Mazur (nazwisko)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Mazur (forma żeńska Mazur/Mazurowa, liczba mnoga Mazurowie) – nazwisko należące do grupy 20 najpopularniejszych nazwisk używanych w Polsce. Według bazy PESEL 17.01.2015 r. nosiło je 42 623 Polek i 42 530 Polaków[1].

Nazwisko pochodzi od nazwy osobowej Mazur, czyli od mieszkańca Mazowsza.

Znaczna liczebność osób noszących to nazwisko może wiązać się z faktem, że z przeludnionego Mazowsza pochodzili liczni koloniści zasiedlający stopniowo różne tereny dawnej Rzeczypospolitej[2]. W przysłowiach ludowych oznaczał człowieka upartego[3] i walecznego[4]

Istnieje teza, że słowo może mieć pochodzenie staroruskie – MadziorMaziurMazur (węgierskie Magyar → Węgier) i pierwotnie oznaczało węgierskich najeźdźców. Z czasem nazwa została przeniesiona na przybywających z Mazowsza uciążliwych osadników[5].

Marcin Kromer oraz Alessandro Guagnini uważali, że nazwa Mazowsze pochodzi od imienia Miecława Maslausza albo Mazosza, cześnika Mieszko II Lambert, który zbiegł na Węgry.

Ponad 70% osób noszących nazwisko Mazur mieszka na południu kraju (głównie między Katowicami a Lublinem).

Nazwisko Mazur w województwach[edytuj]

Znane osoby o tym nazwisku[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Najpopularniejsze nazwiska w Polsce wraz z liczbą wystąpień z podziałem na płeć
  2. " Mazowsze zasługuje na uwagę ze względu uzdolnień kolonizacyjnych ludności, które to plemię zapędzały na Ruś Czerwoną, w ziemię bialską, więc w sadyby dawnych Jaćwingów, na Podole. Wszędzie jednakże swoje plemienne cechy, a chociażby nazwę Mazurzy. Do dziś dnia (Tatomir Geografija Galicji 1876, s. 59) między Rabą a lewym brzegiem Sanu ludność miejscowa nosi nazwę Mazurów, z których część pod nazwą Grębowiaków (Lisowiaków al. Borowców) siedzi między Wisłą, dolnym Sanem po Mielec, i Leżajsk. Mamy zaś ślady, że w 1373 w Sanockiem nad Sanem, z daru księcia Władysława Opolczyka, a wówczas pana Rusi (lwowskiej) otrzymał wieś Jabłonicę Przybysław syn Fala z ziemi łęczyckiej (AGZ t. VII, str. 15-16)..." [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom VI. III. Etnografia i stosunki społeczne. s. 191.
  3. „Uparty jak Mazur"; "Mazur, gdy go oddadzą do dworu: pierwszego roku kpią z niego, drugiego – on drwi z drugich, trzeciego iz samego pana" [w:] Zbigniew Benedyktowicz. Portrety "obcego": od stereotypu do symbolu. 186
  4. "Polak do rady, Litwin do zwady, Mazur do boju, Niemiec do stroju, Włoch do lutni, Rusin do bałamutni" z 1640." Ruch Literacki 1988. t. 29, s. 92
  5. "Na Rusi Czerwonej, staroruskie (XIV-XV wiek) to Madzior, Maziur, Mazur – "Węgier" – uciążliwi dla rodzimej ludności czerwonoruskiej najeźdźcy węgierscy których zastąpili dokuczliwi przybysze z Mazowsze. Mazur "mieszkaniec Mazowsza", jest późnym (1596) rutenizmem, w świetle materiałów onomastycznych – częste w województwie ruskim nazwy osobowe; Mazur, Mazurek, też Maziur, Madziur, Madzior". [w:] Andrzej Bańkowski. Etymologiczny słownik języka polskiego. t.1-3, 2000, s. 156.