Durny Szczyt

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Durny Szczyt
Ilustracja
Widok z Doliny Białych Stawów. Od lewej Poślednia Turnia, Durny Szczyt, Mały Durny Szczyt
Państwo  Słowacja
Położenie Powiat Poprad Edytuj w Wikidanych
Pasmo Tatry, Karpaty
Wysokość 2623 m n.p.m.
Wybitność 111 m
Pierwsze wejście 8 sierpnia 1877 r.
Ödön Téry, Martin Spitzkopf
• zimowe 27 marca 1910
Położenie na mapie Tatr
Mapa lokalizacyjna Tatr
Durny Szczyt
Durny Szczyt
Ziemia49°11′51,1″N 20°12′30,1″E/49,197528 20,208361
Durny Szczyt i Łomnica widziane ze Sławkowskiego Szczytu
Masywy Durnego Szczytu i Baranich Rogów – widok z Doliny Zielonej Kieżmarskiej

Durny Szczyt (słow. Pyšný štít, niem. Schwalbenturm, węg. Fecske-torony, 2623[1][2] lub 2625[3] m n.p.m.) – czwarty co do wysokości szczyt Tatr, znajdujący się w długiej bocznej grani pomiędzy Baranimi Rogami (Baranie rohy) a Łomnicą (Lomnický štít)[3].

Topografia[edytuj | edytuj kod]

Wierzchołek góruje nad:

Jest to urwisty wierzchołek o wyraźnej kulminacji położony pomiędzy Małym Durnym Szczytem (Malý Pyšný štít) – rozdziela je Durna Przełęcz (Lastovičia štrbina) – a Poślednią Turnią, oddzieloną Klimkową Przełęczą (Bachledova štrbina). W Durnej Przełęczy króluje niewielka turnia – Durna Igła, rozdzielająca ją na dwa siodła: Przełęcz Pawlikowskiego (położoną bliżej Durnego Szczytu) i Maćkową Przełęcz. Z kolei w grani łączącej Durny Szczyt z Poślednią Turnią (i dalej Łomnicą) najbliższym wzniesieniem jest Durna Turniczka, położona już za Klimkową Przełęczą[4].

Na południe od południowo-wschodniej grani Durnego Szczytu odgałęzia się długa Durna Grań (Pyšný hrebeň), opadająca w kierunku Złotych Spadów. Znajdują się w niej kolejno następujące obiekty:

Nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Słowo durny w gwarze podhalańskiej znaczy: dumny, pyszny. Nazwa szczytu związana jest z jego wyglądem. Dawniej szczyt określano wieloma podobnymi nazwami: Durny Wierch, Durna Góra, Dumna Góra, Głupi Wierch, Głupia Góra, także Mała Łomnica[4]. W literaturze niemieckiej używano pierwotnie określeń Nordtrabant lub Lomnitzer Nordtrabant, natomiast Węgrzy nazywali wierzchołek: Lomniczi éjszaki lábas lub Északi mellékcsúcs. Później przez pomyłkę przesunięto w językach węgierskim i niemieckich na Durny Szczyt jego obecne nazwy, które pojawiły się także częściowo po czesku i słowacku. Polska nazwa pochodzi sprzed 1880 r.[1]

Dostępność[edytuj | edytuj kod]

Góra jest dostępna jedynie dla bardzo wprawnych turystów górskich, konieczne jest towarzystwo uprawnionego przewodnika lub członkostwo w związku alpinistycznym (np. PZA, JAMES, OEAV, DAV) i poruszanie się drogami o skali trudności co najmniej II według UIAA[6]. Masyw Durnego Szczytu należy do najbardziej skomplikowanych orientacyjnie miejsc w Tatrach, przez co w razie załamania pogody wycofanie się bywa trudne[4]. Widok z wierzchołka należy do najbardziej rozległych w Tatrach[4].

Historia zdobycia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze odnotowane wejścia:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski: Wielka encyklopedia tatrzańska. Poronin: Wydawnictwo Górskie, 2004. ISBN 83-7104-009-1.
  2. a b Jarosław Januszewski, Grzegorz Głazek, Witold Fedorowicz-Jackowski: Tatry i Podtatrze, atlas satelitarny 1:15 000. Warszawa: GEOSYSTEMS Polska Sp. z o.o., 2005, s. 124. ISBN 83-909352-2-8.
  3. a b Grzegorz Barczyk, Ryszard Jakubowski (red.), Adam Piechowski, Grażyna Żurawska: Bedeker tatrzański. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000, s. 406-408. ISBN 83-01-13184-5.
  4. a b c d e f Witold Henryk Paryski: Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część XX. Baranie Rogi – Durny Szczyt. Warszawa: Sport i Turystyka, 1976, s. 137-162.
  5. Endre Futó: Tatry Wysokie. Czterojęzyczny słownik nazw geograficznych. [dostęp 2013-08-04].
  6. Durny Szczyt (TATRY WYSOKIE) 2623 m. Góryonline.com. [dostęp 2014-08-21].