Kalwaria Wejherowska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kalwaria Wejherowska
Sanktuarium Męki Pańskiej
Distinctive emblem for cultural property.svg 910 z 08.03.1985 r.[1](założenie arch.-krajobrazowe Kalwarii Wejherowskiej)
Ilustracja
Wejherowskie Misterium
Państwo  Polska
Miejscowość Wejherowo
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia św. Anny w Wejherowie
Położenie na mapie Wejherowa
Mapa lokalizacyjna Wejherowa
Kalwaria Wejherowska
Kalwaria Wejherowska
Położenie na mapie powiatu wejherowskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu wejherowskiego
Kalwaria Wejherowska
Kalwaria Wejherowska
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Kalwaria Wejherowska
Kalwaria Wejherowska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kalwaria Wejherowska
Kalwaria Wejherowska
Ziemia54°36′02″N 18°14′38″E/54,600556 18,243889
Strona internetowa

Kalwaria Wejherowska (kasz. Wejrowskô Kalwarëjô) – zespół 26 kaplic ufundowanych przez wojewodę malborskiego Jakuba Wejhera, założyciela Wejherowa, na 3 wzniesieniach noszących nazwy Góry Oliwnej, Góry Syjon i Góry Kalwarii. Została zbudowana w latach 1649-1655. Jest ona perłą architektury sakralnej Polski Północnej i obok Kalwarii Zebrzydowskiej i Pakoskiej jest najstarszym sanktuarium Męki Pańskiej w Polsce. Wspólnie z zabudową miejską Wejherowa i zespołem pałacowo-parkowym, tworzy ona jednolity kompleks o dużych walorach krajobrazowo-przestrzennych. Jest jednym z trzech najwybitniejszych tego rodzaju założeń w Polsce.

Kaplice kalwaryjskie[edytuj]

  1. Kaplica Wniebowstąpienia (85,1 m n.p.m.)
  2. Kaplica Ogrójca (72,4 m n.p.m.)
  3. Kaplica Pocałunku Judasza (69,4 m n.p.m.)
  4. Kaplica Grobu Matki Bożej (52 m n.p.m.)
  5. Kaplica nad Cedronem (Kaplica Cedronu, 53 m n.p.m.)
  6. Kaplica Bramy Jerozolimskiej (Kaplica Bramy Wschodniej, 66,3 m n.p.m.)
  7. Kaplica Domu Annasza (92 m n.p.m.)
  8. Kaplica Wieczernika (112 m n.p.m.)
  9. Kaplica Dom(k)u Matki Bożej (112 m n.p.m.)
  10. Kaplica Domu Kajfasza (112,2 m n.p.m.)
  11. Kaplica Pałacu Piłata (95 m n.p.m.)
  12. Kaplica Pałacu Heroda (94,9 m n.p.m.)
  13. Kaplica Podjęcia Krzyża (97 m n.p.m.)
  14. Kaplica Pierwszego Upadku Chrystusa (91,3 m n.p.m.)
  15. Kaplica Spotkania z Matką Boską (83,2 m n.p.m., obok 250-letni dąb bezszypułkowy o wysokości 30 m)
  16. Kaplica Cyrenejczyka (92 m n.p.m.)
  17. Kaplica św. Weroniki (112 m n.p.m.)
  18. Kaplica Bramy Łez – Drugi Upadek Chrystusa (99,5 m)
  19. Kaplica Płaczących niewiast (85,9 m n.p.m.)
  20. Kaplica Trzeciego Upadku Chrystusa (97 m n.p.m.)
  21. Kaplica Obnażenia Chrystusa (99,4 m n.p.m.)
  22. Kaplica Przybicia do Krzyża (101 m n.p.m.)
  23. Kościół Trzech Krzyży (104 m n.p.m.)
  24. Kaplica Zdjęcia z Krzyża – Kaplica Wejherowskiej Piety
  25. Kaplica Grobu Chrystusa (81,9 m n.p.m.)[2]
  26. Kaplica Bramy Oliwskiej - miejsce powitania pielgrzymów przybywających od Oliwy
Kalwaria Wejherowska
Kaplica "Wniebowstąpienia"
Kaplica "Pocałunek Judasza"
Kaplica Grobu Matki Bożej
Kaplica nad Cedronem
Kaplica "Brama Jerozolimska"
Kaplica "Wieczernik"
Kaplica Domku Matki Bożej
Kaplica Domu Kajfasza
Kaplica Pałacu Piłata
Kaplica Pałacu Heroda
Kaplica Podjęcia Krzyża
Kaplica Pierwszego Upadku Chrystusa
Kaplica Spotkania z Matką
Kaplica Spotkania z Matką
Kaplica Cyrenejczyka
Kaplica Bramy Łez – Drugi Upadek Chrystusa
Kaplica Trzeciego Upadku Chrystusa
Kaplica Obnażenia Chrystusa
Kaplica Przybicia do Krzyża
Wnętrze kościoła Trzech Krzyży
Kaplica Grobu Chrystusa
  • Do kompleksu kalwaryjskiego zaliczano także nieistniejącą już kaplicę "Ukrzyżowanie Pana Jezusa", którą wzniesiono w 1748 r. na starym trakcie pielgrzymkowym w Zagórzu (dzisiejsza Rumia) dla gdańskich i oksywskich pielgrzymów przychodzących na Kalwarię.
  • Do budowli znajdujących się poza Wejherowem, a związanych z Kalwarią, należał również kościół św. Józefa w Kolibkach, zbudowany w 1763 roku przez Józefa Przebendowskiego. Fundator zamierzał założyć przy nim franciszkański klasztor kapucynów. W kościele tym zburzonym podczas drugiej wojny światowej, znajdował się gotycki obraz "Matki Boskiej Piaseckiej" z początku XVI wieku.

"Duchowa stolica Kaszub"[edytuj]

Plan Kalwarii Wejherowskiej

Wejherowo, nazywane "duchową stolicą Kaszub", to silny ośrodek pielgrzymkowo-maryjny na Pomorzu. Już od ponad 300 lat Kalwaria Wejherowska przyciąga do miasta rzesze pątników, przyczyniając się do systematycznego rozwoju ruchu pielgrzymkowego. Co roku do Wejherowa przybywa około 60 samodzielnych pielgrzymek.

Pierwsze pielgrzymki zaczęły przychodzić do Wejherowa pod koniec XVII wieku. W roku 1678 papież Innocenty XI wydał specjalne brewe, w którym zawarł wieczystą ważność uzyskiwanych na Kalwarii Wejherowskiej odpustów zupełnych. Od 1717 roku pielgrzymującym do Wejherowa służą Modlitewniki Wejherowskie, tzw. kalwaryjki, cyklicznie wznawiane po dzień dzisiejszy. Na Kalwarii Wejherowskiej celebruje się aktualnie pięć odpustów: Wniebowstąpienia Pańskiego, Trójcy Przenajświętszej, Uzdrowienia Chorych, Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny i Podwyższenia Krzyża Świętego.

  • Na pierwszy odpust Wniebowzięcia Pańskiego (niedziela przed Zielonymi Świętami) przybywają głównie pielgrzymi z południowych i środkowych Kaszub, dlatego często nazywa się go odpustem lądowym. Uroczystości rozpoczynają się w piątek po południu wraz z przybyciem pierwszych pielgrzymek i trwają do niedzielnego popołudnia.
  • Drugi odpust kalwaryjski Trójcy Świętej, na który przybywają pielgrzymki m.in. z Pucka, Swarzewa, Władysławowa, Oksywia, Rumi, Redy, Kosakowa i prawie z wszystkich gdyńskich parafii. Ponieważ są to pielgrzymki głównie z północnych Kaszub czyli Nordy, nazywany jest on często odpustem morskim.

Pozostałe trzy, to odpusty lokalne, w których nie uczestniczą zorganizowane grupy pielgrzymów.

  • Odpust Uzdrowienia Chorych, obchodzony jest w pierwszą sobotę i niedzielę lipca. Główne uroczystości odbywają się na kalwarii w niedzielę, przy Kaplicy Kajfasza o godz. 10.00. Suma odpustowa odprawiana jest w intencji licznie przybyłych ludzi chorych, którzy przywożeni są na góry przez rodzinę i znajomych by uzyskać odpust zupełny i otrzymać ostatnie namaszczenie. W tym dniu poświęcone zostają także samochody wiernych.
  • Odpust Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, obchodzony jest 14 i 15 sierpnia. Charakteryzuje się wieczornym przemarszem procesji z zapalonymi świecami i przeźroczystą trumienką, w której ułożona jest figura zmarłej Matki Bożej, z kaplicy "Domek Matki Bożej" do kaplicy "Grób Matki Bożej".
  • Odpust Podwyższenia Krzyża Świętego. Jest to trzeci lokalny odpust, odbywający się w drugą sobotę i niedzielę września, połączony z rozpoczęciem roku szkolnego, w którym uczestniczą uczniowie, rodzice i nauczyciele powiatu wejherowskiego.

W czasie pielgrzymek na te odpusty odbywają się słynne pokłony feretronów.

W okresie wielkiego postu, w każdy piątek na Kalwarii Wejherowskiej odprawiane jest nabożeństwo drogi krzyżowej rozpoczyna się o godz. 16.00 wyjściem z kościoła klasztornego procesją do Kaplicy Piłata.

Wejherowskie Misterium Męki Pańskiej[edytuj]

Wejherowskie Misterium Męki Pańskiej

Od 2002 roku na Kalwarii Wejherowskiej wystawiane jest Misterium męki Pańskiej, w którym aktorzy przebrani w stylizowane stroje, przedstawiają poszczególne wydarzenia Drogi Krzyżowej. Najbardziej rozbudowana jest scena pierwsza – Skazanie Chrystusa przed Piłatem – oraz ciąg stacji od Obnażenia do Zdjęcia z Krzyża.

Inscenizacji, w której udział biorą tysiące wiernych, towarzyszy muzyka skomponowana do słów Tomasza Pohla, przez znanego muzyka jazzowego, Cezarego Paciorka.

W 2005 Yach Paszkiewicz i Tomasz Żmuda Trzebiatowski zarejestrowali to niezwykłe przedstawienie na taśmie filmowej i nakręcili film dokumentalny, który w kwietniu 2007 roku doczekał się premiery na antenie Telewizji Polskiej.

Przypisy

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo pomorskie. 30 września 2017; 3 miesiące temu. [dostęp 24.07.2014].
  2. Dariusz Podbereski: Wędrówki Przyrodnicze, Trasy wycieczek przyrodniczych. Gdańsk: Wydawnictwo Gdańskie, 1995, s. 94. ISBN 83-85843-48-5.

Linki zewnętrzne[edytuj]