Malbork (stacja kolejowa)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Malbork
Stacja w Malborku, 2014
Stacja w Malborku, 2014
Państwo  Polska
Miejscowość Malbork
Data otwarcia 1852
Poprzednie nazwy Marienburg, Marienburg (Westpreußen), Malborg
Dane techniczne
Liczba peronów 4
Liczba krawędzi
peronowych
7
Kasy T
Linie kolejowe
Położenie na mapie Malborka
Mapa lokalizacyjna Malborka
Malbork
Malbork
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Malbork
Malbork
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa pomorskiego
Malbork
Malbork
Położenie na mapie powiatu malborskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu malborskiego
Malbork
Malbork
Ziemia54°02′16″N 19°02′21″E/54,037778 19,039167
Portal Portal Transport szynowy
Wnętrze dworca po remoncie
Peron
Zabytkowy szalet
Widok na perony i budynek dworca

Malborkstacja kolejowa w Malborku, w województwie pomorskim, w Polsce. Według klasyfikacji PKP ma kategorię dworca regionalnego[1]. Stacja powstała w 1852 Budynek dworca (z 1891), budynek ekspedycji towarowej i szalet są wpisane do rejestru zabytków. Ostatnia renowacja miała miejsce w 2012.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Stacja znajduje się w środkowej części miasta, około 1 km na wschód od zamku oraz na północ od centrum. Obok dworca przejeżdżają prawie wszystkie linie autobusowe w mieście, z wyjątkiem linii Nr 7[2].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Budowa Królewskiej Kolei Wschodniej[edytuj | edytuj kod]

Kolej dotarła do Malborka za pośrednictwem Królewskiej Kolei Wschodniej, która miała połączyć Berlin – stolicę Prus – z Królewcem i Gdańskiem. W 1845 rozpoczęto budowę mostu w Malborku. Ostateczny wariant tej trasy został ustalony w 1847. Rozpoczęte w październiku prace zostały jednak wstrzymane. Rozwiązano Komisję Kolejową w Elblągu, a na miejscu budowy zostawiono tylko inżynierów i geodetów, którzy mieli nie dopuszczać do pogarszania się stanu niedokończonych obiektów. W wyniku Wiosny Ludów w 1848 sytuacja gospodarcza pogorszyła się, ponadto w Berlinie wzrosło bezrobocie i zaczęły się polityczne niepokoje. W wyniku czego władze pruskie postanowiły dokończyć rozpoczętą inwestycję za pomocą "wywrotowych elementów" a wschodnie rubieże bardzo dobrze się do tego nadawały. Z drugiej strony zatrudnienie berlińczyków i Ślązaków nie podobało się miejscowej ludności[3].

1852-1945[edytuj | edytuj kod]

Do Malborka kolej dotarła w 1852 od strony Braniewa. Odcinek Braniewo – Malbork został oddany do użytku 19 października 1852. W 1853 przedłużono go do Królewca[4]. Prace budowlane były utrudnione przez epidemię cholery, która powodowała opóźnienia w budowie[3]. 12 października 1857 otwarto połączenie z Tczewem, dzięki temu powstało pierwsze połączenie kolejowe Berlina z Królewcem. W czerwcu 1870 położono drugi tor pomiędzy Malborkiem a Elblągiem. 1 sierpnia 1876 otwarto pierwszy odcinek kolei Malborsko-Mławskiej, przez co Malbork stał się węzłem kolejowym[4]. 15 sierpnia 1883 Malbork uzyskał połączenie z Grudziądzem i Toruniem[3]. W 1897 radni powiatu malborskiego zdecydowali wybudować koleje wąskotorowe na trasach dojazdowych do miasta. W 1888 powódź uszkodziła szlak pomiędzy Malborkiem a Elblągiem[5]. W 1899 utworzona została spółka Westpreußische Kleinbahnen AG (WKAG)[6]. W latach 1888-1890 ukończono drugi tor pomiędzy Malborkiem a Tczewem, prawdopodobnie wówczas przebudowano stację[4]. W 1890 WKAG zbudowała stację wąskotorową w sąsiedztwie stacji normalnotorowej. Obie stacje miały połączenie umożliwiające transport wagonów normalnotorowych transporterami wąskotorowymi[6].

W 1891 zbudowano dworzec w Malborku. Wystawny budynek zbudowany w staroniemieckim stylu był wizytówką miasta[4]. W 1900 linia Toruń – Malbork została linią pierwszorzędną[7].

W latach 1920-1939 stacja w Malborku była stacją graniczną. Choć wzdłuż rzeki Nogat przebiegała granica Rzeszy Niemieckiej i Wolnego Miasta Gdańska to spotykały się tutaj koleje PKP i DRG (Deutsche Reichsbahn), Na ówczesnej stacji Marienburg (Westpreussen) odbywała się wymiana lokomotyw w pociągach tranzytowych Rzesza-Prusy Wschodnie jak też i w otwartych dla połączeń przez terytorium Polski oraz z Wolnym Miastem Gdańsk.

1945-1989[edytuj | edytuj kod]

Dworzec w Malborku uniknął większych zniszczeń podczas II wojny światowej. W czerwcu 1945 po przekazaniu obiektu polskiej administracji żołnierze Armii Czerwonej próbowali podpalić dworzec, jednak pożar został szybko wykryty i ugaszony. Wnętrze zostało zachowane, z wyjątkiem herbu pruskiego nad kasami, który został przemalowany na polski[4].

W 1975 w wyniku reformy administracyjnej powstało województwo elbląskie i mimo że Elbląg został stolicą województwa, to Malbork był głównym węzłem kolejowym województwa[8].

W 1983 zelektryfikowano odcinek Malbork-Tczew, co pozwoliło na prowadzenie pociągów z Gdyni do Malborka trakcją elektryczną. W 1985 dokończono elektryfikację linii Warszawa – Gdańsk oraz doprowadzono elektryfikację do Elbląga[9].

W 1988 dworzec został wpisany w wojewódzki rejestr zabytków[4].

po 1989[edytuj | edytuj kod]

1 marca 2009 w wyniku wspólnych działań samorządów województwa pomorskiego i kujawsko-pomorskiego. Ruch na trasie Malbork – Kwidzyn przejęła Arriva PCC. Zmiana ta spowodowała utworzenie połączeń bezpośrednich pomiędzy Malborkiem a Toruniem Głównym[10].

W 2010 rozpoczęto remont dworca, podczas którego odrestaurowano wnętrze (m.in.usunięto powojenne malowidła). Jedyną zachowaną zmianą powojenną jest herb Polski nad kasami biletowymi[4]. W latach 2012-14 stacja została gruntownie zmodernizowana: zmodernizowano urządzenia SRK, przebudowano układ torowy, wybudowano nowe perony.

Linie kolejowe[edytuj | edytuj kod]

Malbork jest węzłem kolejowym, w którym krzyżują się: linia kolejowa nr 9 Warszawa WschodniaGdańsk Główny, linia kolejowa nr 204 Malbork – Mamonowo (Rosja), linia kolejowa nr 207 Toruń Wschodni – Malbork oraz rozebrana linia kolejowa nr 222 Małdyty – Malbork. Wszystkie linie są normalnotorowe. Linie nr 9 i 204 są dwutorowe zelektryfikowane, natomiast pozostałe jednotorowe niezelektryfikowane[11].

Pociągi[edytuj | edytuj kod]

Do Malborka docierają pociągi 3 przewoźników:

Infrastruktura[edytuj | edytuj kod]

Budynek dworca[edytuj | edytuj kod]

Dworzec jest budynkiem wielobryłowym, piętrowym z poddaszem. Wykonany jest z cegły pełnej, natomiast elewacja jest wykonana z licówki, nietynkowana. Portal od strony placu jest wykonany z piaskowca. Wnętrza są częściowo otynkowane, a częściowo wyłożone boazerią. Podłogi są wykonane z ceramiki. W oknach poczekalni znajdują się witraże przedstawiające herby okolicznych miast. Stropy są drewniane, w poczekalni rzeźbione[4].

Perony[edytuj | edytuj kod]

Na stacji są 4 perony mające w sumie 7 krawędzi peronowych. Perony są niskie, częściowo kryte. Dojściem do peronów jest tunel[11].

Pozostałe budynki[edytuj | edytuj kod]

Na terenie stacji znajduje się lokomotywownia, szalet oraz wieża wodna[11].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Wykaz stacji pasażerskich wraz z ich kategoryzacją oraz określeniem dostępności do obiektu, l.p. 246
  2. Rozkład dla wybranej linii. mzk.malbork.pl. [dostęp 2015-09-08].
  3. a b c Michał Jerczyński. Królewska Kolej Wschodnia – jak powstała legenda. „Świat Kolei”. 7/2001. s. 18-25. ISSN 1234-5962. 
  4. a b c d e f g h Marcin Przegiętka. Malbork. „Świat Kolei”. 4/2012. s. 44-45. ISSN 1234-5962. 
  5. Marcin Przegiętka. O tym pisano w marcu. „Świat kolei”. 3/2008, s. 5. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  6. a b Roman Witkowski. Koleje wąskotorowe na Żuławach Wiślanych (2). „Świat kolei”. 8/2007, s. 16-27. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  7. Filip Karoński. O tym pisano w listopadzie. „Świat kolei”. 11/2010, s. 6. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  8. :Poznaj swoje województwo. Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza, 1979, s. 42-46.
  9. Teofil Lijewski: Geografia Transportu Polski. Warszawa: PWE, 1986, s. 39. ISBN 83-208-0474-4.
  10. Lucjan Jeziorny. Pożegnanie PKP PR między Malborkiem a Kwidzynem. „Koleje Małe i Duże”. 1/2010, s. 6. Katowice: Apland. ISSN 1641-117X. 
  11. a b c Jarosław Woźny i Marek Potocki(red.): Malbork (pol.). [dostęp 22 czerwca 2012].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Malbork
Linia 9 Warszawa WschodniaGdańsk Główny (277,888 km)
BSicon KBHFaq.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
Gronajny
odległość: 5,498 km
BSicon BHFq.svg
odległość: 1,723 km
Linia 204 Malbork – Mamonowo (0,25 km)
BSicon KBHFaq.svg
odległość: 4,798 km
Linia 207 Toruń Wschodni – Malbork (133,453 km)
BSicon KBHFaq.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
Gościszewo
odległość: 7,837 km
BSicon KBHFeq.svg
Linia 222 Małdyty – Malbork (55,514 km)
BSicon KBHFaq.svg
odległość: 9,084 km