Koziołek skalny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Koziołek skalny
Oreotragus oreotragus
(Zimmermann, 1783)
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

parzystokopytne

Podrząd

przeżuwacze

Infrarząd

Pecora

Rodzina

wołowate

Podrodzina

antylopy

Plemię

Oreotragini
Pocock, 1910[1]

Rodzaj

Oreotragus
A. Smith, 1834[2]

Gatunek

koziołek skalny

Synonimy

Plemienia:

Rodzaju:

Gatunku:

  • Antilope oreotragus A.E.W. Zimmermann, 1783
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[8]

Zasięg występowania
Mapa występowania

Koziołek skalny[9] (Oreotragus oreotragus) − gatunek ssaka z podrodziny antylop (Antilopinae) w obrębie rodziny wołowatych (Bovidae), często spotykana w ogrodach zoologicznych. Jest jedynym przedstawicielem rodzaju koziołek (Oreotragus).

Systemayka[edytuj | edytuj kod]

Niektóre ujęcia systematyczne traktują podgatunki O. oreotragus jako odrębne gatunki[10][11].

Zasięg występowania i biotop[edytuj | edytuj kod]

Zarośla górskie w środkowej, zachodniej i południowej Afryce[10][11][12] zamieszkując w zależności od podgatunku[10]:

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Podstawowe dane
Długość ciała (bez ogona) 74–100 cm[11][7]
Wysokość w kłębie 41,9–57 cm[11]
Długość ogona 6–10,3 cm[11][7]
Długość ucha 2,7–12 cm[11]
Długość tylnej stopy 18,5–24 cm[11]
Długość rogów 7,4–12,7 cm[11]
Masa ciała 5–15,9 kg[11][7]
Dojrzałość płciowa ok. 1 roku
Ciąża 7 miesięcy
Liczba młodych
w miocie
1
Długość życia do 15 lat

Ciało szare, brązowe lub żółtawooliwkowe z licznymi cętkami na grzbiecie. Mają duże oczy i uszy. Dorastające do 16 cm długości rogi, typowe dla samców, spotykane są również u samic podgatunku ze wschodniej Tanzanii. Koziołki skalne charakteryzują się pionowym ustawieniem racic, co znacznie ułatwia im poruszanie się po skalistym terenie. Wykazują aktywność wczesnym rankiem i późnym popołudniem. Są gatunkiem monogamicznym. Pary zajmują stałe terytorium, którego zdecydowanie bronią. W walkach uczestniczą zarówno samce, jak i samice. Przy niedoborze pokarmu tworzą małe stada złożone z kilku osobników. Mogą obyć się bez dostępu do wody. Zapotrzebowanie na wodę zaspokajają ze spożywanego pokarmu. Ciekawym zachowaniem jakie reprezentuje koziołek skalny jest skubanie ziemi z termitier i podgryzanie kości w celu wzbogacenia diety o sole mineralne[13].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Pisownia oryginalna, takson zdefiniowany jako podrodzina.
  2. a b Typ nomenklatoryczny: Oreotragus A. Smith, 1834.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b R.I. Pocock. On the specialized cutaneous glands of ruminants. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1910, s. 885, 1910. (ang.). 
  2. A. Smith. African Zoology. „South African quarterly journal”. 2, s. 212, 1834. (ang.). 
  3. G.E. Pilgrim. The fossil Bovidae of India. „Memoirs of the Geological Survey of India, Palaeontologia Indica”. 26, s. 23, 1939. (ang.). 
  4. T. Haltenorth: Klassifikation der Säugetiere: Artiodactyla. W: E. Thenius (red.): Handbuch der Zoologie. Cz. 8: Mammalia. Berlin: W. de Gruyter, 1963, s. 75. (niem.).
  5. C.W.L. Gloger: Gemeinnütziges Hand- und Hilfsbuch der Naturgeschichte. Für gebildete Leser aller Stände, besonders für die reifere Jugend und ihre Lehrer. Breslau: A. Schulz, 1842, s. xxxiii, 154. (niem.).
  6. R. Broom. The age of Australopithecus. „Nature”. 125 (3161), s. 814, 1930. DOI: 10.1038/125814a0. (ang.). 
  7. a b c d Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 629. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
  8. Oreotragus oreotragus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  9. a b Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 179. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  10. a b c C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 376–378. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
  11. a b c d e f g h i C. Groves, D. Leslie, B. Huffman, R. Valdez, K. Habibi, P. Weinberg, J. Burton, P. Jarman & W. Robichaud: Family Bovidae (Hollow-horned Ruminants). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 2: Hoofed Mammals. Barcelona: Lynx Edicions, 2011, s. 777–779. ISBN 978-84-96553-77-4. (ang.).
  12. D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Oreotragus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-05-02]. (ang.).
  13. José R. Castelló, Bovids of the world : antelopes, gazelles, cattle, goats, sheep, and relatives, Princeton 2016, ISBN 978-1-4008-8065-2, OCLC 933295477 [dostęp 2022-02-03].