Dassault Mirage III

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Mirage III
Mirage III
Dane podstawowe
Państwo  Francja
Producent Dassault
Typ myśliwiec
Konstrukcja dolnopłat w układzie delta o skosie skrzydeł 60°; metalowa półskorupowa z podwoziem chowanym
Załoga 1
Historia
Data oblotu 17 listopada 1956
Lata produkcji 1956-1982
Egzemplarze 870
Dane techniczne
Napęd silnik turboodrzutowy SNECMA Atar 9C
Ciąg 62,80 kN
Wymiary
Rozpiętość 8,22 m
Długość 14,77 m (IIIC)
15,03 m (IIIE)
Wysokość 4,5 m
Powierzchnia nośna 34,85 m²
Masa
Własna 6660 kg
Startowa 11790 kg
Zapas paliwa 2940 l
Osiągi
Prędkość maks. 2230 km/h 2,15 Ma
Prędkość wznoszenia 5000 m/min
Pułap 17 km
Zasięg 2400 km
Dane operacyjne
Uzbrojenie
2 działka DEFA-552 kal. 30 mm,
kierowane pociski powietrze-powietrze:
R550 Magic, AIM-9 lub Shafrir,
1 × Matra R530 lub R511
pociski niekierowane:
2 × Matra JL-100 (19 × SNEB 68mm każdy)
lub 4 × Matra 155 (18 × SNEB 68mm każdy)
bomby:
6 × 450 kg bomb
(do 3000 kg na 6 podwieszeniach)
1 × bomba atomowa AN-52
Użytkownicy
Dassault Mirage III Operators.png
Rzuty
Rzuty samolotu

Dassault Mirage III – ponaddźwiękowy samolot myśliwski produkcji francuskiej zbudowany w układzie skrzydła delta, bez usterzenia poziomego. Wersję szturmową opartą na Mirage’u III nazwano Mirage 5.

Projektowanie samolotu rozpoczęto w 1954. Pierwszą wersją Mirage’a III był prototyp Mirage I, który oblatano 25 czerwca 1955 roku. Po udanych próbach rozpoczęto produkcję seryjną Mirage’a III w 1956 roku. Różne wersje samolotu brały udział w wojnie sześciodniowej w 1967 toku, wojnie indyjsko-pakistańskiej w 1971 roku, wojnie Jom Kippur w 1973 roku i w wojnie falklandzkiej w 1982 roku. Samolot produkowano na licencjach w Szwajcarii, Belgii i Australii. Głównym rynkiem zbytu dla produkcji eksportowej były kraje Afryki i Ameryki Południowej, był użytkowany w dwudziestu jeden krajach. Produkcję zakończono w 1982 roku, gdy zastąpił go Dassault Mirage 2000, ale starsze modele były modernizowane.

Sukcesy samolotu podczas wojny sześciodniowej zaowocowały uruchomieniem przez Izrael produkcji własnych wersji samolotu budowanych przez Israel Aerospace Industries: Nesher (Mirage 5) i Kfir, także RPA stworzyła w wyniku głębokiej przebudowy posiadanych Mirage III wersje Atlas Cheetah. Zarówno Kfiry i Cheetah są nadal wykorzystywane w Ameryce Południowej.

Ostatnimi użytkownikami samolotów Mirage III są Pakistan z około 70 sztukami. Argentyna w sierpniu 2015 miała na wyposażeniu 6 myśliwców Mirage IIIEA, 4 Mirage 5PA i 4 Dagger, wszystkie wycofane do końca 2015 roku[1]. Mirage 5 eksploatowane są w niewielkiej liczbie przez Egipt.

Wersje samolotu[edytuj | edytuj kod]

  • M.D.550 Mystere-Delta – demonstrator myśliwca ze skrzydłem delta, napędzany dwoma silnikami M.D.30.
  • Mirage I – pierwszy prototyp z dwoma silnikami M.D.30R.
  • Mirage II – powiększony prototyp Mirage I z dwoma silnikami Turbomeca Gabizo.
  • Mirage III-001 – docelowy prototyp z pojedynczym silnikiem Atar 101G2.
  • Mirage IIIA – 10 przedseryjnych samolotów testowych z silnikiami Atar 9B, bez uzbrojenia lub radaru.
  • Mirage IIIB – dwumiejscowy myśliwiec treningowy, pozbawiony radaru, dla Francji zbudowano 1 prototyp i 27 seryjnych IIIB i 3 inne wersje oraz 3 wersje eksportowe.
    • Mirage IIIB-1 – egzemplarze testowe/treningowe, 5 sztuk.
    • Mirage IIIB-2(RV) – samoloty treningowe z sondą do pobierania paliwa w locie, umieszczoną w nosie samolotu, do szkolenia pilotów Mirage IV, 10 sztuk dla Francji.
    • Mirage IIIB-SV – zmodyfikowany IIIB z systemem fly-by-wire rozwijanym na potrzeby programu Mirage 2000.
    • Mirage IIIBE – dwumiejscowa wersja Mirage IIIE, identyczna z Mirage IIID, 20 sztuk dla Francji.
    • Mirage IIIBJ – 5 dwumiejscowych myśliwców dla Izrela, 3 dostarczon w 1966, a 2 w 1968 (ostatni służył jako testbed do badań w locie dla programu IAI Kfir).
  • Mirage IIIC – seryjny myśliwiec przechwytujący, działający niezależnie od warunków atmosferycznych, z silnikiem Atar 9B-3 (59 kN) oraz rakietowy pomocniczy silnik startowy SEPR 841 o ciągu 16 kN, radarem Cyrano I, uzbrojony w 2 działka DEFA 552, 2 pociski AIM-9 pod skrzydłami i jeden pocisk Matra R530 pod kadłubem (w początkowym okresie Matra R511), zbudowano 95 sztuk dla Francji oraz 3 wersje eksportowe:
    • Mirage IIICJ – pierwszy wariant eksportowy, od 1961 zbudowano 72 sztuki dla Izraela, w tym 2 dostarczone w 1964, które mogły przenosić nos z zasobnikiem rozpoznawczym od Fairchild produkcji USA, oznaczane także jako IIIRJ, silnik Atar 9C (60,8 kN), zbiornik paliwa w miejscu silnika pomocniczego, uzbrojone w izrealskie pociski Shafrir.
    • Mirage IIICS – unikatowy egzemplarz testowy dla Szwajcarii.
    • Mirage IIICZ – wersja eksportowa dla RPA, zbudowano 16 sztuk.
  • Mirage IIID – dwumiejscowa wersja myśliwca IIIE, 16 sztuk wyprodukowano dla Australii oraz 11 wersji eksportowych.
  • Mirage IIIE – myśliwiec z polepszonymi własnościami do atakowania celów naziemnych, silnik Atar 9C-3 (60,8 kN), radar Cyrano II, samolot wydłużono o 30 cm dla pomieszczenia nawigacyjnego radaru dopplerowskiego, system nawigacyjny TACAN, pociski AIM-9 zastąpiły rodzime R550 Magic, 183 sztuki dla Francji oraz 8 wersji eksportowych.
  • Mirage IIIR – wersja rozpoznawcza na bazie IIIE, radar Cyrano zastąpiono pięcioma aparatami OMERA 31, nadal uzbrojone w działko DEFA i pociski na podczerwień, zbudowano 50 IIIR dla Francji oraz 3 wersje eksportowe.
    • Mirage IIIRD – wersja z dodanym nawigacyjnym radarem dopplerowskim, zbudowano 20 sztuk dla Francji.
    • Mirage IIIRP – wersja Mirage IIIR dla Pakistanu, zbudowano 13 sztuk.
    • Mirage IIIRZ – wersja Mirage IIIR dla RPA, zbudowano 4 sztuki.
    • Mirage IIIR2Z – wersja IIIRZ dla RPA z silnikiem Atar 9K-50, zbudowano 4 sztuki.
  • Mirage IIIK – Mirage III proponowany Royal Air Force, silnik Rolls-Royce Spey.
  • Mirage IIIM – anulowana wersja przewidziana dla francuskich lotniskowców.
  • Mirage IIIT – samolot przebudowany do testowania silników SNECMA TF-104 i TF-106 (zmodyfikowane Pratt & Whitney JTF-10), z którymi testowano później Mirage IIIV.
  • Mirage IIIX lub 3NG – zaproponowany wariant myśliwca czwartej generacji.
  • Mirage 5 – szturmowa wersja Mirage IIIE. Oblatano go 19.05. 1967.

Warianty licencyjne[edytuj | edytuj kod]

  • Mirage IIIO – wariant budowany na licencji w Australii.
    • Mirage IIIOA – wariant myśliwca do atakowania celi powierzchniowych, zbudowano 52 sztuki.
    • Mirage IIIOF – wariant myśliwca przechwytującego, zbudowano 48 sztuk.
    • Mirage IIIO ROSE I – 33 myśliwce IIIO odkupione przez Pakistan zmodernizowane przez Sagem jako myśliwce wielozadaniowe, radar Grifo M3, HUD, HOTAS, wielofunkcyjny wyświetlacz, zintegrowane z AIM-9L, później dodano sondę do tankowania w locie.
  • Mirage IIIS – wariant budowany na licencji w Szwajcarii, radar Hughes TARAN 18, uzbrojony w pociski AIM-9 i AIM-4 Falcon, ogółem 36 sztuk.
  • Mirage IIIRS – wersja rozpoznawcza IIIS, budowana na licencji w Szwajcarii, ogółem 18 sztuk.

Awionika[edytuj | edytuj kod]

Użytkownicy Dassault Mirage III/5/50[edytuj | edytuj kod]

Mirage IIID
Mirage IIIE
Mirage 5F
Mirage IIICJ
Mirage IIIRS
Mirage IIICZ

Zbudowano 1422 samoloty serii Mirage III i Mirage 5, w tym: 468 dla Armée de l’air, 671 na eksport oraz 266 na licencji w Australii, Belgii i Szwajciarii, nie uzwględniając produkowanych przez Izrael pod nazwą IAI Nesher Mirage 5.

Podobne konstrukcje[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Encyklopedia multimedialna PWN „Technika”, 2000.