2017 zaangażował się w działalność ruchu En Marche! Emmanuela Macrona, został kandydatem tego środowiska politycznego w wyborach parlamentarnych[6], uzyskując mandat deputowanego do Zgromadzenia Narodowego XV kadencji[7]. W trakcie kadencji opuścił ugrupowanie prezydenckie, związał się później z partią Pokolenie Ekologii[8].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Cédric Villani jest żonaty, ma dwóch synów. Zyskał rozpoznawalność również swoim stylem – codziennym zakładaniem trzyczęściowego garnituru z kamizelką, noszeniem fularu oraz broszki w kształcie pająka i trzymaniem w kieszeni dinozaura maskotki[9][10].

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Topics in optimal transportation, seria Graduate Studies in Mathematics, Vol. 58, American Mathematical Society, Providence 2003.
  • Optimal transport, old and new, seria Grundlehren der mathematischen Wissenschaften, Vol. 338, Springer Verlag, Berlin-Heidelberg 2009.
  • Théorème vivant, Grasset et Fasquelle, Paryż 2012, ISBN 978-2-246-79882-8 (wydanie polskie pt. Narodziny twierdzenia, czyli matematyka na gorąco, Atut, Wrocław 2018, ISBN 978-83-7977-283-4).
  • La maison des mathématiques (współautorzy: Jean-Philippe Uzan, Vincent Moncorgé), Le Cherche midi, Paryż 2014, ISBN 978-2-7491-3353-9.
  • Les rêveurs lunaires: quatre génies qui ont changé l'histoire (scenariusz komiksu, rysunki: Edmond Baudoin), Éditions Gallimard, Paryż 2015, ISBN 978-2-07-066593-8| (wydanie polskie pt. Księżycowi marzyciele, timof i cisi wspólnicy, Warszawa 2017)[14][15].
  • Le Nouveau Paris. Rallumons la Ville Lumière, Flammarion, Paryż 2020, ISBN 978-2-08-151447-8.
  • De mémoire vive. Une histoire de l’aventure numérique (współautor: Philippe Dewost), Éditions Première Partie, 2022, ISBN 978-2-36526-252-1.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Fields Medal Cédric Villani (ang.). icm2010.in. [dostęp 2017-06-12].
  2. Cédric Villani (ang.). nodak.edu. [dostęp 2017-06-12].
  3. a b Cédric Villani (ang.). univ-lyon1.fr. [dostęp 2017-06-12].
  4. Streszczenie wykładu prof. Andrzeja Palczewskiego. Polskie Towarzystwo Matematyczne, 8 marca 2012. [dostęp 2017-11-27].
  5. Cédric Villani winner of Fields Medal 2010 (ang.). Springer International Publishing AG. [dostęp 2017-11-27].
  6. France's Macron announces gender equal list of political outsiders (ang.). bbc.com, 11 maja 2017. [dostęp 2017-06-12].
  7. Elections législatives 2017: Résultats 2d tour (fr.). interieur.gouv.fr. [dostęp 2017-06-18].
  8. Julien Duffé: Le député Cédric Villani devient le «premier sympathisant d’honneur» de Génération Ecologie (fr.). leparisien.fr, 28 stycznia 2021. [dostęp 2022-05-08].
  9. Irena Cieślińska: Cédric Villani. Matematyczny geniusz w trzyrzędowym garniturze z kamizelką. wyborcza.pl, 16 czerwca 2015. [dostęp 2017-06-12].
  10. Guy Kelly: Fields Medal winner Cédric Villani: 'the human brain is not designed for maths' (ang.). telegraph.co.uk, 6 marca 2015. [dostęp 2017-06-12].
  11. History of prizes awarded at European Congresses of Mathematics (ang.). euro-math-soc.eu. [dostęp 2017-06-12].
  12. Présentation du Prix Fermat 2017 (fr.). univ-toulouse.fr, 1 lutego 2017. [dostęp 2017-06-12].
  13. Hervé Morin: Maths: l'école française distinguée (fr.). lemonde.fr, 20 sierpnia 2010. [dostęp 2017-06-12].
  14. Księżycowi marzyciele. Timof i cisi wspólnicy, 2017. [dostęp 2017-11-27].
  15. Cédric Villani (fr.). Biblioteka Narodowa Francji. [dostęp 2018-02-18].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]