Isabella Rossellini

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Isabella Rossellini
Ilustracja
Isabella Rossellini w 2005
Imię i nazwisko Isabella Fiorella Elettra Giovanna Rossellini
Data i miejsce urodzenia 18 czerwca 1952
Rzym, Włochy
Zawód aktorka, reżyserka, pisarka, filantropka, modelka
Współmałżonek Martin Scorsese
(1979-1982; rozwód)
Jonathan Wiedemann
(1983-1986; rozwód)
Lata aktywności od 1976

Isabella Fiorella Elettra Giovanna Rossellini[1][2][3], lepiej znana jako Isabella Rossellini (ur. 18 czerwca 1952[4][5][6] w Rzymie[7]) – włoska aktorka, reżyserka, pisarka, filantropka i modelka[8][9].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wczesne lata[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się trzydzieści minut przed siostrą bliźniaczką Ingrid Isottą Rossellini, która została adiunktem literatury włoskiej na Columbia University[10], w Rzymie w rodzinie pochodzącej z Pizy w Toskanii. Wychowywała się także z bratem Roberto Ingmarem Giusto Giuseppe Rossellini, który rozpoczął karierę jako producent filmowy[11], a siostra przyrodnia Pia Lindström (z pierwszego małżeństwa matki z Petterem Lindströmem) została krytykiem teatralnym. Jej przyrodnie rodzeństwo to także Gil, Raffaella[12] i Marco Romano (zm. w wieku dziewięciu lat)[13]. Jej matka, szwedzka aktorka Ingrid Bergman (1915-1982), zagrała w Casablance (1942), Komu bije dzwon (1943) i Urzeczonej (1954) Hitchcocka. Jej ojciec, Roberto Rossellini (1906-1977), był włoskim scenarzystą, reżyserem i producentem filmowym, którego najukochańszymi filmami były: Rzym, miasto otwarte (1945) i Niemcy - rok zerowy (1948)[14].

Dorastała w Rzymie, a także w Santa Marinelli i Paryżu. W wieku pięciu lat przeszła operację wyrostka robaczkowego[15]. Kiedy miała 11 lat, zdiagnozowano u niej skoliozę, w wieku 13 lat była całkowicie przykuta do łóżka przez prawie rok[16].

Mając 19 lat wyjechała do Nowego Jorku, gdzie ukończyła Finch College[17] oraz wydział nauk społecznych w New School University[18], pracując jako tłumacz i dziennikarka telewizyjna RAI[19]. Pojawiła się także z przerwami w programie telewizyjnym L'altra Domenica (Inna niedziela) z Roberto Benigni. Niemniej jednak, że nie zdecydowała się pozostać w pełnym wymiarze czasu w Nowym Jorku, aż do jej małżeństwa z reżyserem Martinem Scorsese (1979-82)[20].

Kariera[edytuj | edytuj kod]

W 1976 r. zadebiutowała na ekranie jak zakonnica w melodramacie fantasy Kwestia czasu (A Matter of Time) u boku matki - Ingrid Bergman, Lizy Minnelli, Charlesa Boyera i Fernando Reya. Potem zagrała w dramacie Łąka (Il Prato, 1979) z Michele Placido. Występ w komedii W papieskim oku (Il pap'occhio, 1980) z Roberto Benigni przyniósł jej nagrodę Srebrnej Taśmy Włoskiego Narodowego Stowarzyszenia Dziennikarzy Filmowych.

W wieku 28 lat rozpoczęła karierę modelki, kiedy została sfotografowana przez Bruce'a Webera dla brytyjskiego czasopisma Vogue. W latach 1982-96 była twarzą kosmetyków Lancôme. Współpracował także z wieloma innymi renomowanymi fotografami, w tym Richardem Avedonem, Stevenem Meiselem, Helmutem Newtonem, Peterem Lindbergh, Normanem Parkinsonem, Eve Arnold, Francesco Scavullo, Annie Leibovitz, Denisem Pielem i Robertem Mapplethorpe[21]. Jej wizerunek pojawiał się w takich czasopismach jak Marie Claire, Harper Bazaar, Vanity Fair i Elle.

Pomimo wielkiego sukcesu jako modelka, w końcu powrócił do aktorstwa. Po śmierci matki w 1982 roku, Rossellini wzięła udział w swoim pierwszym amerykańskim filmie Taylora Hackforda Białe noce (White Nights, 1985) u boku Michaiła Barysznikowa i Gregory'ego Hinesa. Jej szczególną rolą była postać torturowanej piosenkarki Dorothy Vallens w nocnym klubie dramacie Davida Lyncha Blue Velvet (1986). Inne znaczące role filmowe w tym okresie to komedia romantyczna Nikity Michałkowa Oczy czarne (Oci ciornie, 1987) z Marcello Mastroiannim i Marthe Keller, komedia romantyczna Joela Schumachera Kuzyni (Cousins, 1989) z Tedem Dansonem, Sean Young i Williamem Petersenem, czarna komedia Roberta Zemeckisa Ze śmiercią jej do twarzy (Death Becomes Her, 1992) z Meryl Streep, Goldie Hawn i Bruce'em Willisem, dramat psychologiczny Petera Weira Bez lęku (Fearless, 1994) z Jeffem Bridgesem oraz biograficzny Wieczna miłość (Immortal Beloved, 1994) o życiu Ludwiga van Beethovena z Garym Oldmanem. W 1996 roku pojawiła się w jednym z odcinków sitcomu NBC Przyjaciele (Friends).

W marcu 1988 r. w Musée d'Art Moderne w Paryżu odbyła się poświęcona jej wystawa fotografii Portret kobiety[22][23][24]. W 1992 r. wzięła udział w erotycznej sesji zdjęciowej do książki Madonny pt. Sex[25][26].

W 2004 roku Rossellini wystąpiła w Off-Broadwayowskiej produkcji Terrence'a McNally Syndrom Stendhala (The Stendhal Syndrome)[27].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Rossellini ma podwójne obywatelstwo: włoskie i amerykańskie[28][29].

W 1974 r. spotykała się z pisarzem Franco Angeli[30]. 29 września 1979 r. wyszła za mąż za reżysera Martina Scorsese, jednak 1 listopada 1982 r. doszło do rozwodu[31][32][33][34].

W latach 1983-1986 jej mężem był Jonathan Wiedemann, model z Teksasu, absolwent Harvard University, administrator Microsoft[35], z którym ma córkę Elettrę Rossellini (ur. 26 lipca 1983). Spotykała się z tancerzem Michaiłem Barysznikowem (1985), reżyserem Davidem Lynchem (1986-94), aktorem Garym Oldmanem (1994-96) oraz reżyserem i producentem teatralnym Gregorym Mosherem (1996-97)[36]. Zaadoptowała syna Roberto (ur. 1993)[37].

Wybrana filmografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Personalidade: Isabella Rossellini (Itália) (port.). InterFilmes.com. [dostęp 2015-07-18].
  2. Isabella Rossellini - Sztárlexikon (węg.). Starity.hu. [dostęp 2015-07-18].
  3. Isabella Rossellini Biography (Actor/Model) (ang.). Infoplease. [dostęp 2015-07-18].
  4. Isabella Rossellini (ang.). MyMovies.it. [dostęp 2015-07-18].
  5. Isabella Rosellini biography and filmography (ang.). Tribute.ca. [dostęp 2015-07-18].
  6. Isabella Rosselini (ang.). Starpulse.com. [dostęp 2015-07-18].
  7. Isabella Rossellini (ang.). Mahalo. [dostęp 2015-07-18].
  8. Italian actress, filmmaker, author, philanthropist, and model (ang.). RTA. [dostęp 2015-07-18].
  9. Isabella Rossellini (18 de Junho de 1952) (port.). Filmow. [dostęp 2015-07-18].
  10. Isabella Rossellini (ang.). TV.com. [dostęp 2015-07-18].
  11. Isabella Rossellini: Happy Birthday!!! (wł.). SuperEva.it.. [dostęp 2015-07-18].
  12. Like Father... (ang.). Guardian Unlimited. [dostęp 2015-07-18].
  13. Isabella Fiorella Elettra Giovanna Rossellini (ang.). Genealogy. [dostęp 2015-07-18].
  14. Isabella Rossellini Biography (1952-) (ang.). Film Reference. [dostęp 2015-07-18].
  15. Ingrid and Daughter have Tearful Reunion (ang.). The Miami News. [dostęp 2015-07-18].
  16. Isabella Rossellini (ang.). The Notable Names Database. [dostęp 2015-07-18].
  17. Famous Finch College Alumni (ang.). Ranker.com. [dostęp 2015-07-18].
  18. Isabella Rossellini (ang.). All Movie Guide. [dostęp 2015-07-18].
  19. Isabella Rossellini (ang.). Encyclopedia.com. [dostęp 2015-07-18].
  20. Isabella Rossellini - Biography - Movies & TV (ang.). The New York Times. [dostęp 2015-07-18].
  21. Isabella Rossellini Bio (ang.). MTV. [dostęp 2015-07-18].
  22. Isabella Rossellini (Blue Velvet), daughter of Ingrid Bergman (ang.). Reddit. [dostęp 2015-07-18].
  23. People always say: 'It's Ingrid' (ang.). Telegraph. [dostęp 2015-07-18].
  24. Interview: Isabella Rossellini (ang.). The Guardian. [dostęp 2015-07-18].
  25. Actress Isabella Rossellini talks to Out Magazine (ang.). Greg In Hollywood. [dostęp 2015-07-18].
  26. 20 Years On, Madonna’s “Sex” Book Still Pushes Boundaries (ang.). Queerty. [dostęp 2015-07-18].
  27. Thomas Replaces Langella in McNally's The Stendhal Syndrome Off-Broadway (ang.). Playbill. [dostęp 2015-07-18].
  28. Actress Isabella Rossellini Joins Silversea (ang.). Cruise Critic News: Cruise Reviews and News. [dostęp 2015-07-18].
  29. In Defense of Fallaci (ang.). The New York Times. [dostęp 2015-07-18].
  30. Isabella Rossellini: biografía y filmografía (fr.). AlohaCriticón. [dostęp 2015-07-18].
  31. Isabella Rossellini was married to Martin Scorsese (ang.). Zimbio. [dostęp 2015-07-18].
  32. Martin Scorsese in conversation: Guilt trips of the great director (ang.). The Independent. [dostęp 2015-07-18].
  33. A Symbol Of Beauty Unadorned (ang.). NYTimes.com. [dostęp 2015-07-18].
  34. 40 Things You Didn't Know About Martin Scorsese (ang.). Flavorwire. [dostęp 2015-07-18].
  35. Isabella Rossellini's daughter Elettra Wiedemann eclipses her Hollywood heritage (ang.). Mail Online. [dostęp 2015-07-18].
  36. Isabella Rossellini - Who's Dated Who? (ang.). FamousFix. [dostęp 2015-07-18].
  37. Roberto Rossellini (ang.). Internet Movie Database. [dostęp 2015-07-18].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]