Janusz Tazbir

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Janusz Tazbir
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 5 sierpnia 1927
Kałuszyn, Polska
Data śmierci 3 maja 2016[1]
Zawód historyk
Tytuł naukowy profesor
Alma Mater Uniwersytet Warszawski
Uczelnia Polska Akademia Nauk
Stanowisko dyrektor Instytutu Historii PAN (1983–1990)
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Medal Komisji Edukacji Narodowej Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”

Janusz Tazbir (ur. 5 sierpnia 1927 w Kałuszynie, zm. 3 maja 2016[1]) – polski historyk, profesor nauk humanistycznych, badacz dziejów kultury staropolskiej oraz reformacji i kontrreformacji w Polsce, członek Polskiej Akademii Nauk.

Życiorys[edytuj]

Ukończył VII Liceum Ogólnokształcące im. Juliusza Słowackiego w Warszawie, następnie studiował historię na Uniwersytecie Warszawskim. Magisterium uzyskał w Instytucie Historii UW w 1950[2]. Tam też uzyskał w 1954 stopień doktorski (kandydat nauk historycznych) na podstawie rozprawy napisanej pod kierunkiem Władysława Tomkiewicza. Habilitował się w 1960 w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk. Profesorem nadzwyczajnym został w 1966[2], a profesorem zwyczajnym w 1973. Pracownik IH PAN w latach 1953–1997 (zastępca dyrektora 1968–1983, dyrektor 1983–1990). Wiceprezes PAN w latach 1999–2003. Był członkiem PAN: korespondentem od 1983, rzeczywistym od 1989. Był członkiem czynnym Polskiej Akademii Umiejętności[2] i członkiem Komitetu Nauk Historycznych PAN[2][3].

W 1965 został redaktorem naczelnym rocznika „Odrodzenie i Reformacja w Polsce”. W latach 1986–1989 był członkiem Ogólnopolskiego Komitetu Grunwaldzkiego. Był przewodniczącym rady naukowej Polskiego Słownika Biograficznego. Przez wiele lat pełnił funkcję przewodniczącego Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów[2]. Był członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich oraz prestiżowych gremiów naukowych m.in. Nagrody Naukowej KLIO (członek jury od 1996). Przewodniczył kapitule Konkursu o Nagrodę i Medal Zygmunta Glogera, od 1984 prowadzonego przez Społeczne Stowarzyszenie Prasoznawcze „Stopka” z Łomży. Jego żoną była historyk Julia Tazbir.

Wybrane publikacje[edytuj]

  • Piotr Skarga. Szermierz kontrreformacji (1962)
  • Historia Kościoła katolickiego w Polsce (1460–1795) (1966)
  • Państwo bez stosów. Szkice z dziejów tolerancji w Polsce w XVI i XVII w., Wydawnictwo Iskry (1967)
  • Arianie i katolicy (1971)
  • Rzeczpospolita szlachecka wobec wielkich odkryć, tom 249 serii wydawniczej Omega (1973)
  • Kultura szlachecka w Polsce (1978)
  • Spotkania z historią (1979)
  • Tradycje tolerancji religijnej w Polsce (1980)
  • Świat panów Pasków (1986)
  • Kultura polskiego baroku (1986)
  • Od Haura do Isaury – szkice o literaturze (1989)
  • Protokoły mędrców Syjonu. Autentyk czy falsyfikat (1992, 1996 (czes.), 2003, 2004)
  • Okrucieństwo w nowożytnej Europie (1993)
  • Reformacja, kontrreformacja, tolerancja (1997)
  • Polska na zakrętach dziejów (1997)
  • W pogoni za Europą (1998)
  • Pożegnanie z XX wiekiem, Wydawnictwo Iskry (1999)
  • Silva Rerum Historicarum (2002)
  • Polska. Losy państwa i narodu do 1939 roku (współautor), Wydawnictwo Iskry (2003)
  • Łyżka dziegciu w ekumenicznym miodzie (2004)
  • Polacy na Kremlu i inne historyje, Wydawnictwo Iskry (2005)
  • Długi romans z muzą Klio, Wydawnictwo Iskry (2007)
  • W co wierzymy? (2007, jeden ze współautorów)
  • Czego się boimy? (2008, jeden ze współautorów)
  • Co kochamy? (2009, jeden ze współautorów)
  • Prawda i fałsz. O polskiej chwale i wstydzie (2010, jeden ze współautorów)
  • Pokuszenie historyczne. Ze świata szabel i kontuszy (2011)
  • Od sasa do lasa, Wydawnictwo Iskry (2011)[4][5][6]

Odznaczenia, nagrody i wyróżnienia[edytuj]

Przypisy

  1. a b Nie żyje prof. Janusz Tazbir. Wybitny historyk miał 88 lat (pol.). wiadomosci.onet.pl. [dostęp 2016-05-05].
  2. a b c d e Janusz Tazbir w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI).
  3. Skład. www.knh.pan.pl. [dostęp 23 października 2015].
  4. Janusz Tazbir. Culture.pl. [dostęp 2016-05-05].
  5. Tazbir, Janusz (1927- ). Katalog Biblioteki Narodowej. [dostęp 2016-05-05].
  6. Janusz Tazbir: Bibliografia w LitDok Europa Środkowo-Wschodnia / Instytut Herdera w Marburgu
  7. M.P. z 1999 r. Nr 14, poz. 183
  8. a b c d Tazbir, Janusz. instytucja.pan.pl. [dostęp 5 sierpnia 2012].
  9. Medale i wyróżnienia dla ludzi książki. wydawca.com.pl, 8 września 2008. [dostęp 3 września 2011].
  10. Doktorzy Honoris Causa. W: Uniwersytet Opolski [on-line]. uni.opole.pl. [dostęp 2014-11-14].

Bibliografia[edytuj]

  • A. Karpiński, E. Opaliński, Bibliografia publikacji Janusza Tazbira za lata 1949–1986 [w:] Kultura polska a kultura europejska. Prace ofiarowane Januszowi Tazbirowi w sześćdziesiątą rocznicę urodzin, red. M. Bogucka, J. Kowecki, Warszawa 1987, s. 5–52.
  • A. Karpiński, E. Opaliński, Bibliografia publikacji Janusza Tazbira 1987–czerwiec 1997 [w:] Kultura staropolska – kultura europejska. Prace ofiarowane Januszowi Tazbirowi w siedemdziesiątą rocznicę urodzin, red. W. Kriegseisen, Warszawa 1997, s. 8–18.
  • Bibliografia de Janusz Tazbir, „Estudios Latinoamericanos” 13 (1990), s. 51–58
  • Janusz Tazbir, Długi romans z muzą Klio, Warszawa 2007.

Linki zewnętrzne[edytuj]