Wacław Hieronim Sierakowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy arcybiskupa. Zobacz też: Inne osoby o tym imieniu i nazwisku.
Wacław Hieronim Sierakowski
Wacław Hieronim de Bogusławice Sierakowski, łac. Venceslaus Hieronymus de Bogusławice Sierakowski
Wacław Hieronim Sierakowski
Herb Wacław Hieronim Sierakowski
Data i miejsce urodzenia września 1700
Rabie Wyżnej
Data i miejsce śmierci 28 listopada 1780
Obroszynie koło Lwowa
arcybiskup lwowski
Okres sprawowania 1760-1780
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 30 czerwca 1726[1]
Nominacja biskupia 30 września 1737[2]
Sakra biskupia 4 maja 1738
Odznaczenia
Order Orła Białego Krzyż Wielki Orderu Świętego Stefana
Sukcesja apostolska
Data konsekracji brak danych
Konsekrator brak danych

Wacław Hieronim Sierakowski herbu Ogończyk[3], (ur. we wrześniu 1700 w Rabie Wyżnej, zm. 28 listopada 1780 w Obroszynie) – biskup kamieniecki (1739-1742), przemyski (1742-1760), następnie arcybiskup lwowski (1760-1780), konfederat barski.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Pochodzenie[edytuj | edytuj kod]

Urodzony w Rabie Wyżnej na Podhalu jako syn Jana Sierakowskiego (stolnika zakroczymskiego, starosty mszańskiego i olszowskiego) oraz kasztelanki inowrocławskiej Marianny z Ruszkowskich herbu Pobóg[4].

Edukacja i posługa duchowna[edytuj | edytuj kod]

Uczęszczał do Szkół Nowodworskich w Krakowie oraz na Wydział Teologiczny Akademii Krakowskiej. Studia kontynuował także w kolegium w Łowiczu i w Rzymie, gdzie uzyskał stopień doktora obojga praw (łac. Iuris Utriusque Doctor). Święcenia kapłańskie otrzymał w 1726 r. w Krakowie z rąk bpa Franciszka Szaniawskiego. Dnia 4 maja 1738 został w Kielcach konsekrowany na biskupa przez kard. Jana Aleksandra Lipskiego. Został biskupem tytularnym Cestrus i koadiutorem inflanckim, w 1738 biskupem inflanckim[1], 16 listopada 1739 kamienieckim[5], 25 maja 1742 przemyskim[6], 21 lipca 1760 arcybiskupem lwowskim[7]. Napisał kilka dzieł o treści religijnej.

Dnia 8 września 1752 dokonał koronacji cudownego obrazu Matki Bożej Pocieszenia w Leżajsku koronami papieża. 8 września 1755 koronował cudowną figurę Matki Bożej Bolesnej w Jarosławiu koronami papieża, w maju 1776 – cudowny obraz Matki Bożej Łaskawej we Lwowie. Dokonał gruntownej przebudowy i renowacji katedry łacińskiej (m.in. gotycki, ceglany gmach został wówczas otynkowany).

Działalność polityczna[edytuj | edytuj kod]

Pobożny i ofiarny na cele kościelne, na sejmach występował jako zwolennik reformy skarbowo-wojskowej. W 1764 roku był elektorem Stanisława Augusta Poniatowskiego z województwa ruskiego[8]. W 1764 roku został wyznaczony senatorem rezydentem[9].

Należał do twórców i zwolenników wśród biskupów konfederacji barskiej. Zwalczał prądy oświecenia. Za lojalność wobec Austrii 16 czerwca 1775 roku otrzymał tytuł hrabiowski z członkami rodziny[10].

W czasie kasaty józefińskiej przeprowadzanej w zaborze austriackim nie godził się na decydowanie przez władze świeckie w sprawach kościelnych. Wierząc w dobrą wolę cesarzowej Marii Teresy, mimo podeszłego wieku interweniował osobiście w Wiedniu w sprawach spornych z lwowskim gubernium. Nie wziął udziału w uroczystym "homagium" składanym przez przedstawicieli wszystkich stanów Galicji nowemu władcy, które miało miejsce 29 grudnia 1773 roku. Nigdy nie złożył wizyty gubernatorowi Antonowi von Pergen uważając, że ten jako młodszy wiekiem i katolik oraz gość powinien pierwszy odwiedzić księcia Kościoła, będącego we Lwowie gospodarzem[11]. Przez władze został nawet, wraz z całą kapitułą katedralną, poddany kilkuletniemu internowaniu w Dunajowie[12].

Śmierć, testament i pochówek[edytuj | edytuj kod]

Zmarł w pałacu biskupim w Obroszynie koło Lwowa 25 października 1780. Wykonawcą testamentu uczynił swego siostrzeńca, profesora filozofii i teologii Akademii Lwowskiej, jezuitę Dominika Sendzimira (1728-1782). Był on synem Andrzeja Sendzimira herbu Ostoja i Anny z Sierakowskich Sendzimirowej, którzy w latach 40. XVIII wieku ufundowali drewniany kościół św. Antoniego w Sieniawie. Wacław Hieronim Sierakowski zgodnie z życzeniem został pochowany w Katedrze Łacińskiej pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny we Lwowie, gdzie znajduje się jego nagrobek. Serce zaś spoczęło 15 grudnia 1780 r. w lwowskim Kościele Matki Boskiej Śnieżnej na Przedmieściu Halickim, wcześniej podniesionym przez niego do rangi kolegiaty. Następcą Wacława Hieronima Sierakowskiego na stolicy biskupstwa łacińskiego we Lwowie został Ferdynand Onufry Kicki, który swoją posługę sprawował w latach 1780-1798.

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Hierarchia Catholica medii et recentioris aevi, t. VI, Patavii 1958, s. 435. (łac.)
  2. Hierarchia Catholica medii et recentioris aevi, t. VI, Patavii 1958, s. 161. (łac.)
  3. Herbarz polski Kaspra Niesieckiego S.J., t. I, Lipsk 1846, s. 30.
  4. Kronika Parafii Raba Wyżna T. I, 1835 – 1993, oprac. M. Pietrzak. Kraków – Raba Wyżna, 2011, s. 238-240; E. Burda: Sierakowski Wacław Hieronim z Bogusławic h. Ogończyk (1799-1780). [W:] Polski Słownik Biograficzny. T. XXXVII. Warszawa-Kraków, 1996-1997, s. 306-317.
  5. Hierarchia Catholica medii et recentioris aevi, t. VI, Patavii 1958, s. 142. (łac.)
  6. Hierarchia Catholica medii et recentioris aevi, t. VI, Patavii 1958, s. 348. (łac.)
  7. Hierarchia Catholica medii et recentioris aevi, t. VI, Patavii 1958, s. 259. (łac.)
  8. Akt elekcyi Roku Tysiąć Siedemset Sześćdziesiątego Czwartego, Miesiąca Sierpnia, Dnia dwudziestego siódmego, s. 69.
  9. Volumina Legum, t. VII, Petersburg 1860, s. 169.
  10. Elżbieta Burda. Sierakowski Wacław Hieronim z Bogusławic Jan Andrzej h. Ogończyk (1700—1780) [w] Polski Słownik Biograficzny, Warszawa — Kraków: Polska Akademja Nauk, 1996, t. XXXVII/2, zeszyt 153, s. 311.
  11. ks. Józef Krętosz, Józefiński proces budowy kościoła państwowego na terenie monarchii habsburskiej w okresie rządów cesarza Józefa II.
  12. Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. II. Warszawa: 1880-1902, s. 224-25.
  13. Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, 2008, s. 184.
  14. Józef Krętosz: Archidiecezja lwowska obrządku łacińskiego w okresie józefinizmu, 1772-1815, Księgarnia Św. Jacka, 1996, s. 63

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Arcybiskup Wacław Hieronim Sierakowski (ang.)
  • E. Burda: Sierakowski Wacław Hieronim z Bogusławic h. Ogończyk (1799 – 1780). [w:] Polski Słownik Biograficzny. T. XXXVII. Warszawa–Kraków, 1996–1997, s. 306–317.
  • M. Dzieduszycki: Żywot Wacława Hieronima Sierakowskiego arcybiskupa lwowskiego. Kraków, 1868.
  • A. Falniowska-Gradowska: Wacław Hieronim Sierakowski h. Ogończyk. [w:] Słownik biograficzny historii Polski. T. 2: L – Ż. Wrocław–Warszawa–Kraków, 2005, s. 1380.
  • Hierarchia Catholica medii et recentioris aevi. T. VI. Patavii, 1958.
  • Ilustrowana Encyklopedia Trzaski, Everta i Michalskiego. 1924–1927.
  • Kronika Parafii Raba Wyżna T. I, 1835 – 1993 / oprac. M. Pietrzak. Kraków – Raba Wyżna, 2011.
  • L. Łętowski: Katalog biskupów, prałatów i kanoników krakowskich. Prałaci i kanonicy krakowscy. T. IV. Kraków, 1853, s. 41–44.
  • B. Przybyszewski: Katalog kanoników Krakowskiej Kapituły Katedralnej w XVIII wieku. Kraków, 2009, s. 192–194.
  • W. Sarna: Biskupi przemyscy obrządku łacińskiego, cz. II: 1624 – 1900. Przemyśl, 1910, s. 425–461.
  • Wielka Ilustrowana Encyklopedia Gutenberga. 1934–1939.
  • Wielka Encyklopedia Powszechna PWN. 1962–1969.
  • F. X. Zachariasiewicz: Vitae Episcoporum Premilsliensium ritus latini […]. Viennae, 1844, s. 159–165. (łac.)

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]