Kampinoski Park Narodowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kampinoski Park Narodowy
Logotyp Kampinoski Park Narodowy
ilustracja
park narodowy
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Siedziba ul. Tetmajera 38, 05-080 Izabelin
Mezoregion Kotlina Warszawska
Data utworzenia 16 stycznia 1959
Akt prawny Dz.U. z 1959 r. nr 17, poz. 91
Powierzchnia 385,4433 km²
Powierzchnia otuliny 377,56 km²
Ochrona ścisła 4636 ha
czynna 27 775 ha
krajobrazowa 6133 ha[1]
Odwiedzający 1 milion rocznie[2]
Położenie na mapie powiatu warszawskiego zachodniego
Mapa lokalizacyjna powiatu warszawskiego zachodniego
Kampinoski Park Narodowy
Kampinoski Park Narodowy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kampinoski Park Narodowy
Kampinoski Park Narodowy
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Kampinoski Park Narodowy
Kampinoski Park Narodowy
Ziemia52°19′N 20°34′E/52,316667 20,566667
Strona internetowa

Kampinoski Park Narodowypolski park narodowy utworzony w 1959 roku w województwie warszawskim[3] (obecnie województwo mazowieckie).

21 stycznia 2000 KPN został wpisany na światową listę rezerwatów biosfery UNESCO.

Obejmuje tereny Puszczy Kampinoskiej w pradolinie Wisły, w zachodniej części Kotliny Warszawskiej. W puszczy, która jest pozostałością po Puszczy Mazowieckiej, zaczęto karczowanie polan, uprawę ziemi i budowę osad w XVII w. Osady rozrastały się w miarę powiększania areału rolnego. W XX wieku sytuacja uległa zmianie. Od końca lat 70. ziemia jest wykupowana przez KPN i stopniowo zalesiana, a osadnictwo ograniczane. Na odtworzenie boru potrzeba 150 lat, by powstał najbardziej cenny drzewostan grądowy – 350 do 400 lat. Powierzchnia parku wynosi 38 544,33 ha, z czego 72,40 ha przypada na Ośrodek Hodowli Żubrów w Smardzewicach w województwie łódzkim[4]. Powierzchnia otuliny – 37 756 ha[4].

Wydmy powstałe w pradolinie Wisły i obszary bagienne są najbardziej charakterystycznymi elementami tutejszego krajobrazu. Wydmy Parku uważane są za najlepiej zachowany kompleks wydm śródlądowych w skali Europy. Tak kontrastowe środowiska sprzyjają różnorodności świata roślin i zwierząt. Bagna porośnięte są roślinnością łąkową, turzycami, zaroślami i lasami bagiennymi, do których należą występujące w Parku lasy olsowe i łęgowe. Najczęściej spotykanym w Puszczy Kampinoskiej zespołem leśnym jest kontynentalny bór sosnowy świeży. Z dębów stanowiących tu ważną domieszkę – około 10% – występują trzy gatunki, dwa rodzime: dąb szypułkowy i dąb bezszypułkowy oraz pochodzący z Ameryki dąb czerwony.

Kampinoski Park Narodowy
Kampinoski Park Narodowy – okolice Palmir
Kampinoski Park Narodowy – okolice Palmir
Kampinoski Park Narodowy w wiosennej szacie

Park i dolina nieuregulowanej Wisły ze starorzeczami, piaszczystymi łachami, wyspami i zaroślami stanowią ważne miejsce bytowania wielu zwierząt. Wśród nich znajdują się gatunki przywrócone naturze: łoś – będący symbolem parku, bóbr oraz ryś.

Tereny Parku mają bogatą historię, związaną z walkami o niepodległość. Miały tu miejsce walki powstańcze w 1794 i 1863, walki armii Poznań we wrześniu 1939, a także walki w 1944. Znajdują się tu: mogiły powstańców z 1863, cmentarz partyzantów, jak również cmentarz w Palmirach, na którym spoczywają Polacy rozstrzelani przez Niemców w latach 1939–1944.

Na terenie parku dozwolona jest turystyka piesza, rowerowa i konna. Służą jej znakowane szlaki turystyczne o długości około 360 km oraz Kampinoski Szlak Rowerowy o długości 144,5 km. W okresie wiosenno-letnim bardzo atrakcyjnym środkiem dojazdu na północno-zachodni skraj parku, do Wilczy Tułowskich, jest zabytkowa Sochaczewska Kolej Muzealna.

Obszar parku został uznany przez Parlament Europejski za ostoję ptaków o randze europejskiej. W 2000 KPN wraz z otuliną został wpisany na listę rezerwatów biosfery jako Rezerwat Biosfery „Puszcza Kampinoska”. Strefę centralną rezerwatu tworzą obszary ochrony ścisłej parku, strefę buforową obszary ochrony częściowej i krajobrazowej, zaś strefą przejściową jest otulina.

Łoś w KPN
Żurawie koło OOŚ „Żurawiowe”
Kanał Zaborowski

Historia[edytuj | edytuj kod]

W latach trzydziestych utworzono w Puszczy Kampinoskiej pierwsze rezerwaty (Granica, Sieraków, Zamczysko) za sprawą badań Romana (badania florystyczno-fitosocjologiczne) i Jadwigi (badania geomorfologiczno-geologiczne) Kobendzów[5].

Park został powołany rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 stycznia 1959 roku[3][5]. Został założony na powierzchni 407 km²[3]. Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 25 września 1997 jego powierzchnia została zmieniona na 385,4433 km²[6].

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Pierwotnie położony w powiatach nowodworskim, pruszkowskim i sochaczewskim w województwie warszawskim[3]. Rozciąga się na północny zachód od Warszawy. Pokrywa się z terenami Puszczy Kampinoskiej[7].

Środowisko abiotyczne[edytuj | edytuj kod]

Na terenie parku występują wydmy (paraboliczne i wały wydmowe) i bagna[5].

Gleby i budowa geologiczna[edytuj | edytuj kod]

Na terenie Kampinoskiego Parku Narodowego występują zwykle kwaśne i mało żyzne gleby wytworzone z piasków eolicznych: gleby rdzawe i bielicowe oraz gleby gruntowoglejowe. Można spotkać też: czarne ziemie, gleby gruntowoglejowe, mułowe, torfowe, murszowe i murszowate, a czasem mady rzeczne[8].

Flora i fauna[edytuj | edytuj kod]

Fauna[edytuj | edytuj kod]

Ssaki:

Ptaki:

Flora[edytuj | edytuj kod]

Lasy stanowią 70% powierzchni Kampinoskiego Parku Narodowego. Dominującym siedliskiem roślinnym jest bór świeży[5].

drzewa:

relikty glacjalne:

element subatlantycki:

gatunki subkontynentalne (oprócz ww. reliktów):

gatunki górskie:

gatunki borealne i borealno-górskie:

Formy ochrony przyrody[edytuj | edytuj kod]

Park jest obszarem Natura 2000 („Puszcza Kampinoska” PLC140001) oraz Rezerwatem Biosfery[5].

Na terenie Kampinoskiego Parku Narodowego znajdują się 22 obszary ochrony ścisłej (dawne rezerwaty ścisłe) o łącznej powierzchni 4636 ha, co stanowi 12% obszaru Parku[11]. Należą do nich:[12]

Bagna w kwietniu

Enklawę Kampinoskiego Parku Narodowego stanowi objęty ochroną czynną rezerwat przyrody Ruska Kępa, który bezpośrednio graniczy z Wisłą[12].

Szlaki turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Szlaki piesze[edytuj | edytuj kod]

Szlaki turystyczne w Kampinoskim Parku Narodowym
Mapa KSzR

Szlaki rowerowe[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zarządzenie Ministra Środowiska z dnia 5 marca 2014 r. w sprawie zadań ochronnych dla Kampinoskiego Parku Narodowego. W: Dziennik Urzędowy Ministra Środowiska poz. 21 [on-line]. 2014-03-11. [dostęp 2018-09-23].
  2. Zygmunt Kruczek: Frekwencja w atrakcjach turystycznych w latach 2011 - 2015. Polska Organizacja Turystyczna, 2016. [dostęp 2018-09-22].
  3. a b c d Dz.U. z 1959 r. nr 17, poz. 91.
  4. a b Informacje ogólne, www.kampinoski-pn.gov.pl [dostęp 2019-02-05].
  5. a b c d e Oficjalna strona Parku – O parku. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-12-21)].
  6. Dz.U. z 1997 r. nr 132, poz. 876.
  7. Kampinoski Park Narodowy – Położenie parku. Kampinoski Park Narodowy. [dostęp 2019-02-05].
  8. Oficjalna strona Parku – Przyroda nieożywiona/Gleby. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-12-21)].
  9. Fauna. Kampinoski Park Narodowy. [dostęp 2019-02-05].
  10. Wilki wróciły do Kampinosu! Zadomowiły się na stałe. wyborcza.pl. [dostęp 2015-11-25].
  11. Sposoby ochrony przyrody. Kampinoski Park Narodowy. [dostęp 2019-02-05].
  12. a b Rezerwaty Przyrody. W: Strona miasta Sochaczewa [on-line]. [dostęp 2019-02-05].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]