Grigorij Perelman

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Grigorij Jakowlewicz Perelman
Григорий Яковлевич Перельман
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 13 czerwca 1966
Leningrad
Zawód matematyk
Narodowość Rosjanin

Grigorij Jakowlewicz Perelman, ros. Григорий Яковлевич Перельман (ur. 13 czerwca 1966 w Leningradzie) – rosyjski matematyk, były profesor Instytutu Stiekłowa w Petersburgu. Udowodnił hipotezę geometryzacyjną Thurstona, i tym samym wypływającą z niej jako wniosek hipotezę Poincarégo – jeden z problemów milenijnych[1][2][3].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Perelman urodził się 13 czerwca 1966 roku w Leningradzie jako syn inżyniera-elektryka i nauczycielki matematyki. Jak sam wspominał: "Ojciec podsuwał mi logiczne i inne matematyczne problemy do rozwiązania (...) Dawał mi dużo książek do czytania, nauczył mnie gry w szachy, był dumny ze mnie"[4].

Ukończył znaną leningradzką szkołę matematyczno-fizyczną nr 239[5], obecnie od 1990 liceum Nr 239. Był raczej typem samotnika, choć przez kolegów nigdy nie był postrzegany jako nieprzyjazny. Prócz matematyki interesował się włoską muzyką operową i za kieszonkowe kupował płyty z tego rodzaju muzyką.

Kariera naukowa[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy jego nazwisko stało się sławne w roku 1982, kiedy został zwycięzcą Międzynarodowej olimpiady matematycznej w Budapeszcie, zdobywając maksymalną liczbę punktów[6][7]. Dzięki temu został przyjęty bez egzaminów wstępnych na Wydział Matematyczno-Mechaniczny Leningradzkiego Uniwersytetu Państwowego. W okresie studiów odnosił zwycięstwa na wydziałowych, miejskich i ogólnokrajowych studenckich olimpiadach matematycznych[8]. Przez wszystkie lata studiów otrzymywał tylko najwyższe noty i za swoje postępy w nauce otrzymywał stypendium leninowskie. Jeden z jego nauczycieli, Jurij Burago, tak scharakteryzował młodego matematyka: "Jest sporo studentów o dużych zdolnościach, którzy mówią, zanim pomyślą. Grisza był inny. On myślał głęboko. Jego odpowiedzi były zawsze poprawne. Zawsze sprawdzał bardzo, bardzo starannie. Nie był szybki. Szybkość nie ma znaczenia. Matematyka nie polega na szybkości. Tu chodzi o głębię"[4].

Grywał w tenisa stołowego, czasem też na skrzypcach[9]. Ukończywszy z wyróżnieniem uniwersytet, został aspirantem przy wydziale matematyki Instytutu Stiekłowa w Petersburgu. Po obronie dysertacji pozostał w Instytucie w charakterze starszego pracownika naukowego. Pod koniec lat 80. wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie na różnych uczelniach odbył staż podoktorski. W roku 1996 powrócił do Petersburga, gdzie z powrotem pracował w Instytucie Stiekłowa.

Hipoteza Poincarégo i Thurstona[edytuj | edytuj kod]

W 2002 i 2003 roku opublikował w internetowym serwisie arXiv.org serię publikacji, w których udowodnił hipotezę geometryzacyjną Thurstona[10][11][12], a co za tym idzie, wykazał prawdziwość hipotezy Poincarégo (będącej szczególnym przypadkiem hipotezy Thurstona), jednego z siedmiu problemów milenijnych[2][3][13]. Jego prace zostały zweryfikowane w roku 2006. Magazyn Science przyznał ostatecznemu rozstrzygnięciu hipotezy miano naukowego wydarzenia roku 2006[14][15].

Porzucenie pracy naukowej i odmowa przyjęcia nagród[edytuj | edytuj kod]

W grudniu 2005 porzucił stanowisko głównego pracownika naukowego laboratorium fizyki matematycznej, odszedł z Instytutu i praktycznie całkowicie zerwał kontakty z kolegami. Od tamtej pory nie wykazywał zainteresowania karierą naukową.

Na Międzynarodowym Kongresie Matematyków, który odbywał się od 22 do 30 sierpnia 2006 w Madrycie, Perelman został jednym z laureatów medalu Fieldsa. John M. Ball, przewodniczący Międzynarodowej Unii Matematycznej poinformował, że Perelman odmówił przyjęcia medalu[16][17].

W marcu 2010 za udowodnienie hipotezy Poincarégo Instytut Matematyczny Claya przyznał mu jedną z siedmiu Nagród Tysiąclecia w wysokości miliona dolarów[1], jednak Perelman odmówił jej przyjęcia w lipcu 2010[4].

Obecnie mieszka wraz z matką w Sankt Petersburgu, w niewielkim mieszkaniu w bloku. Prowadzi ascetyczny tryb życia, unika kontaktów z mediami. W rosyjskiej prasie były podawane też informacje o jego zatrudnieniu w Szwecji od 2014 r.[18][19][20]

Wybrane prace[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. a b Justyna Prus: Tajemniczy geniusz z Petersburga. Rzeczpospolita, 2010-03-22. [dostęp 2012-11-15].
  2. a b Prize For Resolution of the Poincaré Conjecture Awarded to Dr. Grigoriy Perelman [część I], Clay Mathematics Institute, 18 marca 2010 [dostęp 2017-08-26] [zarchiwizowane z adresu 2013-07-27] (ang.).
  3. a b Prize For Resolution of the Poincaré Conjecture Awarded to Dr. Grigoriy Perelman [część II], Clay Mathematics Institute, 18 marca 2010 [dostęp 2017-08-26] [zarchiwizowane z adresu 2013-06-03] (ang.).
  4. a b c Notablebiographes
  5. Vedomosti
  6. Дальневосточный университет
  7. New Scientist
  8. Перельман, Григорий. Lenta.ru. [dostęp 2010-03-24].
  9. Grigory Perelman Biography – life, family, mother, young, son, book, old, born, year, sister, Solved Math Puzzles as Child, Grew Fingernails Long. [dostęp 2010-03-24].
  10. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Grisha Perelman, The entropy formula for the Ricci flow and its geometric applications, „arXiv”, Mathematics > Differential Geometry, 2002, arXiv:math/0211159.
  11. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Grisha Perelman, Ricci flow with surgery on three-manifolds, „arXiv”, Mathematics > Differential Geometry, 2003, arXiv:math/0303109.
  12. Publikacja w otwartym dostępie – możesz ją bezpłatnie przeczytać Grisha Perelman, Finite extinction time for the solutions to the Ricci flow on certain three-manifolds, „arXiv”, Mathematics > Differential Geometry, 2003, arXiv:math/0307245.
  13. Perelman's Solution. Clay Mathematics Institute. [dostęp 2017-08-26].
  14. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać D. Mackenzie. Breakthrough of the year. The Poincaré conjecture-proved. „Science”. 314 (5807), s. 1848-1849, 2006. DOI: 10.1126/science.314.5807.1848. PMID: 17185565. 
  15. Największe wydarzenia naukowe 2006 wg Science - BioTechnolog.pl, www.biotechnolog.pl [dostęp 2017-11-23] (pol.).
  16. Russian spurns most coveted maths award. [dostęp 2010-03-24].
  17. Annals of Mathematics: Manifold Destiny : The New Yorker. [dostęp 2010-03-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-09-03)].
  18. «Комсомолка» узнала, куда исчезает Перельман, www.kp.ru [dostęp 2017-11-23] (ros.).
  19. Почему Григорий Перельман уехал из России? | Актуальные вопросы | Вопрос-Ответ | Аргументы и Факты, www.aif.ru [dostęp 2017-11-23].
  20. СМИ: Знаменитый математик Г.Перельман уезжает из России :: Общество :: РБК, top.rbc.ru [dostęp 2017-11-23].