Kościoły Pokoju

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kościoły Pokoju w Jaworze i Świdnicy[a]
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Ilustracja
Państwo  Polska
Typ kulturowy
Spełniane kryterium III, IV, VI
Numer ref. 1054
Region[b] Europa i Ameryka Północna
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 2001
na 25. sesji

Kościoły Pokoju (niem. Friedenskirche) – trzy kościoły wybudowane w drugiej połowie XVII w wyniku wielostronnego układu kończącego wojnę trzydziestoletnią. Nazwa kościołów nawiązuje do nazwy tego układu zwanego pokojem westfalskim.

Istniejące do dziś kościoły w Świdnicy i Jaworze (województwo dolnośląskie) są największymi drewnianymi budowlami o funkcjach religijnych w Europie. W roku 2001 zostały one wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kościoły powstały w drugiej połowie XVII wieku, w następstwie pokoju westfalskiego kończącego wojnę trzydziestoletnią (1618–1648), gdy naciskany przez protestancką Szwecję katolicki cesarz Ferdynand III Habsburg przyznał śląskim luteranom prawo do wybudowania trzech świątyń na obszarach księstw dziedzicznych w Jaworze, Głogowie i Świdnicy, bezpośrednio podległych jego władzy. Przed wojną trzydziestoletnią mieszkańcy tych księstw mogli swobodnie wyznawać luteranizm i odprawiać ewangelickie nabożeństwa. Po wybuchu wojny ewangelikom odebrano prawo do wyznawania własnej wiary i posiadania własnych kościołów. Dopiero pokój westfalski dał szansę ewangelikom na posiadanie własnych świątyń.

Jednakże cesarska zgoda na budowę Kościołów Pokoju celowo została obwarowana dodatkowymi warunkami, które miały utrudnić budowę bądź w wypadku jej ukończenia spowodować krótkotrwałe użytkowanie świątyni:

  • budowle miały być wzniesione jedynie z materiałów nietrwałych (drewno, słoma, glina, piasek),
  • kościoły mogły być wybudowane jedynie poza granicami miasta, nie dalej jednak niż na odległość strzału armatniego od murów miejskich,
  • nie mogły mieć wież, dzwonów, ani tradycyjnego kształtu świątyni,
  • musiały być ukończone w ciągu jednego roku,
  • musiały zostać wzniesione na koszt protestantów,
  • nie mogły przy nich powstać szkoły parafialne.

Zgodnie z ugodą powstały trzy takie kościoły: w Głogowie, Jaworze oraz Świdnicy. Wszystkie zostały ukończone, a do naszych czasów dotrwały dwa – w Jaworze i Świdnicy. Kościół w Głogowie uległ zniszczeniu dwukrotnie: w 1654 huragan spowodował zawalenie się świątyni, odbudowany spłonął w 1758, podczas wielkiego pożaru miasta.

Kościół w Jaworze[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Kościół Pokoju w Jaworze.

Kościół ma 43,5 m długości, 14 m szerokości, 15,7 m wysokości, powierzchnia budowli 1180 m², może pomieścić 6000 osób.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Wnętrze kościoła pokoju w Jaworze.

Kościół w Świdnicy[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Kościół Pokoju w Świdnicy.

Kościół ma 44 m długości, 30,5 m szerokości, powierzchnia budowli 1090 m², może pomieścić 7500 osób, w tym posiada 3000 miejsc siedzących.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Wnętrze kościoła pokoju w Świdnicy.

Kościół w Głogowie[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Kościół Pokoju w Głogowie.
Panorama Głogowa z XVII wieku – Kościół Pokoju w prawym górnym rogu

Kościół wybudowany w 1652 roku zawalił się dwa lata później z powodu huraganu. Został odbudowany lecz ostatecznie został strawiony przez pożar w 1758. Zachowały się jedynie historyczne ryciny przedstawiające kościół.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]


Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]