Kaplica Nibbia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kaplica Nibbia
Il-Kappella ta' Nibbia
Il-Kappella tal-Għadam
Kaplica
Ilustracja
Zarośnięte pozostałości kaplicy Nibbia
Państwo  Malta
Miejscowość Valletta
Wyznanie rzymskokatolickie
Kościół katolicki
Wezwanie Matka Boża Miłosierdzia (Our Lady of Mercy)
Położenie na mapie Malty
Mapa lokalizacyjna Malty
Kaplica Nibbia
Kaplica Nibbia
Położenie na mapie Morza Śródziemnego
Mapa lokalizacyjna Morza Śródziemnego
Kaplica Nibbia
Kaplica Nibbia
Ziemia35°54′00″N 14°31′05″E/35,900000 14,518056

Kaplica Nibbia (malt. Il-Kappella ta' Nibbia) – nieistniejąca już rzymskokatolicka kaplica pod wezwaniem Matki Bożej Miłosierdzia, w Valletcie na Malcie. Fundatorem kaplicy był Fra Giorgio Nibbia, rycerz Zakonu św. Jana. Została ufundowana w roku 1619, a znajdowała się obok cmentarza, na którym grzebano zmarłych pacjentów pobliskiej Sacra Infermeria.

W roku 1731 została przebudowana w stylu barokowym. W roku 1852 krypta kaplicy została udekorowana elementami ludzkich szkieletów, wziętych z przylegającego cmentarza, od czego otrzymała nazwę Kaplica Kości (ang. Chapel of Bones, malt. Il-Kappella tal-Għadam). W roku 1941 kaplica mocno ucierpiała podczas bombardowań, jej ruiny zostały następnie rozebrane. Na miejscu pozostały jedynie fundamenty. Prawdopodobnie krypta mogła przetrwać do dziś nieuszkodzona.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kaplica Nibbia została zbudowana w roku 1619 z funduszy rycerza Fra Giorgio Nibbia, który został tam pochowany po śmierci[1]. Została poświęcona Matce Boskiej Miłosierdzia (lub Matce Boskiej Bolesnej Madonnie della Pietà)[2] i stała obok cmentarza, gdzie grzebani byli pacjenci, zmarli w Sacra Infermeria[3]. Była głównie używana do odprawiania mszy świętych za dusze tych zmarłych[4]. Kaplica była popularnie nazywana ta' Nibbia, po rycerzu, który ją zbudował, lecz również taz-zuntier (maltańskie słowo, dawniej znaczące "cmentarz")[3].

Oryginalna kaplica została rozebrana w roku 1730, i odbudowana w 1731 według projektu przypisywanego barokowemu architektowi Romano Carapecchia[5]. W roku 1776 cmentarz Sacra Infermeria został zlikwidowany, a pozostałości pochówków przeniesione do ossuarium pod kaplicą[4].

Pozostałości kaplicy Nibbia

W roku 1852 kapelan szpitala ks. Sacco postanowił udekorować kryptę kaplicy ludzkimi szczątkami z cmentarza. Od tego czasu zaczęła być znana jako Kaplica Kości, i od wczesnego XX wieku była atrakcją dla Maltańczyków oraz turystów. Wydano nawet kilka pocztówek przedstawiających jej wnętrze.[4][6]. Z biegiem lat lokalna tradycja mówiła, że kości pod kaplicą nie należą do pacjentów Sacra Infermeria, lecz do walczących, którzy zginęli podczas Wielkiego Oblężenia Malty w roku 1565[7].

Św. George Preca prowadził w kaplicy konferencje na temat eschatologii chrześcijańskiej. Liczni pielgrzymi odwiedzali to miejsce, zwłaszcza w miesiącu listopadzie[4].

Evans Building, na którego terenie znajdują się pozostałości kaplicy

Budynek kaplicy został uszkodzony w czasie II wojny światowej, podczas bombardowania lotniczego 14 lutego 1941 roku. Pewna ilość szczątków zmarłych została zebrana i pochowana na cmentarzu Addolorata[4], chociaż krypta mogła przetrwać nienaruszona. Ruiny kaplicy rozebrano w późnych latach 70. XX wieku, pozostawiając jedynie kilka szczątków na miejscu[3].

Pozostałości kaplicy, w tym sarkofag fundatora, znajdują się dziś na ogrodzonym terenie obok parkingu Evans Building[1]. W roku 2002 ruiny zostały odświeżone przez Archaeological Services Cooperative oraz Grupp Arkeologiku Malti (Maltańska Grupa Archeologiczna)[8], lecz od tego czasu popadły w stan zaniedbania[3]. Pozostałości kaplicy zostały w roku 2008 zaliczone przez Malta Environment and Planning Authority do zabytków narodowych klasy B[1].

Architektura[edytuj | edytuj kod]

Kaplica Nibbia była ośmiokątnym budynkiem z kopułą. Na fasadzie znajdował się olbrzymi portal z głównym wejściem, obramowanym z każdej strony dwoma doryckimi pilastrami. Drzwi posiadały architraw z marmurową płytą, zwieńczoną półokrągłym frontonem. Powyżej, pomiędzy kilkoma małymi pilastrami i zwojami, umieszczone było centralnie łukowe okno. Wszystko to oddzielone było od niższego poziomu przez cienki gzyms. Cały budynek zwieńczał trójkątny fronton[1].

Krypta[edytuj | edytuj kod]

Kaplica Kości

Kaplica posiadała sklepioną podziemną kryptę, służącą jako ossuarium. Pozostałości szkieletów pacjentów zmarłych w Sacra Infermeria zostały umieszczone na ścianach w ozdobnych wzorach, od tego czasu krypta zaczęła być ogólnie znana jako Chapel of Bones (Kaplica Kości). Znajdował się tam jeden ołtarz, na którym była łaciński napis, opłakujący przemijalność życia i proszący o modlitwę za zmarłych[1].

Nie jest znana dokładna lokalizacja krypty, być może znajdowała się pod samą kaplicą, ale mogła też być w jej bezpośrednim sąsiedztwie. Choć kaplica została zniszczona w czasie II wojny światowej, krypta mogła przetrwać nienaruszona[1].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f One World – Protecting the most significant buildings, monuments and features of Valletta (109) (ang.). W: Times of Malta [on-line]. 2009-04-21. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-08-24)].
  2. Giovannantonio Ciantar: Malta Illustrata. Malta: 1780, s. 343. (wł.)
  3. a b c d Edward Said: State of Nibbia chapel ruins (ang.). W: Times of Malta [on-line]. 2012-08-10. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-03)].
  4. a b c d e Fiona Vella: Arti bl-għadam uman (malt.). W: It-Torċa [on-line]. 2010-06-27. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-08-24)].
  5. Denis De Lucca: Carapecchia: Master of Baroque Architecture in Early Eighteenth Century Malta. Malta: Midsea Books, 1999, s. 288. ISBN 978-99909-93-00-4. (ang.)
  6. Giovanni Bonello: Nostalgias of Malta: images by Modiano from the 1900s. Fondazzjoni Patrimonu Malti, 2010, s. 54. ISBN 978-99932-7-316-5. OCLC 696296725. (ang.)
  7. Joseph Cassar Pullicino. The Order of St. John in Maltese folk-memory. „Scientia”. 15 (4), s. 154, 10-12.1949 (ang.). [zarchiwizowane z adresu 2016-04-17]. 
  8. Chapel remains being restored (ang.). W: Times of Malta [on-line]. 2002-09-16. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-22)].