Mikołaj Dembowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mikołaj Dembowski
biskup
Ilustracja
Herb Mikołaj Dembowski
Data urodzenia ok. 1680
Data śmierci 17 listopada 1757
biskup kamieniecki
Okres sprawowania 1742-1757
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Nominacja biskupia 9 lipca 1742
Sakra biskupia 7 października 1742
Odznaczenia
Order Orła Białego

Mikołaj Dembowski herbu Jelita (ur. ok. 1680, zm. 17 listopada 1757) – XVIII-wieczny biskup kamieniecki w latach 1742-1757, archidiakon warszawski w latach 1739-1741[1], w 1753 odznaczony Orderem Orła Białego[2].

Syn Floriana, sędziego Ziemi Płockiej, brat Antoniego Sebastiana (biskupa włocławskiego) i Jana (biskupa pomocniczego kujawsko-pomorskiego).

Był sekretarzem królewskim i pisarzem wielkim koronnym, posiadał liczne beneficja kościelne, m.in. kanonikaty warszawski, płocki i krakowski oraz probostwa w Sochaczewie i Bielsku. W życiu politycznym sprzyjał dynastii saskiej i współpracował z dworem Augusta III. Od lipca 1742 był biskupem kamienieckim; sakrę przyjął 7 października t.r., a ingres odbył 29 czerwca 1743. W 1757 król August III mianował go arcybiskupem lwowskim (po zgonie Mikołaja Wyżyckiego); nowej diecezji Dembowski nie zdążył objąć, zmarł w listopadzie 1757.

Zachęcony przychylnym stanowiskiem frankistów (heretyckiej, w stosunku do judaizmu, żydowskiej grupy religijnej) wobec katolicyzmu, Dembowski dostrzegł możliwość doprowadzenia do ich konwersji, co miało zapoczątkować chrystianizację żydów. Częściowo nie rozumiejąc zawiłości nauk Jakuba Franka i celów frankistów, a w części mając nadzieję na oddziaływanie „prawdziwego Słowa Bożego”, które mieli poznać frankiści dogłębnie przed przyjęciem chrztu, biskupi, w tym Dembowski, popierali frankistów przeciwko tradycjonalistycznej większości talmudystów. W celu powiększenia ilości zwolenników Franka biskup Dembowski zorganizował w 1757 roku dysputę między frankistami a talmudystami w Kamieńcu Podolskim. Dysputa zakończyła się spaleniem ksiąg talmudystów. Po śmierci biskupa Dembowskiego w tym samym roku, Jakub Frank z grupą zwolenników udał się na Wołoszczyznę w obawie przed zemstą talmudystów. Tam przyjęli oni islam.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ludwik Królik, Kapituła kolegiacka w Warszawie do końca XVIII wieku, Warszawa 1990, s. 187.
  2. Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, 2008, s. 182.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]