Park Narodowy „Bory Tucholskie”

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Park Narodowy „Bory Tucholskie”
Światowe rezerwaty biosfery
POL Park Narodowy "Bory Tucholskie" LOGO.svg
Logo parku
Witacz w Parku Narodowym Bory Tucholskie 03.07.10 p.jpg
Położenie województwo pomorskie
Data utworzenia 1 lipca 1996
Powierzchnia
- leśna
- uprawna
- wodna
46,13 km²
39,35 km²
0,39 km²
5,3 km²
Pow. ochrony
- ścisłej

3,24 km²
Powierzchnia otuliny 129,8 km²
Długość szlaków turystycznych 43 km[1]
Siedziba Charzykowy
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Bory Tucholskie
Bory Tucholskie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Bory Tucholskie
Bory Tucholskie
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Bory Tucholskie
Bory Tucholskie
Ziemia 53°43′58″N 17°30′30″E/53,732778 17,508333
Mapa parku
Map of Bory Tucholskie National Park.png
Strona internetowa parku

Park Narodowy „Bory Tucholskie” – jeden z 23 parków narodowych na terenie Polski i 11 na nizinach. Utworzony w 1996 r.[2], znajduje się na terenie województwa pomorskiego, w powiecie chojnickim, w granicach gmin Chojnice i Brusy. Siedzibą dyrekcji Parku jest miejscowość Charzykowy, położona 3 km od Chojnic.

Powierzchnia leśna Parku obejmuje jedynie 1,9% całkowitej powierzchni leśnej Borów Tucholskich[3]. Stanowi to obszar o powierzchni 3800 ha, zajmujący blisko 83% powierzchni Parku. Dominują siedliska borowe, zajmujące 98% spośród wszystkich siedlisk leśnych[4].

Jedna z wydm (dawniej pas przeciwpożarowy) w południowej części parku
Fragment Jeziora Wielkie Gacno

W obrębie parku znajduje się 21 jezior, z których największe i najgłębsze to Jezioro Ostrowite (272 ha[3]). Siedem z nich jest ze sobą połączone i tworzy ciąg nazwany Strugą Siedmiu Jezior, stanowiący niewielką rzekę o długości 13,9 km[1]. Cztery jeziora – Wielkie Gacno, Małe Gacno, Nierybno i Głuche – to jeziora lobeliowe[1].

Flora i inne rośliny.[edytuj]

Mimo mało urozmaiconych, ubogich i kwaśnych siedlisk, flora porostów, grzybów, mchów i roślin naczyniowych jest dosyć bogata. W Parku stwierdzono występowanie ok. 22% wszystkich znanych gatunków mchów Polski i 11% znanych gatunków wątrobowców, a także 33% odnotowanych w kraju gatunków porostów. Wśród roślin naczyniowych stwierdzono 634 gatunki. Należą one do 96 rodzin, spośród których najliczniej reprezentowane są wiechlinowate (trawy), astrowate, turzycowate, motylkowate i różowate. 34 rodziny są w Parku reprezentowane tylko przez jeden gatunek[5].

W wodach jezior rośnie poryblin jeziorny, a także lobelia jeziorna, która w Polsce występuje w 130 jeziorach Pojezierza Pomorskiego. Inny oligotroficzny przedstawiciel flory jezior parku to elisma wodna. Niektóre z roślin mogą rosnąć także i w wodach dystroficznych – zalicza się do nich grążel drobny. W czterech jeziorach lobieliowych Parku występują grzybienie północne; w niektórych jeziorach mezotroficznych wywłócznik skrętoległy. W Parku lub jego sąsiedztwie mają także stanowiska takie rośliny jak wierzba borówkolistna, brzoza niska, skalnica torfowiskowa, chamedafne północna, turzyca strunowa, turzyca bagienna, lipiennik Loesela, przygiełka brunatna, kukułka Ruthego[3]. Do reliktów glacjalnych należy m.in. mszar nastroszony z mchów, zaś z roślin naczyniowych 5 gatunków: bagno zwyczajne, borówka bagienna, bażyna czarna, zimoziół północny, trzcinnik prosty[5]. W obszarach leśnych rosną dwie sasanki: sasanka wiosenna i sasanka otwarta[3].

Lista z 2011 roku obejmuje 27 gatunków wątrobowców (dwa chronione) i 166 gatunków mchów, z czego 44 objęte wówczas ochroną. Odnotowano 483 gatunki grzybów rosnące w Parku; należy do nich m.in. jeleniak sarni. Do roku 2014 odnotowano występowanie 43 objętych ochroną gatunkową gatunków roślin naczyniowych[5].

Fauna[edytuj]

Najliczniej w parku występują stawonogi[3]. Reprezentowane są m.in. przez 42 gatunki motyli dziennych (w tym czerwończyk nieparek), 17 gatunków mrówek (np. zbójnica krwista i mrówka rudnica), 45 gatunków ważek (w tym trzepla zielona i łunica czerwona) i 104 gatunki pszczół (np. lepiarka jedwabniczka)[6]. W jeziorach połączonych Strugą stwierdzono 28 gatunków ryb; 7 spośród nich – węgorz europejski, szczupak, lin, okoń, leszcz, płoć i kleń – występuje w każdym z nich. Dwa gatunki, koza pospolita oraz różanka pospolita (tu podgatunek Rhodeus sericeus amarus), objęte są ochroną. W wyniku zarybień obszar Parku zamieszkują obce gatunki ryb, np. tołpyga biała. Odnotowano 11 gatunków płazów, m.in. żabę jeziorkową i 5 gatunków gadów (m.in. jaszczurkę żyworodną) oraz 37 gatunków ssaków[6], w tym jelenia szlachetnego[1], ryjówkę malutką i zająca szaraka[6].

Według danych z 2011 w Parku gniazduje 86 gatunków ptaków, a stwierdzono ich ogólnie 114, z 14 rzędów. Najwięcej – 55 – z rzędu wróblowych; 13 z rzędu blaszkodziobych. Do wróblowych Parku należą np. świstunka leśna, piecuszek, muchołówka żałobna i krzyżodziób świerkowy, zaś do blaszkodziobych m.in. łabędź krzykliwy, cyraneczka, gęś zbożowa i tracz bielaczek. Spośród rzędów siewkowych i szponiastych w Parku występuje po 9 gatunków. Z siewkowców można wymienić słonkę, brodźca piskliwego i mewę srebrzystą, zaś ze szponiastych bielika i błotniaka stawowego. Występuje tu także wodnik zwyczajny, żuraw zwyczajny i łyska zwyczajna[6].

Przypisy

  1. a b c d Parki narodowe. T. I Polska północna i centralna. Warszawa: De Agostini, 2010, s. 13–15. ISBN 978-83-248-2401-4.
  2. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 maja 1996 r. ws. utworzenia Parku Narodowego „Bory Tucholskie” (Dz. U. z 1996 r. Nr 64, poz. 305)
  3. a b c d e Jan Duda: Park Narodowy „Bory Tucholskie”. W: Polskie parki narodowe. Videograf II, 2008, s. 34–35. ISBN 978-83-7183-601-5.
  4. Ekosystemy leśne parku. Oficjalna strona Parku. [dostęp 16 stycznia 2014].
  5. a b c Flora Parku. Oficjalna strona Parku. [dostęp 16 stycznia 2014].
  6. a b c d Fauna Parku. Oficjalna strona Parku. [dostęp 16 stycznia 2014].