Krymska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy autonomicznej republiki Tatarów Krymskich. Zobacz też: Krymska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka (1991).
Flagi Krymskiej ASRR
Flag of the Crimean ASSR, 1921.PNG1921 - 1929 Skrót nazwy kraju zapisany jest w językach: rosyjskim (cyrylicą) i krymskotatarskim (pismem arabskim)
Flag of the Crimean ASSR, 1929.PNG1929 - 1938 Skrót nazwy kraju zapisany jest w językach: rosyjskim (cyrylicą) i krymskotatarskim (alfabetem łacińskim)
Flag of the Crimean ASSR, 1938.png 1938 - 1945 Skrót nazwy kraju jest jednakowy w obu urzędowych językach i zapisany jest tylko cyrylicą; nad nim skrót nazwy Rosyjskiej FSRR

Krymska Autonomiczna Socjalistyczna Republika Radziecka, Krymska ASRR - republika autonomiczna istniejąca w latach 1921-1946 w składzie Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej w Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich.

Republikę utworzono postanowieniem WCIK i Rady Komisarzy Ludowych RFSRR 18 października 1921 z południowej części guberni taurydzkiej, na której w latach 1918-1920 istniały liczne tymczasowe twory państwowe oraz quasi-państwowe: Krymska Republika Ludowa (grudzień 1917-styczeń 1918), Radziecka Socjalistyczna Republika Taurydy (marzec-kwiecień 1918), Krymski Rząd Krajowy (czerwiec 1918-kwiecień 1919), Krymska Radziecka Republika Socjalistyczna w składzie Rosyjskiej FSRR (kwiecień-czerwiec 1919), Siły Zbrojne Południa Rosji (czerwiec 1919-kwiecień 1920), Armia Rosyjska Wrangla (kwiecień-listopad 1920).

Większość ludności Krymu stanowili Rosjanie. Znaczny odsetek ludności republiki stanowili Tatarzy krymscy (26 % w 1920 roku, 25,3 % w 1926 roku, 23,8 % w 1934 roku, 19,4 % w 1939 roku). W trakcie II wojny światowej na rozkaz Stalina wysiedlono przez NKWD szereg mniejszości narodowych: 18 sierpnia 1941 roku wysiedlono z Krymu 53 tys. Niemców. Zaraz po wyzwoleniu z pod okupacji niemieckiej w maju 1944 wysiedlono do Azji Środkowej 194 tys. Tatarów krymskich, w czerwcu 1944 wysiedlono z Krymu Ormian, Greków, Bułgarów, Włochów oraz ludność romską (łącznie ok. 40 tys. osób) pod pretekstem, że kolaborowali z okupującymi Półwysep Krymski wojskami niemieckimi.

Po wysiedleniu Tatarów krymskich (stanowili ok. 19 % przedwojennej ludności Krymu) oraz mniej licznych niemieckiej, bułgarskiej, greckiej, ormiańskiej gmin narodowościowych opuszczone domostwa zasiedlili głównie Rosjanie oraz Ukraińcy. 25 czerwca 1946 roku[1] odebrano Krymowi status republiki autonomicznej w składzie Rosyjskiej FSRR, przekształcając go w obwód krymski, który w 1954 roku przekazano do składu Ukraińskiej SRR.

Przypisy

Bibliografia[edytuj]

  • Кримська Автономна Соціалістична Радянська Республіка w: Енциклопедія історії України: Т. 5. Редкол.: В. А. Смолій (голова) та ін. НАН України. Інститут історії України. – Київ 2008, Wyd. «Наукова думка». ​ISBN 966-00-0632-2​, s.350-351.
Krymska ASRR 1938