Wacław Hieronim Sierakowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy arcybiskupa. Zobacz też: Inne osoby o tym imieniu i nazwisku.
Wacław Hieronim Sierakowski
Wacław Hieronim Sierakowski
Herb Wacław Hieronim Sierakowski
Data i miejsce urodzenia września 1700
Rabie Wyżnej
Data i miejsce śmierci 28 listopada 1780
Obroszynie koło Lwowa
arcybiskup lwowski
Okres sprawowania 1760-1780
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 30 czerwca 1726[1]
Nominacja biskupia 30 września 1737[2]
Sakra biskupia 4 maja 1738
Odznaczenia
Order Orła Białego Krzyż Wielki Orderu Świętego Stefana
Sukcesja apostolska
Data konsekracji brak danych
Konsekrator brak danych

Wacław Hieronim de Bogusławice Sierakowski herbu Ogończyk[3], łac. Venceslaus Hieronymus de Bogusławice Sierakowski (ur. we wrześniu 1700 w Rabie Wyżnej, zm. 28 listopada 1780 w Obroszynie koło Lwowa) – biskup kamieniecki (1739-1742), przemyski (1742-1760), następnie arcybiskup lwowski (1760-1780), konfederat barski.

W 1754 odznaczony Orderem Orła Białego[4] i w 1775 węgierskim Krzyżem Wielkim Orderu Świętego Stefana[5].

Pochodzenie[edytuj]

Urodzony w Rabie Wyżnej na Podhalu jako syn Jana Sierakowskiego (stolnika zakroczymskiego, starosty mszańskiego i olszowskiego) oraz kasztelanki inowrocławskiej Marianny z Ruszkowskich herbu Pobóg[6].

Edukacja i posługa duchowna[edytuj]

Uczęszczał do Szkół Nowodworskich w Krakowie oraz na Wydział Teologiczny Akademii Krakowskiej. Studia kontynuował także w kolegium w Łowiczu i w Rzymie, gdzie uzyskał stopień doktora obojga praw (łac. Iuris Utriusque Doctor). Święcenia kapłańskie otrzymał w 1726 r. w Krakowie z rąk bpa Franciszka Szaniawskiego. Dnia 4 maja 1738 został w Kielcach konsekrowany na biskupa przez kard. Jana Aleksandra Lipskiego. Został biskupem tytularnym Cestrus i koadiutorem inflanckim, w 1738 biskupem inflanckim[1], 16 listopada 1739 kamienieckim[7], 25 maja 1742 przemyskim[8], 21 lipca 1760 arcybiskupem lwowskim[9]. Napisał kilka dzieł o treści religijnej.

Dnia 8 września 1752 dokonał koronacji cudownego obrazu Matki Bożej Pocieszenia w Leżajsku koronami papieża. 8 września 1755 koronował cudowną figurę Matki Bożej Bolesnej w Jarosławiu koronami papieża, w maju 1776 – cudowny obraz Matki Bożej Łaskawej we Lwowie. Dokonał gruntownej przebudowy i renowacji katedry łacińskiej (m.in. gotycki, ceglany gmach został wówczas otynkowany).

Działalność polityczna[edytuj]

Pobożny i ofiarny na cele kościelne, na sejmach występował jako zwolennik reformy skarbowo-wojskowej. W 1764 roku był elektorem Stanisława Augusta Poniatowskiego z województwa ruskiego[10]. W 1764 roku został wyznaczony senatorem rezydentem[11].

Gorący katolik i patriota, należał do twórców i najgorętszych wśród biskupów zwolenników konfederacji barskiej. Zwalczał prądy oświecenia. Za lojalność wobec Austrii 16 czerwca 1775 r. otrzymał tytuł hrabiowski z członkami rodziny[12].

Zachował godną postawę po I rozbiorze kraju oraz w czasie kasaty józefińskiej, nie godząc się na narzucanie przez władze świeckie decyzji w sprawach kościelnych. Wierząc w dobrą wolę cesarzowej Marii Teresy, mimo podeszłego wieku interweniował osobiście w Wiedniu w sprawach spornych z lwowskim gubernium. Nie wziął udziału w uroczystym "homagium" składanym przez przedstawicieli wszystkich stanów Galicji nowemu władcy, które miało miejsce 29 grudnia 1773 roku. Nigdy nie złożył wizyty gubernatorowi uważając, że (zwłaszcza hr. Anton von Pergen) jako młodszy wiekiem i katolik oraz gość powinien pierwszy odwiedzić księcia Kościoła, będącego we Lwowie gospodarzem[13]. Przez władze został nawet, wraz z całą kapitułą katedralną, poddany kilkuletniemu internowaniu w Dunajowie[14].

Śmierć, testament i pochówek[edytuj]

Zmarł w pałacu biskupim w Obroszynie koło Lwowa 25 października 1780. Wykonawcą testamentu uczynił swego siostrzeńca, profesora filozofii i teologii Akademii Lwowskiej, jezuitę Dominika Sendzimira (1728-1782). Był on synem Andrzeja Sendzimira herbu Ostoja i Anny z Sierakowskich Sendzimirowej, którzy w latach 40. XVIII wieku ufundowali drewniany kościół św. Antoniego w Sieniawie. Wacław Hieronim Sierakowski zgodnie z życzeniem został pochowany w Katedrze Łacińskiej pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny we Lwowie, gdzie znajduje się jego nagrobek. Serce zaś spoczęło 15 grudnia 1780 r. w lwowskim Kościele Matki Boskiej Śnieżnej na Przedmieściu Halickim, wcześniej podniesionym przez niego do rangi kolegiaty. Następcą Wacława Hieronima Sierakowskiego na stolicy biskupstwa łacińskiego we Lwowie został Ferdynand Onufry Kicki, który swoją posługę sprawował w latach 1780-1798.

Przypisy

  1. a b Hierarchia Catholica medii et recentioris aevi, t. VI, Patavii 1958, s. 435. (łac.)
  2. Hierarchia Catholica medii et recentioris aevi, t. VI, Patavii 1958, s. 161. (łac.)
  3. Herbarz polski Kaspra Niesieckiego S.J., t. I, Lipsk 1846, s. 30.
  4. Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, 2008, s. 184.
  5. Józef Krętosz: Archidiecezja lwowska obrządku łacińskiego w okresie józefinizmu, 1772-1815, Księgarnia Św. Jacka, 1996, s. 63
  6. Kronika Parafii Raba Wyżna T. I, 1835 – 1993, oprac. M. Pietrzak, Kraków – Raba Wyżna 2011, s. 238-240; E. Burda, Sierakowski Wacław Hieronim z Bogusławic h. Ogończyk (1799-1780) [w:] Polski Słownik Biograficzny, T. XXXVII, Warszawa-Kraków 1996-1997, s. 306-317.
  7. Hierarchia Catholica medii et recentioris aevi, t. VI, Patavii 1958, s. 142. (łac.)
  8. Hierarchia Catholica medii et recentioris aevi, t. VI, Patavii 1958, s. 348. (łac.)
  9. Hierarchia Catholica medii et recentioris aevi, t. VI, Patavii 1958, s. 259. (łac.)
  10. Akt elekcyi Roku Tysiąć Siedemset Sześćdziesiątego Czwartego, Miesiąca Sierpnia, Dnia dwudziestego siódmego, s. 69.
  11. Volumina Legum, t. VII, Petersburg 1860, s. 169.
  12. Elżbieta Burda. Sierakowski Wacław Hieronim z Bogusławic Jan Andrzej h. Ogończyk (1700—1780) [w] Polski Słownik Biograficzny, Warszawa — Kraków: Polskа Akademja Nauk, 1996, t. XXXVII/2, zeszyt 153, s. 311.
  13. ks. Józef Krętosz, Józefiński proces budowy kościoła państwowego na terenie monarchii habsburskiej w okresie rządów cesarza Józefa II.
  14. Filip Sulimierski, Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. II. Warszawa: 1880-1902, s. 224-25.

Bibliografia[edytuj]

  • Arcybiskup Wacław Hieronim Sierakowski (ang.)
  • E. Burda, Sierakowski Wacław Hieronim z Bogusławic h. Ogończyk (1799 – 1780) [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. XXXVII, Warszawa-Kraków 1996 – 1997, s. 306 – 317.
  • M. Dzieduszycki, Żywot Wacława Hieronima Sierakowskiego arcybiskupa lwowskiego, Kraków 1868.
  • A. Falniowska – Gradowska, Wacław Hieronim Sierakowski h. Ogończyk [w:] Słownik biograficzny historii Polski, t. 2, L – Ż, Wrocław-Warszawa-Kraków 2005, s. 1380.
  • Hierarchia Catholica medii et recentioris aevi, t. VI, Patavii 1958.
  • Ilustrowana Encyklopedia Trzaski, Everta i Michalskiego, 1924 – 1927.
  • Kronika Parafii Raba Wyżna T. I, 1835 – 1993, oprac. M. Pietrzak, Kraków – Raba Wyżna 2011.
  • L. Łętowski, Katalog biskupów, prałatów i kanoników krakowskich. Prałaci i kanonicy krakowscy, t. IV, Kraków 1853, s. 41 – 44.
  • B. Przybyszewski, Katalog kanoników Krakowskiej Kapituły Katedralnej w XVIII wieku, Kraków 2009, s. 192 – 194.
  • W. Sarna, Biskupi przemyscy obrządku łacińskiego, cz. II: 1624 – 1900, Przemyśl 1910, s. 425 – 461.
  • Wielka Ilustrowana Encyklopedia Gutenberga, 1934 – 1939.
  • Wielka Encyklopedia Powszechna PWN, 1962 – 1969.
  • F. X. Zachariasiewicz, Vitae Episcoporum Premilsliensium ritus latini […], Viennae 1844, s. 159 – 165.

Linki zewnętrzne[edytuj]