Henryków Lubański

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy wsi w województwie dolnośląskim. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
Henryków Lubański
Henryków Lubański
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat lubański
Gmina Lubań
Liczba ludności (2011) 816[1]
Strefa numeracyjna (+48) 75
Tablice rejestracyjne DLB
SIMC 0190302
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Henryków Lubański
Henryków Lubański
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Henryków Lubański
Henryków Lubański
Ziemia51°10′02″N 15°16′28″E/51,167222 15,274444

Henryków Lubański (niem. Katholisch Hennersdorf, 1937-39 Hennersdorf, 1939-45 Ziethen-Hennersdorf) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie lubańskim, w gminie Lubań.

Położenie[edytuj]

Henryków Lubański położony jest na Wysoczyźnie Siekierczyńskiej. Przez wieś płynie niewielka rzeka. Miejscowość leży około 4 km na północ od Lubania. Wieś znajduje się około 20 km na wschód od granicy polsko-niemieckiej.

Charakter osady[edytuj]

Henryków Lubański to duża wieś, ciągnąca się na przestrzeni około 11 km, licząca ponad 200 domów, zamieszkana w roku 2011 przez 816 mieszkańców[1]. W osadzie znajdują się m.in.: sklepy, siedziba Ochotniczej Straży Pożarnej, kościół pw. św. Mikołaja oraz cmentarz.

Komunikacja[edytuj]

Oś osady stanowi ulica, krzyżująca się z drogą wojewódzką nr 296.

Historia[edytuj]

Wieś powstała prawdopodobnie na przełomie XII i XIII wieku i stanowiła własność klasztoru magdalenek z pobliskiego Lubania. Zależność ta spowodowała, iż mieszkańcy wsi w większości pozostali wierni katolicyzmowi także wtedy, gdy mieszkańcy innych okolicznych miejscowości przyjęli luteranizm (stąd aż do 1937 r. osada nosiła nazwę Katholisch Hennersdorf - niem., "Henryków Katolicki" )

W 1432 r. wieś została zniszczona przez pożar. W XVI i XVII wieku osada słynęła z produkcji wysokiej jakości przędzy, z której wyrabiano adamaszek.

10 stycznia 1649 r. w pobliżu Henrykowa została rozegrana bitwa między wojskami cesarza Ferdynanda III Habsburga a oddziałami szwedzkimi. Inna, znacznie większa i ważniejsza bitwa miała miejsce w trakcie II wojny śląskiej – 23 listopada 1745 r., w trakcie której oddziały pruskie, dowodzone przez generała Hansa Joachima von Ziethena zaskoczyły i rozbiły stacjonujących w osadzie żołnierzy saskich. Po bitwie zwycięskie wojska pruskie splądrowały opanowaną wieś. Także w czasie II wojny światowej doszło do walk w pobliżu wsi, między Wehrmachtem a Armią Czerwoną. Miały one miejsce w dniach od 20 lutego do 4 marca 1945 r.

Podział administracyjny[edytuj]

Po II wojnie wieś została włączona do Polski. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa jeleniogórskiego.

Zabytki[edytuj]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są obiekty[2]:

  • kościół parafialny pw. św. Mikołaja, zabytkowy, zbudowany został prawdopodobnie w XVII lub na początku XVIII wieku. Zastąpił on świątynię z 1220 r. Obecny wygląd kościoła dość znacznie odbiega od wyglądu pierwotnego, co związane jest z wielokrotnymi przebudowami (największe w latach 1754 i 1904) i naprawami (ostatnie po zniszczeniach wojennych w latach 1947–1950. Przy kościele znajdują się zabytkowe krużganki i kilka kapliczek
  • plebania, zabytkowa z końca XVII w., 1776 r.
  • dom mieszkalny nr 213, z początku XIX-XX w.

inne zabytki:

Droga świętego Jakuba[edytuj]

Przez wieś przebiega Dolnośląska Droga św. Jakuba, odcinek szlaku pielgrzymkowego do grobu św. Jakuba w Santiago de Compostela w Hiszpanii.

Henrykowski cis[edytuj]

 Osobny artykuł: Cis Henrykowski.
Cis w Henrykowie Lubańskim

Na terenie Henrykowa Lubańskiego rośnie najstarsze drzewo w Polsce – cis, którego wiek szacuje się na około 1280 lat[a][3][4]. Drzewo to jest starsze od Państwa Polskiego i zostało objęte ochroną poprzez uznanie za pomnik przyrody.

Uwagi

  1. W 1987 jego wiek oszacowano na na około 1250 lat.

Przypisy

  1. a b GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 10.9.2012]. s. 101.
  3. Włodzimierz Seneta: Dendrologia. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1987, s. 38. ISBN 83-01-07011-0.
  4. Towarzystwo Najstarszych Drzew w Polsce. [dostęp 06-12-2011].

Linki zewnętrzne[edytuj]