Cerkiew Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy w Chotyńcu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Cerkiew Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy w Chotyńcu
cerkiew parafialna
Distinctive emblem for cultural property.svg A-552[1] z 29.05.1968
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Chotyniec
Wyznanie katolickie
Kościół katolicki obrządku bizantyjsko-ukraińskiego
Parafia Greckokatolicka Narodzenia NMP w Chotyńcu
Wezwanie Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Cerkiew w Chotyńcu
Cerkiew w Chotyńcu
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Cerkiew w Chotyńcu
Cerkiew w Chotyńcu
Ziemia49°57′10,8″N 23°00′09,2″E/49,953000 23,002556
Drewniane cerkwie regionu karpackiego w Polsce i na Ukrainiea
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Chotyniec5.jpg
Kraj  Polska
Typ kulturowe
Spełniane kryterium III, IV
Numer ref. 1424
Regionb Europa i Ameryka Północna
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 2013
na 37. sesji
a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO
b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO

Cerkiew Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy w Chotyńcu – drewniana greckokatolicka cerkiew parafialna, znajdująca się w Chotyńcu, zbudowana w 1615[2].

W 2013 roku została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO wraz z innymi drewnianymi cerkwiami w Polsce i na Ukrainie. Włączona do podkarpackigo Szlaku Architektury Drewnianej.

Pierwsza zachowana w dokumentach wzmianka o budowli pochodzi z 1671[3]. Cerkiew ta jest jedną z nielicznych czynnych świątyń greckokatolickich w Polsce, które szczęśliwie przetrwały wojnę i powojenną likwidację związaną z akcjami deportacyjnymi. Pierwotnie mogła to być budowla trójdzielna z dwiema lub trzema kopułami na tamburach. Nad babińcem znajdowała się kaplica pw. Zwiastowania z zewnętrznymi galeriami. Cerkiew wielokrotnie poddawana była remontom i istotnym przekształceniom m.in. w 1733, 1858 i 1925. Po wysiedleniach 1947 roku została zamknięta, a następnie przekazana kościołowi rzymskokatolickiemu. W latach 80. XX wieku zamknięto ją ponownie, ze względu na zły stan techniczny. W 1990 świątynia przejęta została przez pierwotnego właściciela – kościół greckokatolicki. Wtedy stała się świątynią odrodzonej parafii greckokatolickiej. W latach 1991–1994 dokonano kompleksowej renowacji obiektu, głównie siłami miejscowych parafian.

Cerkiew wyróżnia się oryginalną, bardzo harmonijną bryłą. Jest to budowla jednonawowa, czwórdzielna, wykonana całkowicie z drewna, o konstrukcji zrębowej. W podziale wewnętrznym wyróżnia się prezbiterium, nawę, babiniec i przedsionek. Prezbiterium, nawa i babiniec nakryte są kopułami na ośmiobocznych bębnach, a przedsionek dwuspadowym dachem. Babiniec ma trzy kondygnacje, zaś prezbiterium dwie. Boczne ściany drugiej kondygnacji babińca tworzą galeryjki arkadowe. Pod okapem dolnej kondygnacji znajdują się soboty. Drewniana dzwonnica z XVII wieku została przeniesiona w 1993 ze wsi Torki koło Medyki. Oryginalna dzwonnica zniszczona została podczas I wojny światowej.

We wnętrzu zachowała się polichromia figuralno-ornamentalna z 1735 i 1772 ze szczególnie interesującym malowidłem Sąd Ostateczny na południowej ścianie nawy. Po latach zaniedbania wyposażenie jest niekompletne, ale zachował się odnowiony ostatnio ikonostas, zapewne z 1671, w którym umieszczono cudowną ikonę Matki Boskiej. Inna ikona przedstawia świętego Mikołaja.

Galeria[edytuj]

Przypisy

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podkarpackie. 31 marca 2017; 6 miesięcy temu.
  2. To tradycyjna data niemająca potwierdzenia w źródłach. Na podstawie charakterystycznych cech architektonicznych można jednak datować budowlę na ok. 1600 rok Cerkiew w Chotyńcu na stronie architektura.podkarpacka.pl (pol.). [dostęp 2016-05-08].
  3. Król Michał Korybut Wiśniowiecki przeznaczył środki na remont cerkwi w Chotyńcu Cerkiew w Chotyńcu na stronie architektura.podkarpacka.pl (pol.). [dostęp 2016-05-08].

Literatura[edytuj]