Muzułmański Cmentarz Tatarski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Muzułmański Cmentarz Tatarski
Obiekt zabytkowy nr rej. 1254-A z 7 grudnia 1984
Brama na cmentarz
Brama na cmentarz
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Adres ul. Tatarska 8
Typ cmentarza wyznaniowy
Wyznanie islam
Stan cmentarza czynny
Powierzchnia cmentarza 1 ha
Data otwarcia 1867
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Muzułmański Cmentarz Tatarski
Muzułmański Cmentarz Tatarski
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Muzułmański Cmentarz Tatarski
Muzułmański Cmentarz Tatarski
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Muzułmański Cmentarz Tatarski
Muzułmański Cmentarz Tatarski
Ziemia52°15′11″N 20°57′54″E/52,253056 20,965000
Nagrobki na cmentarzu

Muzułmański Cmentarz Tatarski – zabytkowy mizar znajdujący się przy ul. Tatarskiej 8 w dzielnicy Wola w Warszawie.

W lipcu 2014 cmentarz, razem z pięcioma innymi nekropoliami tworzącymi zespół zabytkowych cmentarzy wyznaniowych na Powązkach, został uznany za pomnik historii[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Muzułmański Cmentarz Tatarski został założony w 1867 po zamknięciu z powodu zapełnienia Muzułmańskiego Cmentarza Kaukaskiego przy ul. Młynarskiej, z inicjatywy warszawskiego imama Seifetdina Chosianowa Sinnajewa.

Pierwotnie miał powierzchnię około 0,5 ha, zaś obecnie zajmuje około 1 ha.

Początkowo byli na nim chowani głównie muzułmańscy żołnierze carskiej armii stacjonującej w Warszawie. Później zaczęto grzebać tu innych muzułmanów. Jest on miejscem spoczynku Polskich Tatarów, głównie wywodzących się z obszaru Wielkiego Księstwa Litewskiego. Jeszcze pod koniec XIX w. cmentarz podzielony był na część dla bogatszych (na prawo od wejścia) i część dla biedniejszych (na lewo od wejścia)[2]. Potem ten podział zarzucono z inicjatywy warszawskiego imama[3]. Podczas I wojny światowej spoczęli tu zmarli w niemieckiej niewoli żołnierze carscy wyznający islam. Cmentarz został zniszczony przez Niemców podczas II wojny światowej (w 1942 na teren cmentarza wjechały niemieckie czołgi i inne pojazdy pancerne kryjąc się przed radzieckim nalotem, w 1944 w rejonie Powązek trwały zacięte walki w czasie powstania warszawskiego).

Najstarsze zachowane nagrobki znajdują się obecnie na lewo od wejścia, przed budynkiem administracyjnym.

Obiekt znajduje się pod opieką Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków od 7 grudnia 1984.

Pochowani[edytuj | edytuj kod]

Na cmentarzu zostało pochowanych wielu zasłużonych polskich muzułmanów, m.in.:

Groby symboliczne[edytuj | edytuj kod]

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

Na cmentarzu wyróżnia się nagrobek w kształcie minaretu z szarego kamienia należący do Abduła Halika Usmi, zmarłego w wieku 29 lat dnia 13 marca 1932. W latach 60. grób ten odwiedziła aktorka Jadwiga Smosarska i złożyła na nim wiązankę kwiatów. Podobno Halik Usmi był wielbicielem aktorki, porzucił dla niej narzeczoną (muzułmankę), a nieodwzajemniona miłość zakończyła się samobójczym strzałem.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 3 lipca 2014 r. w sprawie uznania za pomnik historii „Warszawa – zespół zabytkowych cmentarzy wyznaniowych na Powązkach” (Dz.U. z 2014 r. poz. 956)
  2. F.R., Wyznawcy Allaha, "Tygodnik Ilustrowany" 1892, nr 108, s. 52-54
  3. K. Mórawski, Przewodnik historyczny po cmentarzach warszawskich, Warszawa 1989, s. 136-137

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Karol Mórawski: Warszawskie cmentarze. Przewodnik historyczny. Warszawa: PTTK "Kraj", 1991, s. 149-152. ISBN 83-7005-333-5.
  • F.R., Wyznawcy Allaha, "Tygodnik Ilustrowany" 1892, nr 108, s. 52-54.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]