Aérospatiale Super Frelon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Aérospatiale Super Frelon
Aérospatiale Super Frelon na francuskim lotniskowcu Clemenceau (1985)
Aérospatiale Super Frelon na francuskim lotniskowcu Clemenceau (1985)
Dane podstawowe
Państwo  Francja
Producent Sud Aviation i Aérospatiale
Typ ciężki śmigłowiec transportowy
Konstrukcja półskorupowa, metalowa, podwozie stałe trzypunktowe + pływaki
Załoga 5
Dane techniczne
Napęd 3 × Turboméca 3C III turbowałowe
Moc 1570 KM (1171 kW) każdy
Wymiary
Średnica wirnika 18,90 m
Długość kadłuba 23,03 m
Wysokość 6,66 m
Masa
Własna 6863 kg
Startowa 13000 kg
Osiągi
Prędkość maks. 248 km/h
Wznoszenie maks. w locie pionowym 300 m/min
Pułap praktyczny 3100 m
Zasięg 1000 km
Długotrwałość lotu 4 h
Dane operacyjne
Uzbrojenie
Strzeleckie: działko automatyczne kalibru 20 mm
Podwieszane: 4 torpedy Aerojet Mk 46 (w wersji do walki z okrętami podwodnymi)
lub 2 pociski Exocet (w wersji przeciwokrętowej)
Liczba miejsc
27 osób (cywilna wersja pasażerska)
lub 38 żołnierzy z wyposażeniem
lub 15 par noszy
Użytkownicy
Argentyna, Chiny, Francja, Irak, Izrael, Libia, RPA, i Zair
Rzuty
Rzuty samolotu

Aérospatiale SA 321 Super Frelon – ciężki śmigłowiec transportowy napędzany trzema silnikami turbowałowymi, zaprojektowany przez francuski koncern Aérospatiale.

Głównym przeznaczeniem śmigłowca jest transport żołnierzy i komandosów podczas operacji morskich i akcji antyterrorystycznych na morzu, ratowanie pilotów zestrzelonych nad terenem wroga i nad zbiornikami wodnymi, operacje logistyczne i transportowe dla jednostek morskich, ratownictwo morskie, walka z zanieczyszczeniami morza.

Historia[edytuj | edytuj kod]

SE 3200 Frelon[edytuj | edytuj kod]

Śmigłowiec powstał na zamówienie armii francuskiej z 1955 roku potrzebującej śmigłowca transportowego mogącego przewozić wojsko, uzbrojenie, duże ładunki podwieszone pod kadłubem, realizować misje ewakuacji rannych, walki z łodziami podwodnymi i usuwania min morskich. Firma SNCASE zaprojektowała śmigłowiec oznaczony jako SE 3200 Frelon (fr. szerszeń). Był to ważący 7 ton śmigłowiec napędzany trzema silnikami Turboméca Turmo II o mocy 1175 KM każdy, zamontowanymi w górnej części kadłuba, dwa po bokach, a trzeci za osią wirnika głównego. Wloty powietrza do silników umiejscowiono nad i za kokpitem pilotów. Długość przestrzeni ładunkowej tyłu śmigłowca wynosząca 14,80 m, przy szerokości 2,55 m i wysokości 2,30 m umożliwiała przewiezienie 2 samochodów terenowych klasy jeep.

Zbudowano 2 prototypy z których pierwszy wzbił się w powietrze 10 czerwca, a drugi 26 października 1959 roku.

W kwietniu 1960 inżynierowie z firmy Sud Aviation powstałej po połączeniu w 1957 roku firm SNCASO i SNCASE zaproponowali trzy kolejne wersje śmigłowca Frelon oznaczone jako SA 3210, SA 3220 i SA 3230. W dniu 23 kwietnia 1961 roku odbyła się narada, w wyniku której wyłoniono śmigłowiec w wersji SA 3210 jako rozwojowy, przemianowując go na SA 321 Super Frelon.

SA 321 Super Frelon[edytuj | edytuj kod]

Kadłub śmigłowca, zbudowany na wzór śmigłowca Sikorsky S-61 (SH-3) Sea King zaopatrzono w wersji morskiej w pływaki umożliwiające unoszenie się na powierzchni wody. Śmigłowiec posiada sześciołopatowy wirnik główny z układami anty-wibracyjnymi, oraz składaną belkę ogonową z pięciołopatowym wirnikiem zaprojektowanym przez amerykańską firmę Sikorsky. Przekładnie główną i do wirnika ogonowego wyprodukowano we włoskiej firmie FIAT. Wirnik zamocowany jest po prawej stronie belki ogonowej a po lewej znajduje się pojedynczy statecznik poziomy. Dostęp do przestrzeni ładunkowej umożliwiała podnoszona rampa załadunkowa. Maszyna wyposażona była także w autopilota. Przewidywano zbudowanie dwóch prototypów i czterech maszyn serii przedprodukcyjnej.

Pierwszy prototyp brał udział w testach przeciwokrętowego pocisku rakietowego Exocet w 1973 roku, by w marcu 1974 trafić do muzeum w Le Bourget. Drugi prototyp jako pierwszy wylądował na francuskim krążowniku śmigłowcowymJeanne d’Arc”, a później użyto jego kabiny jako symulatora, a kadłub przeznaczono do testów.

Super Frelon budowany był w trzech wersjach wojskowych: transportowej, przeciwokrętowej i do zwalczania okrętów podwodnych. Produkcję śmigłowca już zakończono.

Wersja transportowa może przewieźć maksymalnie do 38 żołnierzy lub 15 par noszy z rannymi. Wersja do zwalczania okrętów podwodnych i nawodnych jest wyposażona zazwyczaj w radar nawigacyjno-poszukiwawczy ORB-42 i 50 metrową linę ratunkową. Uzbrojenie stanowi 20 mm działko, systemy umożliwiające widzenie w nocy, laserowe znaczniki celu. Wyposażony jest także w końcówkę do tankowania w locie.

Super Frelon na pokładzie krążownika Jeanne d’Arc

Śmigłowce Super Frelon jako transportowe służą m.in. na okrętach „Jeanne d’Arc”, okrętach desantowych typu Foudre i francuskich lotniskowcach.

Wyposażenie dodatkowe[edytuj | edytuj kod]

  • Radar ORB-42
  • Wyrzutnik pułapek termicznych i antyradarowych
  • Gogle do obserwacji w podczerwieni
  • Ochronne płyty pancerne
  • Systemy PLS (Personal Locator System) i GPS (Global Positioning System)