Dassault Mirage 5

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mirage 5/Mirage 50
Mirage 5/Mirage 50
Dane podstawowe
Państwo  Francja
Producent Dassault
Typ Samolot myśliwsko-bombowy
Konstrukcja dolnopłat w układzie delta o skosie skrzydeł 60°; metalowa półskorupowa z podwoziem chowanym
Załoga 1
Historia
Data oblotu 19 maja 1967
Lata produkcji 1967-1991
Egzemplarze 530+
Dane techniczne
Napęd silnik turboodrzutowy SNECMA Atar 9C-3
Ciąg 42 kN (58,8 kN z dopalaczem)
Wymiary
Rozpiętość 8,22 m
Długość 15.56 m
Wysokość 4,5 m
Powierzchnia nośna 34,85 m²
Masa
Własna 7050 kg
Startowa 13500 kg
Zapas paliwa 3410 l
Osiągi
Prędkość maks. 2335 km/h 2,1 Ma
Pułap 17 km
Zasięg 2400 km
Dane operacyjne
Uzbrojenie
2 działka DEFA-552 kal. 30 mm,
kierowane pociski powietrze-powietrze:
R550 Magic lub AIM-9
pociski niekierowane:
2× Matra JL-100 (19× SNEB 68mm każdy)
lub 4× Matra 155 (18× SNEB 68mm każdy)
bomby:
8× 450 kg bomb
(do 4000 kg na 8 podwieszeniach, do 14 bomb)
Użytkownicy
Abu Zabi, Argentyna, Belgia, Chile, Egipt, Ekwador Francja, Gabon, Kolumbia, Libia, Pakistan, Peru, Wenezuela, Zair

Dassault Mirage 5francuski samolot wojskowy, powstały jako wersja szturmowa myśliwca Dassault Mirage IIIE.

Samolot wydłużono o 51 cm w stosunku do Mirage IIIE, aby zmieścić dodatkowy wewnętrzny zbiornik paliwa, usunięto jednocześnie dopplerowski radar nawigacyjny, w ten sposób samolot zabierał o 470 l. paliwa więcej. Udźwig uzbrojenia zwiększono do 4000 kg, dodano dwa punkty podwieszania uzbrojenia po zewnętrznych stronach kadłuba. Pierwszym odbiorcą modelu Mirage 5 miały być Siły Powietrzne Izraela, które zakupiły 30 maszyn z wykorzystaną opcją na 20 sztuk, tych jednak nigdy nie dostarczono w wyniku embarga po wojnie sześciodniowej. Z polecenia prezydenta de Gaulla 50 samolotów zmagazynowano w bazie Châteaudun, w 1972 roku Francja odkupiła te Mirage 5J formując z nich trzy eskadry Mirage 5F Armée de l'air, osiem sztuk sprzedano później Chile. Izrael zdołał jednak zbudować własne myśliwce, identyczny z Mirage 5 - IAI Nesher. Samoloty zmontowano na podstawie planów i części dostarczonych przez Dassault w tajemnicy przed krajami arabskimi. Na jego bazie w połowie lat 70. skonstruowano IAI Kfir, który korzystał już głównie z podzespołów izraelskich i amerykańskich[1].

Dassault odniósł znaczny sukces eksportowy sprzedając Mirage 5 do 11 krajów, największymi użytkownikami samolotu była Belgia, produkująca je na licencji oraz Libia i Egipt. W czasie wojny Jom Kippur w 1973 Egipt wykorzystał tylko niewielką liczbę maszyn wypożyczonych od Libii (po przeciwnej stronie Izrael posiadał około 50 Nesherów, które uzyskały 50-100 zestrzeleń). Zakup Mirage dla Egiptu po 1973 roku sfinansowała Arabia Saudyjska. Paradoksalnie w 1977 doszło do konfliktu granicznego między Libią i Egiptem, w którym maszyny te były wykorzystywane przez obie strony. Podczas wojny falklandzkiej Argentyna utraciła 11 z 30 posiadanych w 1982 roku IAI Dagger, 10 zakupionych tuż przed wybuchem wojny peruwiańskich Mirage 5P nie zdążyło wziąć udziału w walce.

W 2015 roku ostatnim użytkownikiem samolotu był Pakistan, który miał na wyposażeniu ok. 70 sztuk Mirage 5 oraz Egipt z około jedną eskadrą. Argentyna w sierpniu 2015 miała na wyposażeniu osiem sztuk, 4 Mirage 5PA i 4 Dagger, wszystkie wycofane do końca 2015 roku[2].

Wersje samolotu[edytuj | edytuj kod]

Mirage 5F
Mirage 5PA MARA
Mirage 5MA Elkan
  • Mirage 5 – szturmowa wersja Mirage III. Oblatano go 19.05. 1967, jednomiejscowa wersja F (J) dla Francji oraz 10 wersji eksportowych pozbawionych radaru:
    • Mirage 5J – wersja bazowa powstała na zamówienie Izraela, samolot szturmowy pozbawiony radaru, ale o udźwigu zwiększonym o 1000kg i zapasie paliwa większym o 32% w porównaniu do Mirage IIIC, zbudowane samoloty przemianowano na Mirage 5F.
    • Mirage 5F – jednomiejscowy myśliwiec szturmowy, zbudowano 50 sztuk dla Francji, które były de facto objętymi embargiem Mirage 5J dla Izraela oraz 8 nowych 5F po sprzedaży takiej samej liczby Chile w celu konwersji na Mirage 50FC.
      • Mirage 5F ROSE II – 20 zmodernizowanych przez Sagem Mirage 5F/DF odkupionych od Francji jako nocne myśliwce szturmowe, radar FIAR Grifo M3, HUD, HOTAS, GPS, system lotu wg rzeźby terenu, komputer pokładowy, wielofunkcyjny wyświetlacz i system obserwacji w podczerwieni zamontowany w nosie.
      • Mirage 5F ROSE III – 14 Mirage 5F odkupionych od Francji zmodernizowanych przez Sagem jak ROSE II, ale przenoszące precyzyjną amunicje.
    • Mirage 5AD – pierwsza wersja dla Abu Dabi, zbudowano 12 sztuk.
    • Mirage 5COA – wersja dla Kolumbii, zbudowano 14 sztuk.
      • Mirage 5COAM – zmodernizowane przez IAI kolumbijskie 5COA, dodatkowe stateczniki, instalacja do tankowania i radar z IAI Kfir.
    • Mirage 5D – pozbawiona radaru wersja wyeksportowana do Libii, 53 sztuki.
    • Mirage 5E2 – wersja dla Egiptu, nawigacji inercyjna INS Sagem Uliss 81, dalmierz laserowy Thomson-CSF TMV630, zbudowano 16 sztuk.
    • Mirage 5G – wersja jednomiejscowa Mirage 5 dla Gabonu, zbudowano 3 sztuki.
    • Mirage 5G2 – zmodernizowana wersja dla Gabonu, zmodernizowano 2 5G oraz 2 5M nie dostarczone do Zairu.
    • Mirage 5M – wersja eksportowa dla Zairu, pozbawiona radaru, zbudowano 14 sztuk, dostarczono tylko 8.
    • Mirage 5P – wersja eksportowa dla Peru, pozbawiona radaru, zbudowano 22 sztuk.
    • Mirage 5PA – wersja eksportowa dla Pakistanu, pozbawiona radaru, zbudowano 28 sztuk.
    • Mirage 5V – wersja dla Wenezueli, zbudowano 6 sztuk.
  • Mirage 5E – nieprodukcyjne określenie wersji Mirage 5 wyposażonych w radar (7 wersji).
    • Mirage 5DE – wersja Mirage 5D z radarem wyeksportowana do Libii, 32 sztuki.
    • Mirage 5EAD – wersja z radarem Cyrano wyeksportowana do emiratu Abu Dabi, 14 sztuk.
    • Mirage 5SDE - wersja z radarem Cyrano IV wyeksportowana do Egiptu, 51 sztuk, wszystkie opłaciła Arabia Saudyjska.
    • Mirage 5P3 - wersja dla Peru z radarem Cyrano IV, zbudowano 10 sztuk.
    • Mirage 5P4 - wersja dla Peru z radarem Agave, zbudowano 2 sztuki, inne maszyny zmodernizowano.
    • Mirage 5PA2 – wersja szturmowa dla Pakistanu, z radarem Cyrano IVM, zbudowano 18 sztuk.
    • Mirage 5PA3 – wersja morska dla Pakistanu, przenosząca pociski Exocet, radar Agave, zbudowano 12 sztuk.
  • Mirage 5D – nieprodukcyjne określenie dwumiejswocowych wersji treningowych, pozbawionych radaru (11 wersji).
  • Mirage 5R – nieprodukcyjne określenie wersji rozpoznawczej Mirage 5 (4 wersje eksportowe).
    • Mirage 5COR – wersja rozpoznawcza dla Kolumbii, zbudowano 2 sztuki.
    • Mirage 5DR – wersja rozpoznawcza dla Libii, zbudowano 10 sztuk.
    • Mirage 5RAD – wersja rozpoznawcza dla Abu Dabi, zbudowano 3 sztuki.
    • Mirage 5SDR – wersja rozpoznawcza dla Egiptu, zbudowano 6 sztuk.
  • Mirage 50 – ulepszona wersja myśliwsko-szturmowa, silnik Atar 9K-50 (70,7 kN). Oblatana została 15.05. 1975.
    • Mirage 50C – wersja dla Chile z radarem Agave, zbudowano 6 sztuk.
    • Mirage 50FC – francuskie Mirage 5F z nowym silnikiem, ale bez radaru dla Chile, przebudowano 8 sztuk.
    • Mirage 50DC – wersja dwumiejscowa dla Chile, zbudowano 3 sztuki.
    • Mirage 50CN Pantera – 13 Mirage 50C/FC i 2 Mirage 50DC należące do Chile zmodernizowane w latach 90. z pomocą Izreala, identycznie jak wersja 5COAM.
    • Mirage 50EV – zmodernizowana wersja dla Wenezueli, dodany radar Cyrano IVM, sonda do tankowania w locie od Mirage F1, zbudowano 6 nowych, 3 przebudowane 5M niedostarczone do Zairu oraz 6 zmodernizowanych 5V/IIIEV. Szósty 50EV był ostatnim wyprodukowanym w 1991 Mirage III/5/50 i 1422 samolotem pierwszej generacji Mirage.
      • Mirage 50M – wenezuelskie Mirage zmodernizowane przez Dassault w latach 90.
    • Mirage 50DV – dwumiejscowa wersja 50EV dla Wenezueli, 1 nowy i 2 zmodernizowane IIIDV.

Warianty licencyjne[edytuj | edytuj kod]

  • Mirage 5BA – wariant Mirage 5 dla Belgii z awioniką z USA, bez radaru, 62 z 63 sztuk zbudowane przez SABCA.
    • Mirage 5MA Elkan – zmodernizowane Mirage 5BA sprzedane Chile.
  • Mirage 5BD – dwumiejscowa wersja Mirage 5BA dla Belgii, 15 z 16 sztuk zbudowane przez SABCA.
    • Mirage 5MD Elkan – zmodernizowane Mirage 5BD sprzedane Chile.
  • Mirage 5BR – wersja rozpoznawcza Mirage 5BA, oparta na Mirage 5R, 23 z 27 sztuk zbudowane przez SABCA.

Użytkownicy[edytuj | edytuj kod]

Podobne konstrukcje[edytuj | edytuj kod]

Przypisy