Dziki Łów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Peter Nicolai Arbo: Åsgårdsreien (1872)
Friedrich Wilhelm Heine: Wodan's wilde Jagd (1882)

Dziki Łów, także Dzikie Łowy, Dziki Gon, Dzikie Polowanie, Dzikie Zastępy[1] – motyw mityczny rozpowszechniony w północnej, zachodniej i środkowej Europie wywodzący się z religii Germanów, Celtów, także Słowian[2]

Opis motywu[edytuj | edytuj kod]

Dziki Łów to szybki przelot gromady duchów, demonów, czarownic lub innych demonicznych stworów, któremu towarzyszą gromy, pioruny lub różnego rodzaju kataklizmy na ziemi. Gromada porusza się w powietrzu, kierowana przez przywódcę, którym może być wódz, bóg, demon lub inna istota, często używając mioteł, kijów, demonów lub innych wierzchowców[2].

W Skandynawii na czele Dzikich Łowów stawał zwykle bóg Odyn dosiadający swego ośmionożnego rumaka Sleipnira, ale mogła to być też bogini Freja[2]. Dziki Łów mogła prowadzić również bogini Lusse. Wierzono, że w najdłuższą noc roku lub w czasie zimowych burz przewodzi ona hordzie wilków lub upiorów poruszającej się po niebie[3]

W Anglii upiorom przewodził Hern lub Herla(ang.). Prowadzić Dziki Łów mogły również postacie legendarne lub historyczne, takie jak: król Artur, św. Guthlac (683–714), Hereward (zmarł ok. 1070) czy pirat Francis Drake[2].

W Niemczech na czele Dzikiego Łowu stał bóg Wodan[2] lub bogini Holda[4]. Mogli to też być ludzie - możnowładcy skazani na to za karę (np. za nieposzanowanie dnia świętego)[2].

Dzikie Łowy miały mieć miejsce w okresie od Bożego Narodzenia do Święta Trzech Króli, a także w okresie przed Wielkanocą (czas świętowania początku wiosny)[2].

Pojawienie się Dzikiego Łowu uważano za przepowiednię katastrofy, np. wojny czy klęski głodu[2]. Mógł również zwiastować śmierć tego, kto go ujrzał. Śmiertelnicy, którzy przecięli trasę Łowu lub nią podążali, mogli zostać porwani i zabrani do krainy zmarłych[4].

Występowanie motywu w mitologii[edytuj | edytuj kod]

Motyw Dzikiego Łowu jest szczególnie często spotykany na terenie Niemiec. popularny jest również w Wielkiej Brytanii i krajach skandynawskich. Spotyka się go również we Francji, północnych Włoszech, Hiszpanii a także w krajach słowiańskich[2].

Występowanie motywu w kulturze[edytuj | edytuj kod]

Literatura[edytuj | edytuj kod]

Dziki Łów pojawia się:

I w tych lasach, i na pustych polach lecieli jak ów orszak piekielny rycerzy krzyżackich, o których lud powiada na Żmudzi, iż czasami, wśród jasnych nocy miesięcznych, zjawiają się i pędzą przez powietrze zwiastując wojnę i klęski nadzwyczajne.

  • Opis Dzikiego Łowu pojawia się również w dramacie Wesele, autorstwa Stanisława Wyspiańskiego. W scenie XXXIII, w czasie, w którym ma dojść do powstania kosynierów, Haneczka opisuje zjawiska zachodzące na niebie:

Gonitwy po niebie konne;
rycerze jacyś ogromni
stoją równo w dwa szeregi
i dalekim łanem drzewców
godzą na się wielkim pędem.

Film[edytuj | edytuj kod]

  • W oparciu o mit o Dzikim Łowie jest zrealizowany 6. sezon serialu Teen Wolf, w którym Dziki Łów to jeźdźcy na koniach, którzy porywali ludzi z miasteczek. Jeźdźcy widmo sprawiali, że porwana osoba była wymazywana z pamięci osób, które ją znały.

Muzyka[edytuj | edytuj kod]

  • Strzelec potępiony poemat symfoniczny Césara Francka (1882) - nawiązuje do motywu galopujących na koniach duszach zmarłych, co ma mieć miejsce podczas burzy[5]

Gry komputerowe[edytuj | edytuj kod]

Motyw Dzikiego Gonu pojawia się w uniwersum League of Legends, związaną z nim lokacją są Wyspy Cienia i postacie takie jak Hecarim, Karthus, Viego, Thresh.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. John i Caitlin Matthews, Mitologia Wysp Brytyjskich, Poznań: Rebis, 1997, ISBN 83-7120-261-X., s. 78.
  2. a b c d e f g h i Dzikie łowy, [w:] Jarosław Musiał, Demonologia germańska : duchy, demony i czarownice, Gdańsk: Wydawnictwo Maszoperia Literacka, 2011, ISBN 978-83-62129-78-2, OCLC 802631884 [dostęp 2021-06-21].
  3. Artur Szrejter, Mitologia germańska : opowieści o bogach mroźnej Północy, wyd. Wyd. 2 rozsz. i popr, Gdańsk: Wydawnictwo L&L, [cop. 2006], s. 279, ISBN 83-88595-99-7, OCLC 750042880 [dostęp 2021-06-21].
  4. a b c DZIKI GON W PODANIACH I LITERATURZE, Rivski, 21 marca 2018 [dostęp 2021-06-21] (pol.).
  5. Strzelec, [w:] Władysław Kopaliński, Słownik mitów i tradycji kultury, wyd. Wyd. 1, Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1985, s. 1113, ISBN 83-06-00861-8, OCLC 18253136 [dostęp 2021-06-21].