Mikołaj Dembowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mikołaj Dembowski
Arcybiskup
Ilustracja
Herb duchownego
Data urodzenia

ok. 1680

Data śmierci

17 listopada 1757

Arcybiskup lwowski
Okres sprawowania

1757

Biskup kamieniecki
Okres sprawowania

1742-1757

Wyznanie

katolicyzm

Kościół

rzymskokatolicki

Nominacja biskupia

9 lipca 1742

Sakra biskupia

7 października 1742

Odznaczenia
Order Orła Białego
Sukcesja apostolska
Data konsekracji

7 października 1742

Konsekrator

Antoni Sebastian Dembowski

Współkonsekratorzy

Franciszek Kanigowski
Marcin Załuski

Mikołaj Dembowski herbu Jelita (ur. ok. 1680, zm. 17 listopada 1757) – XVIII-wieczny biskup kamieniecki w latach 1742-1757, arcybiskup lwowski, zmarł przed objęciem urzędu, archidiakon warszawski w latach 1739-1741[1], w 1753 odznaczony Orderem Orła Białego[2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn Floriana, sędziego Ziemi Płockiej, brat Antoniego Sebastiana (biskupa włocławskiego) i Jana (biskupa pomocniczego kujawsko-pomorskiego).

Był sekretarzem królewskim i pisarzem wielkim koronnym, posiadał liczne beneficja kościelne, m.in. kanonikaty warszawski, płocki i krakowski oraz probostwa w Sochaczewie i Bielsku. W życiu politycznym sprzyjał dynastii saskiej i współpracował z dworem Augusta III. Od lipca 1742 był biskupem kamienieckim; sakrę przyjął 7 października t.r., a ingres odbył 29 czerwca 1743. W 1757 król August III mianował go arcybiskupem lwowskim (po zgonie Mikołaja Wyżyckiego); nowej diecezji Dembowski nie zdążył objąć, zmarł w listopadzie 1757. Pochowany w katedrze w Kamieńcu Podolskim[3].

Zachęcony przychylnym stanowiskiem frankistów (heretyckiej, w stosunku do judaizmu, żydowskiej grupy religijnej) wobec katolicyzmu, Dembowski dostrzegł możliwość doprowadzenia do ich konwersji, co miało zapoczątkować chrystianizację żydów. Częściowo nie rozumiejąc zawiłości nauk Jakuba Franka i celów frankistów, a w części mając nadzieję na oddziaływanie „prawdziwego Słowa Bożego”, które mieli poznać frankiści dogłębnie przed przyjęciem chrztu, biskupi, w tym Dembowski, popierali frankistów przeciwko tradycjonalistycznej większości talmudystów. W celu powiększenia ilości zwolenników Franka biskup Dembowski zorganizował w 1757 dysputę między frankistami a talmudystami w Kamieńcu Podolskim. Dysputa zakończyła się spaleniem ksiąg talmudystów. Po śmierci biskupa Dembowskiego w tym samym roku, Jakub Frank z grupą zwolenników udał się na Wołoszczyznę w obawie przed zemstą talmudystów. Tam przyjęli oni islam.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ludwik Królik, Kapituła kolegiacka w Warszawie do końca XVIII wieku, Warszawa 1990, s. 187.
  2. Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, 2008, s. 182.
  3. Krzysztof Rafał Prokop, Nekropolie biskupie w nowożytnej Rzeczypospolitej (XVI–XVIII w.), Kraków-Warszawa 2020, s. 132.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]