Przejdź do zawartości

Matthew Broderick

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Matthew Broderick
Ilustracja
Matthew Broderick (2009)
Data i miejsce urodzenia

21 marca 1962
Nowy Jork

Zawód

aktor, reżyser, producent filmowy

Współmałżonek

Sarah Jessica Parker (od 1997)

Lata aktywności

od 1981

Multimedia w Wikimedia Commons
Matthew Broderick z żoną Sarah Jessica Parker (2009)

Matthew Broderick (ur. 21 marca 1962 w Nowym Jorku) – amerykański aktor, reżyser i producent filmowy[1].

9 stycznia 2006 otrzymał własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 6801 Hollywood Boulevard[2][3].

Życiorys

[edytuj | edytuj kod]

Wczesne lata

[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Nowym Jorku jako jedyny syn Patricii Broderick (z domu Biow), dramaturg, scenarzystki i reżyserki teatralnej, i Jamesa Josepha Brodericka III, aktora[4]. Jego matka była pochodzenia żydowskiego, a ojciec miał korzenie irlandzkie i angielskie[5]. Wychowywał się z dwiema siostrami – Janet i Marthą. Marzyła mu się kariera piłkarza, lecz kontuzja kolana i udział w szkolnym przedstawieniu szekspirowskim Sen nocy letniej (1977) przesądziły sprawę. W 1980 ukończył szkołę średnią Walden School na Manhattanie i znalazł się pod opieką Uty Hagen, co zagwarantowało mu wejście do Hollywood.

Kariera

[edytuj | edytuj kod]

Debiutował na scenie w spektaklu Na walentynkowy dzień (On Valentine’s Day, 1980) jako Brother Vaughn oraz pojawił się na Off-Broadwayu w sztuce poświęconej problemowi homoseksualizmu Harveya Fiersteina Trylogia miłosna (Torch Song Trilogy, 1981) jako David, nastoletnia drag queen Arnold Beckoff[6]. Niedługo potem był już ulubieńcem Broadwayu dzięki znakomitej kreacji Eugene’a Jerome’a w przedstawieniu Neila Simona Wspomnienia z Brighton Beach (Brighton Beach Memoirs, 1983)[7], za którą odebrał nagrodę Tony Award i Światową Nagrodę Teatralną.

Po raz pierwszy wystąpił na wielkim ekranie w komediodramacie według sztuki Neila Simona Powrót Maxa Dugana (Max Dugan Returns, 1983)[8] u boku Marshy Mason, Jasona Robardsa, Donalda Sutherlanda, Davida Morse, Toma Fridleya i Kiefera Sutherlanda. Ale sławę zawdzięcza roli nastoletniego Davida Lightmana, który włamuje się do militarnego systemu komputerowego i o mały włos nie wywołuje kolejnej wojny światowej w dramacie fantastycznonaukowym Johna Badhama Gry wojenne (WarGames, 1983), za którą był nominowany do nagrody Saturna.

W kostiumowym filmie fantasy Richarda Donnera Zaklęta w sokoła (Ladyhawke, 1984) został obsadzony w roli kieszonkowca Philippe’a Gastona, który staje się jedynym łącznikiem i powiernikiem miłości Lady Isabeau (Michelle Pfeiffer) i Etienne’a z Nawarry (Rutger Hauer). W telewizyjnej adaptacji baśni Showtime Kopciuszek (Shelley Duvall’s Faerie Tale Theatre: Cinderella, 1985) z Jennifer Beals w roli tytułowej wystąpił jako książę Henry. Tytułowa postać siedemnastolatka na wagarach w komedii Johna Hughesa Wolny dzień Ferrisa Buellera (Ferris Bueller’s Day Off, 1986) przyniósł mu nominację do Złotego Globu dla najlepszego aktora w filmie komediowym lub musicalu[9].

Za rolę Johna w telewizyjnej adaptacji sztuki Davida Mameta Życie w teatrze (A Life in the Theater, 1993) zdobył nominację do nagrody Emmy.

W 1995 został uhonorowany nagrodą Tony za występ w musicalu Jak odnieść sukces w biznesie, zanadto się nie wysilając (How to Succeed in Business Without Really Trying)[10]. W 2018 za narrację dramatu kryminalnego W proch się obrócisz (To Dust, 2018) zdobył nagrodę na Tribeca Film Festival.

Życie prywatne

[edytuj | edytuj kod]

5 sierpnia 1987 w Irlandii Północnej spowodował wypadek samochodowy, w którym zginęły dwie osoby, za co został ukarany grzywną w wysokości 175 dolarów.

19 maja 1997 poślubił Sarę Jessicę Parker. Mają syna Jamesa Wilke (ur. 28 października 2002 na Manhattanie) oraz bliźniaczki Marion Lorettę Elwell i Tabithę Hodge (ur. 22 czerwca 2009 w szpitalu Martins Ferry w stanie Ohio).

Filmografia

[edytuj | edytuj kod]

Filmy

[edytuj | edytuj kod]

Seriale

[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

[edytuj | edytuj kod]
  1. ↑ Matthew Broderick. Listal. [dostęp 2017-03-20]. (ang.).
  2. ↑ Matthew Broderick. Walk of Fame. [dostęp 2025-09-08]. (ang.).
  3. ↑ Patrick Kevin Day, Hollywood Star Walk: Matthew Broderick, Actor, „Los Angeles Times”, 16 czerwca 2010 [dostęp 2025-09-08] (ang.).
  4. ↑ Matthew Broderick Biography (1962-). Film Reference. [dostęp 2025-09-08]. (ang.).
  5. ↑ Matthew Broderick What Nationality Ancestry Race. Ethnicity of Celebs. [dostęp 2025-09-08]. (ang.).
  6. ↑ Matthew Broderick. Internet Off-Broadway Database. [dostęp 2025-09-08]. (ang.).
  7. ↑ Matthew Broderick. Internet Broadway Database. [dostęp 2025-09-08]. (ang.).
  8. ↑ Matthew Broderick. Rotten Tomatoes. [dostęp 2025-09-08]. (ang.).
  9. ↑ Matthew Broderick. ČSFD.cz. [dostęp 2017-03-20]. (cz.).
  10. ↑ Matthew Broderick Awards. Internet Broadway Database. [dostęp 2025-09-08]. (ang.).

Bibliografia

[edytuj | edytuj kod]
  • Portret na życzenie: Matthew Broderick. „Film”. nr 19 (2182/XLVI), s. 22, 12 maja 1991. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X. 
  • Kasia Noel. Portret na życzenie: Matthew Broderick. „Film”. nr 7 (2346/LIII), s. 91, lipiec 1997. Warszawa: RSW „Prasa-Książka- Ruch”. ISSN 0137-463X. 

Linki zewnętrzne

[edytuj | edytuj kod]
Źródło: „https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Matthew_Broderick&oldid=77565846”