Diecezja kamieniecka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Diecezja kamieniecka
Diecezja na mapie Ukrainy
Diecezja na mapie Ukrainy
Państwo  Ukraina
Siedziba Kamieniec Podolski
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Metropolia lwowska
Katedra diecezjalna kościół katedralny pw. św. Ap. Piotra i Pawła
Biskup diecezjalny bp Leon Dubrawski
Biskup pomocniczy bp Jan Niemiec
Radosław Zmitrowicz
Dane statystyczne
Liczba wiernych 255.000
Liczba kapłanów
• w tym diecezjalnych
• w tym zakonnych

93
64
Liczba dekanatów 8
Liczba parafii 207
Powierzchnia 47.141 km²
Położenie na mapie obwodu chmielnickiego
Położenie na mapie Ukrainy
Ziemia 48°40′36,001″N 26°34′18,998″E/48,676667 26,571944
Strona internetowa

Diecezja kamieniecka (łac. Dioecesis Camenecensis) – diecezja rzymskokatolicka na Ukrainie. Wchodzi w skład metropolii lwowskiej. Od 1991 r. używana jest też nazwa: diecezja kamieniecko-podolska.

Historia[edytuj | edytuj kod]

    • ok. 1378-1386 – Papież Urban VI z inicjatywy Ludwika Węgierskiego erygował diecezję w Kamieńcu Podolskim, która została podporządkowana metropolii halickiej.
    • 1412 – Diecezja kamieniecka została podporządkowana metropolii lwowskiej (do 1798 r.).
    • 1798 – Poddanie biskupstwa kamienieckiego pod zwierzchnictwo metropolii mohylowskiej
    • 1867 – Zniesienie diecezji kamienieckiej przez władze carskie. W latach 1867-1918 była administrowana przez biskupów łuckich i łucko-żytomierskich.
    • 1918 – Papież Benedykt XV reaktywował diecezję kamieniecką.
    • 30 listopada 1918 – Piotr Mańkowski przyjmuje w Krakowie z rąk abp. Adama Stefana Sapiehy sakrę biskupią.
    • 26 sierpnia 1919 – Bp Piotr Mańkowski objął rządy w diecezji kamienieckiej przez prokurację ks. kan. Kazimierza Nosalewskiego.
    • 8 grudnia 1919 – uroczysty ingres bp. Piotra Mańkowskiego do katedry w Kamieńcu Podolskim.
    • 14 listopada 1920 Biskup Piotr Mańkowski został zmuszony do opuszczenia Kamieńca Podolskiego i udał się na wygnanie – z początku przebywał w Buczaczu, a następnie we Włodzimierzu Wołyńskim w diecezji łuckiej. Spora liczba księży diecezji kamienieckiej pracowała w okresie międzywojennym w diecezji łuckiej.
    • 2 września 1922 – Duchowni – ks. Władysław Dworzecki, ks. Feliks Lubczyński, ks. Antoni Niedzielski, ks. Walerian Szymański i ks. Ryszard Szyszko-Bohusz – zostali skazani przez Trybunał Rewolucyjny w Kamieńcu Podolskim na śmierć za sprzeciwianie się konfiskacie mienia kościelnego i zdradę stanu. Wyrok zamieniono później na karę więzienia, skąd skazańcy zostali wykupieni przez wiernych.
    • 1926 – Biskup Piotr Mańkowski z rezygnował z biskupstwa kamienieckiego. Administratorem apostolskim diecezji został ks. Jan Świderski (31 marca 1926 r.).
    • 8 kwietnia 1933 – Zmarł nagle abp Piotr Mańkowski. Pochowany został w podziemiach katedry łuckiej.
    • 16 stycznia 1991 – Papież Jan Paweł II odnowił diecezję kamieniecką i mianował jej ordynariusza w osobie bp. Jana Olszańskiego.
    • 10 czerwca 1995 – w katedrze kamienieckiej odbyły się święcenia biskupie biskupa pomocniczego diecezji - ks. Stanisława Padewskiego, kapłana z zakonu kapucyńskiego, późniejszego ordynariusza diecezji charkowsko-zaporoskiej. Był nim do 10 października 1998 r. kiedy przeszedł na bp. pomocniczego do Lwowa.
    • 7 kwietnia 1998 – Papież Jan Paweł II mianował o. Leona Dubrawskiego z zakonu franciszkańskiego (bernardyn) biskupem pomocniczym w Kamieńcu Podolskim.
    • 28 czerwca 1998 – Święcenia biskupie Leona Dubrawskiego – sakry udzielił mu nuncjusz apostolski na Ukrainie abp Antonio Franco.
    • 4 maja 2002 – bp Jan Olszański przeszedł na emeryturę, nowym ordynariuszem został mianowany bp Leon Dubrawski.
    • 3 lipca 2002 – Ingres do katedry w Kamieńcu Podolskim bp. Leona Dubrawskiego.
    • 26 kwietnia-4 lipca 2007 – Nawiedzenie diecezji kamienieckiej przez kopię cudownego obrazu Matki Bożej Latyczowskiej.

Kościół katedralny[edytuj | edytuj kod]

    • Budowę kamiennego kościoła katedralnego pw. św. Ap. Piotra i Pawła w Kamieńcu Podolskim przypisuje się biskupowi Pawłowi z Bojańczyc.
    • 8 grudnia 1919 – Uroczysty ingres bp. Piotra Mańkowskiego do katedry w Kamieńcu Podolskim.
    • 27 kwietnia 1922 – Sowieci ograbili skarbiec katedralny.
    • 14 maja 1936 – Władze radzieckie zamknęły kościół i urządziły w nim muzeum.
    • 4 czerwca 1945 – Zamknięcie katedry przez władze radzieckie.
    • 1946-1990 – W katedrze mieściło się muzeum ateizmu.
    • 13 czerwca 1990 – Zwrot katedry dla wiernych.
    • 29 czerwca 1990 – Po wieloletniej przerwie została odprawiona pierwsza msza św. w katedrze kamienieckiej.
    • Obecnie proboszczem świątyni katedralnej jest ks. Roman Twaróg.
    • Kapituły katedralnej w Kamieńcu Podolskim nie wznowił ani bp Jan Olszański, pierwszy ordynariusz po odnowieniu diecezji w 1991 roku, ani jego następca bp Leon Dubrawski.

Seminarium duchowne[edytuj | edytuj kod]

Wyższe Seminarium Duchowne Ducha Świętego Diecezji Kamieniej (ukr. Вища Духовна Семінарія Святого Духа Кам’янець-Подільської Римо-Католицької Єпархії, філіал Богословського Факультету Латеранського Університету і Римі). (łac. Seminarium Maius sub tit. Sancti Spiritus Romano-Catholicae Dioecesis Camenecensis filia Pontificiae Universitatis Lateranensis, Ucraina).

  • rektor: ks. dr Wiaczeslaw Gromnicki, tel. +380 (3851) 3-14-84
  • adres seminarium: Україна, 32000, обл. Хмельницька, м. Городок, пров. Кс. Ванагса, 14

Dane statystyczne[edytuj | edytuj kod]

1914 – 101 parafii, 9 filii, 88 kaplic oraz 123 kapłanów na ok. 303 tys. wiernych.

W latach 1991-2002 diecezja kamieniecka obejmowała następujące obwody: obwód chersoński, obwód chmielnicki, obwód dniepropetrowski, obwód doniecki, obwód kirowogradzki, obwód mikołajowski, obwód odeski, obwód winnicki, obwód zaporoski i Republika Autonomiczna Krymu.

Obecnie jurysdykcja diecezji kamienieckiej obejmuje struktury Kościoła rzymskokatolickiego w obwodach chmielnickim i winnickim.

Obecnie obszar diecezji wynosi 47 158 km² (20 645 km² – obwód chmielnicki, 26 513 km² – obwód winnicki), a zamieszkuje go 3 058 953 osób (1 367 892 – obwód chmielnicki, 1 691 061 – obwód winnicki). Na terenie diecezji znajdują się 192 parafie, w których łącznie pracuje 155 księży (dane z 2005 r.).

Biskupi[edytuj | edytuj kod]

Biskupi ordynariusze[edytuj | edytuj kod]

Administratorzy apostolscy[edytuj | edytuj kod]

Biskupi pomocniczy[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Biskupi kamienieccy.

Święci i Słudzy Boży związani z diecezją kamieniecką[edytuj | edytuj kod]

“Credo” – katolickie czasopismo społeczno-religijne[edytuj | edytuj kod]

  • Redaktor naczelny: ks. Mykoła Myszowśkyj
  • Kolegium redakcyjne: Julia Zawadśka (zastępca redaktora naczelnego), Ołeksandr Pawłowśkyj (skład), Oksana Oszowśka (korekta), s. Julija Czernij (kolportaż)
  • Adres: 31500 смт. Летичів, вул. 50-річчя Жовтня, 10
  • http//:www.credo-ua.org

Literatura[edytuj | edytuj kod]

Na temat dziejów diecezji kamienieckiej zob. m.in.:

  • Władysław Abraham, Założenie biskupstwa łacińskiego w Kamieńcu Podolskim, [w:] „Księga pamiątkowa ku czci 250-tej rocznicy założenia Uniwersytetu Lwowskiego przez króla Jana Kazimierza w 1661 r.”, t. 1, Lwów 1912, s. 3-39.
  • Jerzy Flaga, Bractwa religijne w diecezji kamienieckiej w połowie XVIII wieku, w: Religia, edukacja, kultura. Księga Pamiątkowa dedykowana Profesorowi Stanisławowi Litakowi, pod red. Mariana Surdackiego, Lublin 2002, s. 613-623.
  • Ks. Bolesław Kumor, Diecezja kamieniecka, [w:] Encyklopedia katolicka, t. 8, Lublin 2000, s. szp. 452-466.
  • Ks. Bolesław Kumor, Granice metropolii i diecezji polskich, [w:] „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne”, t. 19, Lublin 1969, s. 340-344, t. 20, Lublin 1970, s. 289-293.
  • Ks. Bolesław Kumor, Kasata diecezji kamienieckiej na Podolu w 1866 r., [w:] „Studia Catholica Podoliae” t. 1, Gródek – Kamieniec Podolski 2002, s. 212-216.
  • J. Mucha, Organizacja diecezji kamienieckiej do 1795 r., „Roczniki Teologiczno-Kanoniczne”, t. 30, z. 4, Lublin 1983, s. 61-284.
  • Ks. Piotr Nitecki, Biskupi Kościoła w Polsce w latach 965-1999. Słownik biograficzny, Warszawa 2000, passim.
  • Pasterz i Twierdza. Księga jubileuszowa dedykowana Księdzu Biskupowi Janowi Olszańskiemu ordynariuszowi diecezji w Kamieńcu Podolskim, Kraków – Kamieniec Podolski 2001.
  • Jerzy T. Petrus, Dystynktorium rzymskokatolickiej kapituły katedralnej w Kamieńcu Podolskim, [w:] Parxas atque theoria. Studia ofiarowane Profesorowi Adamowi Małkiewiczowi, Kraków 2006, s. 269-286.
  • W. Płoskiewicz, Z dziejów dwóch diecezji kresowych, [w:] „Przegląd Powszechny” z. 168, 1925, s. 337-347.
  • Krzysztof R. Prokop, Biskupi kamienieccy od średniowiecza do współczesności. Szkice biograficzne, Biały Dunajec – Ostróg 2007, passim.
  • Krzysztof R. Prokop, Pozycja diecezji kamieniecko-podolskiej w «cursus honorum» biskupstw Rzeczypospolitej Obojga Narodów w XVI-XVIII wieku, [w:] Pasterz i Twierdza. Księga jubileuszowa dedykowana Księdzu Biskupowi Janowi Olszańskiemu ordynariuszowi diecezji w Kamieńcu Podolskim, Kraków – Kamieniec Podolski 2001, s. 199-205.
  • Aleksander Rasszczupkin, Kamieniec Podolski. Antemurale Christianorum, Kamieniec Podolski 2006.
  • Aleksander Rasszczupkin, Katedra św. Apostołów Piotra i Pawła w Kamieńcu Podolskim, Kamieniec Podolski 2003.
  • Witalij Rosowski, Diecezja kamieniecko-podolska w latach 1917-1921, [w:] Pasterz i Twierdza. Księga jubileuszowa dedykowana Księdzu Biskupowi Janowi Olszańskiemu ordynariuszowi diecezji w Kamieńcu Podolskim, Kraków – Kamieniec Podolski 2001, s. 207-247.
  • Witalij Rosowski, Duchowieństwo diecezji kamienieckiej w latach 1918-1926, [w:] „Studia Catholica Podoliae”, 2002 nr 1, s. 475-512.
  • Witalij Rosowski, Próba restytuowania seminarium duchownego diecezji kamienieckiej (1920-1926), [w:] „Studia Catholica Podoliae” t. 5, Gródek – Kamieniec Podolski 2006, s. 659-675.
  • Ks. Jan Szczepaniak, W wirze historii. Piotr Jan Mańkowski (1886-1933) – pierwszy biskup reaktywowanej diecezji kamieniecko-podolskiej, [w:] Pasterz i Twierdza. Księga jubileuszowa dedykowana Księdzu Biskupowi Janowi Olszańskiemu ordynariuszowi diecezji w Kamieńcu Podolskim, Kraków – Kamieniec Podolski 2001, s. 275-307.
  • Ks. Marian Tokarzewski, Przyczynek do historii męczeństwa Kościoła rzymskokatolickiego w diecezjach kamienieckiej i łucko-żytomierskiej, oprac. i wstępem poprzedził ks. Leon Krejcza, Kraków 1995.
  • Ks. Józef Wołczański, Ksiądz biskup Jan Olszański. Duszpasterz – patriota – człowiek, [w:] Pasterz i Twierdza. Księga jubileuszowa dedykowana Księdzu Biskupowi Janowi Olszańskiemu ordynariuszowi diecezji w Kamieńcu Podolskim, Kraków – Kamieniec Podolski 2001, s. 9-19.
  • X.C.S., Kamieniec Podolski, bpstwo, [w:] Podręczna encyklopedia kościelna, t. XIX-XX, Warszawa 1910, s. 213-216.
  • X.K.N., Kamienieckie biskupstwo, [w:] Encyklopedia kościelna X. Michała Nowodworskiego, t. 9, Warszawa 1876, s. 399-412.
  • “Схематизм Кам’янець-Подільської Дієцезії”. – Кам’янець-Подільський, 2000.
  • “Схематизм Кам’янець-Подільської Дієцезії”. – Кам’янець-Подільський, 2005.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]